Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida nutq faoliyatini rivojlantirishning lingokognitiv asoslari

Xusanova , Gulruxsor, Aliyeva , Muhlisa

Мактабгача ва мактаб таълими · 2025-yil

Annotatsiya

Mazkur maqola boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida nutq faoliyatining to‘rt turini (tinglash, gapirish, o‘qish,yozish) rivojlantirishga qaratilgan lingokognitiv yondashuvning nazariy-metodologik asoslarini yoritishga bag‘ishlangan.Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, nutqni faqat til qoidalari tizimi (lingvistik jihat) sifatida emas, balki shaxsning bilish(kognitiv) jarayonlari – idrok, xotira va mantiqiy tafakkur – bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan faoliyat sifatida o‘rganish samaradorligiisbotlanadi. Asosiy e’tibor Vigotskiyning nutq va tafakkur birligi haqidagi konsepsiyasiga tayanib, o‘quvchilarningkonseptual bazasini kengaytirishga qaratilgan amaliy metodikalarni ishlab chiqishga qaratilgan. Bu usullar so‘zlarni yodlashdanko‘ra, ularning ma’nosini ongdagi mavjud tushunchalar bilan bog‘lashga xizmat qiladi, shu orqali bilimlar tizimlisemantik maydonlar shaklida joylashadi. Maqolada tasvirlangan muammoli-kommunikativ vaziyatlar va vizual-konseptualmashqlar nafaqat grammatik jihatdan to‘g‘ri, balki mazmunan chuqur va mantiqiy izchil nutqni shakllantirish uchun muhimpedagogik shart-sharoitlarni yaratadi. Xulosa qilib aytganda, lingokognitiv yondashuvni joriy etish orqali boshlang‘ich sinfo‘quvchilarida kommunikativ kompetensiyani rivojlantirish samaradorligi ilmiy jihatdan asoslab berilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXusanova , Gulruxsor, Aliyeva , Muhlisa
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
Nashr sanasi2025-12-02
Jild3
Son12
TilO‘zbek
DOI10.5281/zenodo.17894401

Kalit so‘zlar

nutq faoliyati, lingokognitiv yondashuv, kognitiv rivojlanish, lingvistik kompetensiya, konseptual baza, tafakkur, boshlang‘ich ta’lim

Ilmiy soha

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar