Turkiy tillar boy va qadim tarixga ega. Boshqa tillar kabi ular ham asrlar davomida rivojlandi, boyib bordi. Mazkur maqolada turkiy tillar tarixi, xususan, turkiy tillar taraqqiyotida muhim hodisa sanalgan Urxun alifbosi xususida so’z boradi. Muallif masalaning bir necha dolzarb va bahsli jihatlariga e’tibor qaratib, ularga o’z munosabatini bildiradi. Runik alifbodagi belgilar miqdori va bu belgilarning asosi, runik alifboning yaratilish bosqichlari, unli va undoshlar ifodasi, ayrim undoshlarning ikki xil runa bilan ifodalanishi, ikki harfni ifodalovchi harflar (ligaturalar) va diftonglar kabi masalalar shular jumlasidandir.Muallif fikricha, Urxun alifbosi fors mixxatlaridan namuna olib tuzilgan, shu bois ushbu alifbo bir qancha murakkabliklarga ega. Ammo alifbo va undagi murakkabliklar birdaniga yuzaga kelgan emas. Urxun alifbosi oxirgi holga kelguncha yetti bosqichni bosib o’tgan va vaqt o’tgan sari takomillashib borgan. Shuningdek, maqolada Urxun harflarining qadimgi turkiy tillardagi unlilarga xos uzun-qisqalikni ifodalay olmasligi alifboning kamchiligi sifatida ko’rsatiladi. Maqola so’ngida S. E. Malov, G’. Abdurahmonov va A. Rustamov, A. M. Shcherbak, E. Umarovlar tomonidan tuzilgan (o’qilgan) Urxun alifbolari taqqoslash uchun berilgan.
| Mualliflar | Umarov, Ergash |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashriyot | Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети |
| ISSN | 2181-9238 |
| Nashr sanasi | 2021-10-28 |
| Jild | 4 |
| Son | 4 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
ideogramma, turkiy til, Urxun alifbosi, yozuv, turk xoqonligi, tovush
| APA | Umarov, Ergash (2021). Urxun alifbosining tuzilishi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2019.4/MJOA8301. Oltin bitiklar – Golden Scripts, 4(4). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/23 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Umarov, Ergash Urxun alifbosining tuzilishi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2019.4/MJOA8301 // Oltin bitiklar – Golden Scripts. – 2021. – T. 4, № 4. |
| MLA | Umarov, Ergash. “Urxun alifbosining tuzilishi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2019.4/MJOA8301.” Oltin bitiklar – Golden Scripts, 4(4), 2021. https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/23 |
| Chicago | Umarov, Ergash. “Urxun alifbosining tuzilishi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2019.4/MJOA8301.” Oltin bitiklar – Golden Scripts, 4(4) (2021). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/23 |
| Harvard | Umarov, Ergash (2021) ‘Urxun alifbosining tuzilishi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2019.4/MJOA8301’, Oltin bitiklar – Golden Scripts, 4(4). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/23 |
| BibTeX | @article{umarovergash2021,
title = {Urxun alifbosining tuzilishi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2019.4/MJOA8301},
author = {Umarov, Ergash},
journal = {Oltin bitiklar – Golden Scripts},
year = {2021},
volume = {4},
number = {4},
url = {https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/23}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada XIX asrning oxiri — XX asr boshlarida yashab ijod etgan zullisonayn shoir — Muhammad Hasan Mutrib va uning lirik merosi manbalari haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, shoirning bizgacha yetib kelgan merosi…
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Mezon ul-avzon” asari uchun asos sifati xizmat qilgan nazariy manbalar qiyosiylab o‘rganilgan tahlil qilingan. Alisher Navoiyning ushbu asari mumtoz adabiyotning asosiy she’riy tizimi…
Bugungi kunda turkiy tillar oʻgʻuz, qarluq va qipchoq kabi 3 ta yirik va oz sonli xalach, Janubiy Sibir, chuvash va yoqut (saxa) lahjalariga boʻlinadi. Ushbu lahjalarning deyarli barchasi yoki koʻpchiligi qadimgi turk…
Ushbu maqolada o‘zbek shevashunosligi sohasida olib borilgan tadqiqot ishlari, erishilgan ilmiy yutuqlar, sheva leksikasiga oid chop etilgan lug‘atlar qayd etildi. O‘zbek xalq shevalari bo‘yicha o‘z vaqtida muayyan…
Barcha sohalarda bo‘lgani kabi adabiyotning ham rivojiga tarixiy vaziyat va ijtimoiy–siyosiy muhit jiddiy ta’sir o‘tkazishi haqiqat. Istalgan bir millat adabiyoti tarixiga nazar tashlasak, turli davrlarda turli tarixiy…
Maqolada “Qutadg‘u bilig”ning turkiy va jahon xalqlari madaniyati tarixida tutgan o‘rni, til taraqqiyotini o‘rganishdagi ahamiyati haqida so‘z boradi. YUNESKO tomonidan “Qutadg‘u bilig”ning 950 yilligi munosabati bilan…
Maqolaning avvalida sharh ilmining vujudga kelish sabablari va bu ilmning rivojlanish bosqichlarini aniqlashda asos vazifasini o‘tagan ilmiy mezon taqdim etilgan. Bunda ijtimoiy-gumanitar, tabiiy, aniq yoki boshqa har…
Mazkur maqola Sharq mumtoz adabiyotida g‘azal janrining o‘rni, tarixiy taraqqiyoti, turlari haqida qisqa ma’lumot berish bilan boshlanadi. G‘azal janri tarixida muhim o‘ringa ega bo‘lgan Uvaysiyning bu boradagi o‘ziga…
Alisher Navoiy XV asr adabiy muhiti vakili sifatida oʻziga qadar yaratilgan eng sara adabiy durdonalar, badiiy ijodga doir tajriba va an’analarni puxta oʻzlashtirdi, natijada ularni rivojlantirdi. Eng muhimi shoirda…
Mazkur maqolada ontologik poetika tadqiqi va uning sinergetik asoslari bayon etilgan. Sinergetikaning nazariy-metodologik izlanishlari natijalari filologik muammolari yechimida universal yondashuvlarga asoslanuvchi matn…
Oltin bitiklar – Golden Scripts — barcha maqolalar · 2021-yil arxivi
The study carried out an analysis of mass media publications devoted to the problems of gender equality and domestic violence against women, as well as regulatory documents at the international and national levels in…
In this study, nanocellulose was synthesized from cellulose extracted from rice husks, and its physicochemical and operational properties as a filtering material were evaluated. The effect of sulfuric acid concentration…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…