Bugungi kunda turkiy tillar oʻgʻuz, qarluq va qipchoq kabi 3 ta yirik va oz sonli xalach, Janubiy Sibir, chuvash va yoqut (saxa) lahjalariga boʻlinadi. Ushbu lahjalarning deyarli barchasi yoki koʻpchiligi qadimgi turk tili – “Oʻrxun-Enasoy bitiktoshlari tili”ning, ya’ni koʻpchilik tilshunoslar ta’biri bilan aytganda “Umumturkiy til”ning toʻgʻridan-toʻgʻri izdoshlari boʻlsa, ayrimlari esa bu tillardan butunlay ajralib turadi. Ayniqsa, bu bugungi chuvash va oʻrta asrlardagi Volga bulgʻorlari tilida koʻproq koʻzga tashlanib, ular uchun tilshunoslikda koʻpincha “proto-turk tilining izdoshlari” yoki “xun tilining bir tarmogʻi” kabi atamalar qoʻllaniladi. Ushbu maqolada “proto-turk” yoki “xun tili” atamalari negizida aynan qanday tushunchalar yotadi”, “oltoyshunoslar va turkologlar qanday dalillarga tayanib bunday toʻxtamlarga kelishgan” kabi savollarga javob berishga urinib koʻramiz.
| Mualliflar | Boboyorov, G'aybulla |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-28 |
| Jild | 3 |
| Son | 3 |
| Til | Rus |
Oʻrxun-Enasoy bitiktoshlari, Qadimgi turkiy til, umumturkiy til, xun
Ushbu maqolada o‘zbek shevashunosligi sohasida olib borilgan tadqiqot ishlari, erishilgan ilmiy yutuqlar, sheva leksikasiga oid chop etilgan lug‘atlar qayd etildi. O‘zbek xalq shevalari bo‘yicha o‘z vaqtida muayyan…
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Mezon ul-avzon” asari uchun asos sifati xizmat qilgan nazariy manbalar qiyosiylab o‘rganilgan tahlil qilingan. Alisher Navoiyning ushbu asari mumtoz adabiyotning asosiy she’riy tizimi…
Barcha sohalarda bo‘lgani kabi adabiyotning ham rivojiga tarixiy vaziyat va ijtimoiy–siyosiy muhit jiddiy ta’sir o‘tkazishi haqiqat. Istalgan bir millat adabiyoti tarixiga nazar tashlasak, turli davrlarda turli tarixiy…
Maqolada XIX asrning oxiri — XX asr boshlarida yashab ijod etgan zullisonayn shoir — Muhammad Hasan Mutrib va uning lirik merosi manbalari haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, shoirning bizgacha yetib kelgan merosi…
Turkiy tillar boy va qadim tarixga ega. Boshqa tillar kabi ular ham asrlar davomida rivojlandi, boyib bordi. Mazkur maqolada turkiy tillar tarixi, xususan, turkiy tillar taraqqiyotida muhim hodisa sanalgan Urxun…
Maqola o‘zbek mumtoz adabiyotining atoqli namoyandasi Muhammad Rizo Ogahiyning “Zubdatu-t-tavorix” asari tadqiqiga bag‘ishlangan. “Zubdatut-tavorix”ning Rossiya FA Sharqshunoslik instituti Sankt-Peterburg bo‘limida…
Maqolada “Qutadg‘u bilig”ning turkiy va jahon xalqlari madaniyati tarixida tutgan o‘rni, til taraqqiyotini o‘rganishdagi ahamiyati haqida so‘z boradi. YUNESKO tomonidan “Qutadg‘u bilig”ning 950 yilligi munosabati bilan…
Turkic folk tales have a long tradition in Uzbek literary heritage. Glorified heroes with super powers and brave characters with extraordinary abilities were in the center of the ancient eposes. Among the Turkic and…
Maqolaning avvalida sharh ilmining vujudga kelish sabablari va bu ilmning rivojlanish bosqichlarini aniqlashda asos vazifasini o‘tagan ilmiy mezon taqdim etilgan. Bunda ijtimoiy-gumanitar, tabiiy, aniq yoki boshqa har…
The great ruler of the XVIII-XIX century of Kokand Amir Umarkhon is famous for his unique and rich literary work, written in Uzbek and Farsi. He wrote under the pen name Amiriy, and greatly contributed to the…