Tadqiqotning dolzarbligi. So‘nggi yillarda 2-tip qandli diabetning keng tarqalishi metabolik sindrom va unga bog‘liq kasalliklarni o‘rganishda asosiy muammolardan biri bo‘lib qolmoqda, ratsiyalari va yuqori yog‘li diyeta sharoitida qanday o‘zgarishi to‘liq o‘rganilmagan. Melatonin organizmning sirkadiyal ritmlarini boshqaruvchi gormondan tashqari, antioksidant va metabolik regulyator sifatida ham muhim ahamiyatga ega. Shu sababli uning diabet patogenezidagi roli fundamental va amaliy jihatdan dolzarbdir. Materiallar va usullar. Eksperimental 2-tip qandli diabet modeli laboratoriya kalamushlarida glyukoza eritmalari (10%, 15%), Coca-Cola va yuqori yog‘li diyeta yordamida chaqirildi. Guruhlar bir necha fazada kuzatilib, qondagi melatonin darajalari biokimyoviy usullar yordamida o‘lchandi. Natijalar. Olingan natijalarga ko‘ra, yuqori yog‘li diyeta bilan boqilgan guruhlarda melatonin darajasi eng yuqori bo‘lib chiqdi. 15% va 10% glyukoza eritmalari bilan oziqlantirilgan guruhlarda esa melatonin darajasi keskin pasaygan bo‘lib, bu 2-tip qandli diabet rivojlanishi bilan mos tushdi. Coca-Cola iste’moli ham glyukoza guruhlari bilan o‘xshash tarzda melatoninning kamayishiga olib keldi. Xulosa. Melatonin darajasidagi o‘zgarishlar yuqori glyukoza yuklamasi va shakarli ichimliklar iste’moli bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, bu faktorlar 2-tip qandli diabet patogenezida muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi. Yog‘li diyeta sharoitida melatoninning ko‘tarilishi esa himoya mexanizmlari yoki kompensator javob bo‘lishi mumkin. Ushbu tadqiqot natijalari melatoninni diabetni erta aniqlash va nazorat qilishda potensial biomarker sifatida qo‘llash imkoniyatini ochib beradi.
| Mualliflar | Zuparova K.T., Baxtiyor U.I. |
|---|---|
| Jurnal | Ёш олимлар тиббиёт журнали |
| Nashr sanasi | 2026-03-09 |
| Son | 17 |
| Betlar | 119-123 |
| Til | Rus |
qandli diabet, melatonin, glyukoza, yuqori yog‘li diyeta
Қандли диабет билан хасталанган оналардан “саломатликнинг бузилган старти” билан авлод туғилади, авлоднинг репродуктив аьзоси-тухумдонларининг анте- ва постнатал ривожланиши ва шаклланиши жараёнларига салбий таъсир…
Тадқиқотнинг мақсади: аллоксанли диабет фонида экспериментнинг оёқ панжа соҳасида жароҳат дефектини ҳосил қилиш.Материал ва тадқиқот усуллари: экспериментал текширув учун Тошкент давлат тиббиёт университети вивариумида…
Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi (BF) zamonaviy kardiologiyaning eng murakkab va keng tarqalgan muammolaridan biri bo‘lib, u insult, yurak yetishmovchiligi va kardiogen o‘lim xavfini sezilarli darajada oshiradi. So‘nggi…
Currently, the number of diseases leading to a decrease in kidney function is increasing in many developed countries. Problems related to chronic kidney failure (CKD), its stages and expensive treatment methods…
Повышение концентрации продукта гена ERG11 за счёт амплификации гена, увеличения скорости транскрипции или снижения утилизации продукта приводит к развитию резистентности к терапевтическим концентрациям противогрибковых…
Atherosclerotic renal artery stenosis (ARAS) represents a major contributor to renovascular hypertension and the progression of chronic kidney disease, particularly among elderly patients with systemic atherosclerosis…
В исследовании проведён сравнительный морфологический и морфометрический анализ структурных компонентов печени у контрольных и экспериментальных крыс. Установлено, что печёночная долька характеризуется типичным…
This article presents the results of a study focused on the analysis of the 24-hour blood pressure profile in patients with chronic kidney disease. Ambulatory blood pressure monitoring parameters were assessed in…
Сўнгги йилларда энергетик ичимликларнинг ёшлар ва ўсмирлар орасида истеъмол қилиниши жадал суръатларда ортиб бормоқда. Ушбу ичимликлар таркибидаги юқори миқдордаги кофеин ва бошқа биологик фаол моддалар уларни жисмоний…
Актуальность. Рубцевание в зоне антиглаукоматозной операции (АГО) остаётся основной причиной снижения её отдалённой эффективности вследствие облитерации путей оттока внутриглазной жидкости. Поиск биосовместимых…