Qandli diabet modellarida melatonin darajasining o‘zgarishlari

Zuparova K.T., Baxtiyor U.I.

Ёш олимлар тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Tadqiqotning dolzarbligi. So‘nggi yillarda 2-tip qandli diabetning keng tarqalishi metabolik sindrom va unga bog‘liq kasalliklarni o‘rganishda asosiy muammolardan biri bo‘lib qolmoqda, ratsiyalari va yuqori yog‘li diyeta sharoitida qanday o‘zgarishi to‘liq o‘rganilmagan. Melatonin organizmning sirkadiyal ritmlarini boshqaruvchi gormondan tashqari, antioksidant va metabolik regulyator sifatida ham muhim ahamiyatga ega. Shu sababli uning diabet patogenezidagi roli fundamental va amaliy jihatdan dolzarbdir. Materiallar va usullar. Eksperimental 2-tip qandli diabet modeli laboratoriya kalamushlarida glyukoza eritmalari (10%, 15%), Coca-Cola va yuqori yog‘li diyeta yordamida chaqirildi. Guruhlar bir necha fazada kuzatilib, qondagi melatonin darajalari biokimyoviy usullar yordamida o‘lchandi. Natijalar. Olingan natijalarga ko‘ra, yuqori yog‘li diyeta bilan boqilgan guruhlarda melatonin darajasi eng yuqori bo‘lib chiqdi. 15% va 10% glyukoza eritmalari bilan oziqlantirilgan guruhlarda esa melatonin darajasi keskin pasaygan bo‘lib, bu 2-tip qandli diabet rivojlanishi bilan mos tushdi. Coca-Cola iste’moli ham glyukoza guruhlari bilan o‘xshash tarzda melatoninning kamayishiga olib keldi. Xulosa. Melatonin darajasidagi o‘zgarishlar yuqori glyukoza yuklamasi va shakarli ichimliklar iste’moli bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, bu faktorlar 2-tip qandli diabet patogenezida muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi. Yog‘li diyeta sharoitida melatoninning ko‘tarilishi esa himoya mexanizmlari yoki kompensator javob bo‘lishi mumkin. Ushbu tadqiqot natijalari melatoninni diabetni erta aniqlash va nazorat qilishda potensial biomarker sifatida qo‘llash imkoniyatini ochib beradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarZuparova K.T., Baxtiyor U.I.
JurnalЁш олимлар тиббиёт журнали
NashriyotТошкент тиббиёт академияси
ISSN2181-3485
Nashr sanasi2026-03-09
Son17
Betlar119-123
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

qandli diabet, melatonin, glyukoza, yuqori yog‘li diyeta

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAZuparova K.T., Baxtiyor U.I. (2026). QANDLI DIABET MODELLARIDA MELATONIN DARAJASINING O‘ZGARISHLARI. Ёш олимлар тиббиёт журнали, (17), 119-123. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4113
GOST (OAK)Zuparova K.T., Baxtiyor U.I. QANDLI DIABET MODELLARIDA MELATONIN DARAJASINING O‘ZGARISHLARI // Ёш олимлар тиббиёт журнали. – 2026. – № 17. – B. 119-123.
MLAZuparova K.T., Baxtiyor U.I. “QANDLI DIABET MODELLARIDA MELATONIN DARAJASINING O‘ZGARISHLARI.” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (17), 119-123, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4113
ChicagoZuparova K.T., Baxtiyor U.I. “QANDLI DIABET MODELLARIDA MELATONIN DARAJASINING O‘ZGARISHLARI.” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (17), 119-123 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4113
HarvardZuparova K.T., Baxtiyor U.I (2026) ‘QANDLI DIABET MODELLARIDA MELATONIN DARAJASINING O‘ZGARISHLARI’, Ёш олимлар тиббиёт журнали, (17), 119-123. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4113
BibTeX
@article{zuparovaktbaxtiyorui2026,
  title = {QANDLI DIABET MODELLARIDA MELATONIN DARAJASINING O‘ZGARISHLARI},
  author = {Zuparova K.T., Baxtiyor U.I.},
  journal = {Ёш олимлар тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  number = {17},
  pages = {119-123},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4113}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Ёш олимлар тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Ёш олимлар тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari