D-vitamini tanqisligining paroksizmal va operatsiyadan keyingi bo‘lmachalar fibrillyatsiyasidagi roli: patofiziologik mexanizmlar va klinik natijalar tahlili

Ibroximova Z.U., Adilbekova D.B.

Ёш олимлар тиббиёт журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi (BF) zamonaviy kardiologiyaning eng murakkab va keng tarqalgan muammolaridan biri bo‘lib, u insult, yurak yetishmovchiligi va kardiogen o‘lim xavfini sezilarli darajada oshiradi. So‘nggi klinik ma’lumotlar Vitamin D tanqisligini nafaqat metabolik buzilish, balki BFning turli fenotiplari rivojlanishida muhim modifikatsiyalanuvchi xavf omili sifatida ko‘rsatmoqda. Ushbu tadqiqotning maqsadi Vitamin D ning kardiotsitlardagi renin-angiotenzin-aldosteron tizimini (RAAS) modulyatsiya qilish, oksidlovchi stressni kamaytirish va bo‘lmachalarning elektrofiziologik barqarorligini ta’minlashdagi multifaktorial rolini tahlil qilishdan iborat [3]. Jami 74,885 nafar ishtirokchini qamrab olgan 13 ta yirik meta-tahlil natijalari zardobdagi 25(OH)D miqdori va BF xavfi o‘rtasida teskari korrelyatsiya mavjudligini tasdiqladi. Tadqiqotning o‘ziga xos jihati shundaki, Vitamin D tanqisligi paroksizmal BFning surunkali shaklga o‘tishini tezlashtiruvchi atrial fibroz mexanizmlarini faollashtirishi aniqlandi. Shuningdek, Saudiya Arabiston va Yaqin Sharq mintaqasidagi klinik ma’lumotlar tahlili shuni ko‘rsatdiki, Vitamin D darajasida past bo‘lgan bemorlarda elektr kardioversiyaning muvaffaqiyat koeffitsiyenti past bo‘lib aritmiyaning qaytalanish xavfi yuqori bo‘ladi. Operatsiyadan keying davrda (POAF) Vitamin D ning yallig‘lanishga qarshi xususiyatlari, xususan, TNF-a miqdorini tormozlab, himoya qiluvchi IL-10 sitokinini oshirishi orqali miokardni himoya qilishi isbotlangan. Finlandiya va boshqa Shimoliy Yevropa mamlakatlaridagi kuzatuvlar hatto qonida vitamin miqdori me’yorda bo‘lgan shaxslarda ham qo‘shimcha korreksiya BF epizodlarini 27% ga kamaytirishini ko‘rsatdi. Xulosa qilib aytganda, kardiologik amaliyotda Vitamin D darajasini monitoring qilish va kunlik 15-20 mkg (800-2000 IU) dozada korreksiya qilish BF profilaktikasida, ayniqsa jarrohlik amaliyotlaridan oldin va kardioversiyadan so‘ng ritmini saqlab qolishda xavfsiz, samarali va iqtisodiy foydali strategiya hisoblanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarIbroximova Z.U., Adilbekova D.B.
JurnalЁш олимлар тиббиёт журнали
NashriyotТошкент тиббиёт академияси
ISSN2181-3485
Nashr sanasi2026-03-09
Son17
Betlar128-131
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Vitamin D, bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi, operatsiyadan keying BF (POAF), RAAS, kardioversiya.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAIbroximova Z.U., Adilbekova D.B. (2026). D-VITAMINI TANQISLIGINING PAROKSIZMAL VA OPERATSIYADAN KEYINGI BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASIDAGI ROLI: PATOFIZIOLOGIK MEXANIZMLAR VA KLINIK NATIJALAR TAHLILI. Ёш олимлар тиббиёт журнали, (17), 128-131. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4115
GOST (OAK)Ibroximova Z.U., Adilbekova D.B. D-VITAMINI TANQISLIGINING PAROKSIZMAL VA OPERATSIYADAN KEYINGI BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASIDAGI ROLI: PATOFIZIOLOGIK MEXANIZMLAR VA KLINIK NATIJALAR TAHLILI // Ёш олимлар тиббиёт журнали. – 2026. – № 17. – B. 128-131.
MLAIbroximova Z.U., Adilbekova D.B. “D-VITAMINI TANQISLIGINING PAROKSIZMAL VA OPERATSIYADAN KEYINGI BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASIDAGI ROLI: PATOFIZIOLOGIK MEXANIZMLAR VA KLINIK NATIJALAR TAHLILI.” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (17), 128-131, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4115
ChicagoIbroximova Z.U., Adilbekova D.B. “D-VITAMINI TANQISLIGINING PAROKSIZMAL VA OPERATSIYADAN KEYINGI BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASIDAGI ROLI: PATOFIZIOLOGIK MEXANIZMLAR VA KLINIK NATIJALAR TAHLILI.” Ёш олимлар тиббиёт журнали, (17), 128-131 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4115
HarvardIbroximova Z.U., Adilbekova D.B (2026) ‘D-VITAMINI TANQISLIGINING PAROKSIZMAL VA OPERATSIYADAN KEYINGI BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASIDAGI ROLI: PATOFIZIOLOGIK MEXANIZMLAR VA KLINIK NATIJALAR TAHLILI’, Ёш олимлар тиббиёт журнали, (17), 128-131. https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4115
BibTeX
@article{ibroximovazuadilbekovadb2026,
  title = {D-VITAMINI TANQISLIGINING PAROKSIZMAL VA OPERATSIYADAN KEYINGI BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASIDAGI ROLI: PATOFIZIOLOGIK MEXANIZMLAR VA KLINIK NATIJALAR TAHLILI},
  author = {Ibroximova Z.U., Adilbekova D.B.},
  journal = {Ёш олимлар тиббиёт журнали},
  year = {2026},
  number = {17},
  pages = {128-131},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/yotj/article/view/4115}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Ёш олимлар тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Ёш олимлар тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari