Ushbu maqolada arab she'riyatining eng muhim tarkibiy elementlaridan biri — vazn (aruz) va qofiya (qofiya) tizimi keng qamrovli ilmiy tahlil etiladi. Arab aruz ilmi VIII asrda al- Xalil ibn Ahmad al-Farahidiy tomonidan yaratilgan bo'lib, 16 asosiy bahar (she'r vazni)ni qamrab oladi. Maqolada arab she'riyatining taqtiy' (hece bo'lish) usuli, asosiy she'r vaznlari — tavil, basit, kamil, wafir, hazaj, rajaz, ramal va boshqalarning tuzilishi tizimli ravishda yoritiladi. Qofiya nazariyasiga oid mulohazalar ham keng o'rin egallagan: qofiya turlari, qofiya harfi (rawiy), qofiya nuqsonlari (uyub al-qofiya) alohida tahlil etilgan. Tadqiqotda shuningdek arab aruz tizimining fors va o'zbek klassik she'riyatiga ta'siri ko'rsatilgan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, arab aruz tizimi insoniyat she'riyat madaniyatining eng mukammal va tizimli vazniy tizimlaridan biri bo'lib, u nafaqat arab, balki fors, o'zbek, turk klassik she'riyatining ham poydevorini tashkil etadi. Maqola arab tili va adabiyotini o'rganuvchi talabalar, adabiyotshunoslar va sharqshunoslar uchun amaliy ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Jo`rayeva, Zilola Mirobit qizi |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-10 |
| Jild | 8 |
| Son | 07 |
| Betlar | 121-126 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i07.016 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.016 · Maqolaning asl sahifasi
aruz, vazn, qofiya, bahar, taqtiy', sabab, vatad, fasilah, rawiy, tavil, kamil, basit, hazaj, rajaz, arab she'riyati.
A Ni(II) mixed-ligand complex has been synthesized from a nickel(II) nitrate hexahydrate salt, neocuproine and urea in solution, and characterized by FT-IR spectroscopy and powder X-ray diffraction. The IR spectrum…
Ushbu maqolada Sirdaryo viloyatidagi sug‘oriladigan soz tuproqning 0- 80 sm kesimidagi qatlamlari bo‘yicha namlik, pH, elektr o‘tkazuvchanlik, suvda eruvchan tuzlar va oziqa elementlari taqsimoti tahlil qilindi. Tuproq…
EDXRF usulida O‘zbekistonning uchta sanoat hududi (Forish tumani sement-ohak zavodlari, Olmaliq KMK hududi, Qoratov massivi) tuprog‘i hamda ularda o‘sadigan moxlar (Funaria hygrometrica, Grimmia tergestina, G…
Ushbu maqolada Fargʻona viloyati sharoitida shakllangan qishloq xoʻjaligi ekinlari va ularga xos oʻsimlik turlarining bioekologik, morfologik hamda xoʻjalik ahamiyati oʻrganilgan. Fargʻona vodiysi tuproq-iqlim…
NaClO₃– NH(C2H4OH)2∙ClCH2COOH –H₂O uch komponentli tizimi fizik-kimyoviy jihatdan batafsil o‘rganildi. Tadqiqot jarayonida ushbu tizim ikkilik tizimlarga ajratilib, oltita ichki kesma asosida tahlil qilindi. –33.0 dan…
Diabetes mellitus is a chronic metabolic disorder characterized by persistent hyperglycemia, and inhibition of α-glucosidase is considered an effective approach for reducing postprandial blood glucose levels. The…
Ushbu mаqоlаdа О‘zbekistоn Milliy universiteti Bоtаnikа bоg‘i shаrоitidа intrоduksiyа qilingаn Echinаceа purpureа (L.) Mоench turining fenоlоgik rivоjlаnish bоsqichlаri о‘rgаnildi. Tаdqiqоt dаvоmidа о‘simlikning…
Global oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash qishloq xo’jaligi oldida turgan eng dolzarb vazifalardan biridir. Ushbu vazifani bajarishda bug’doy (Triticum aestivum L.) muhum strategik ahamiyatga ega oziq-ovqat ekinlaridan…
Mazkur maqolada baliq filesi konservalarining assortimenti, ishlab chiqarish texnologiyasi, saqlash sharoitlari hamda qayta ishlash jarayonlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Konservalash texnologiyasining asosiy…
Drought stress is one of the major abiotic factors limiting tomato (Solanum lycopersicum L.) production in many agricultural regions worldwide. The identification of drought-tolerant genetic resources is therefore an…