Maqolada köŋül/ko‘ngil leksemasining qadimgi turkiy davrdan hozirgi o‘zbek tiligacha bo‘lgan ma’no taraqqiyoti tadqiq etilgan. Tarixiy-etimologik lug‘atlar, eski uyg‘ur matnlari, “Devonu lug‘otit turk”, “Alisher Navoiy asarlari tilining izohli lug‘ati”, zamonaviy izohli va frazeologik lug‘atlar ma’lumotlari qiyosiy tahlil qilingan. Natijalar ko‘ngil leksemasi tarix davomida insonning ichki ruhiy-ma’naviy dunyosini ifodalovchi umumiy ma’no asosini saqlaganini ko‘rsatadi. Qadimgi manbalarda u idrok, fikr, istak va kechinmani o‘zaro bog‘liq holda ifodalagan bo‘lsa, hozirgi o‘zbek tilida hissiyot va fe’l- atvorga oid ma’nolar yetakchi o‘ringa chiqqan. Idrok, xotira va iroda bilan bog‘liq tarixiy ma’nolar esa barqaror iboralarda faol saqlangan. Leksemaning taraqqiyoti markaziy ma’noning siljishi, yaqin ma’noli birliklar o‘rtasidagi vazifaviy taqsimot va frazeologik davomiylik bilan izohlanadi.
| Mualliflar | Rixsiyeva, Arofat Gafurovna |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-08 |
| Jild | 8 |
| Son | 7 |
| Betlar | 534-542 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i07.082 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i07.082 · Maqolaning asl sahifasi
ko‘ngil, tarixiy semantika, qadimgi turkiy til, eski o‘zbek tili, markaziy ma’noning siljishi, leksik qayta taqsimlanish, frazeologik davomiylik.
Статья посвящена электронным корпусам как одному из основных инструментов филологии. Рассматриваются национальные, специализированные, параллельные, сопоставимые, учебные, диахронические, мониторные и мультимодальные…
Статья посвящена исследованию языковых и стилевых средств, посредством которых в прозе Людмилы Петрушевской реализуется гендерная стратегия письма. В работе обосновывается положение о том, что установка на «сказовую»…
This paper puts forward a conceptual model for designing AI-based feedback systems capable of adapting to individual learners' needs. Two core ideas are advanced: a multimodal corpus architecture that brings together…
Maqolada o‘zbek nasrining yirik vakili hisoblanmish Pirimqul Qodirovning uchta tarixiy romani, ya’ni “Yulduzli tunlar”, “Avlodlar dovoni” va “Ona lochin vidosi” misolida malikalar va begimlar obrazining badiiy…
Ushbu maqolada XVIII asr o‘rtalarida Muhammad Rahim Miskin tomonidan yaratilgan “Siyari sharifi turkiy” asarining adabiy-badiiy va uslubiy xususiyatlari chuqur tadqiq etilgan. Asardagi she’riy kiritmalar (prozimetrik…
Статья посвящена анализу документализма в русской и узбекской литературных традициях. Рассматриваются теоретические подходы к осмыслению художественного факта и выявляется межкультурный потенциал документального…
Mazkur maqola tibbiy ingliz tilida o‘qitishda autentik ingliz tilidagi matnlarda uchraydigan tibbiy atamalarning leksik-semantik xususiyatlarini o‘rganishga hamda ularni talabalarga tushunarli tarzda yetkazish bo‘yicha…
В статье рассматривается историческое развитие документальной прозы в русской литературе. Анализируются основные этапы становления художественно-документального письма — от древнерусской хроникальной традиции до…
The rapid expansion of digital communication has transformed the ways in which individuals construct and express their identities in online environments. Among the various linguistic resources employed in Internet…
This article presents a comprehensive review of current scientific literature on the neurophysiological and psychophysiological mechanisms underlying cognitive development in children. Special attention is given to…