Ushbu maqola madaniy kod va realiyalar tushunchalarini qiyosiy lingvistik tahlil metodologiyasi asosida keng qamrovli o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda madaniy kodning til tizimidagi o'rni, uning milliy-madaniy spetsifika bilan bog'liqligi hamda realiyalarning tarjimashunoslık va lingvokulturologiya sohasidagi tutgan o'rni nazariy asoslarda ko'rib chiqiladi. O'zbek, ingliz va rus tillari materiallari asosida olib borilgan qiyosiy tahlil natijasida madaniy kodlarning turli tillarda ifoda etilish shakllari, realiyalarni o'zlashtirishning asosiy yo'llari va tarjimada ekvivalentsizlik muammolari aniqlanadi. Tadqiqot natijalari madaniy kodlar va realiyalarning tarjima jarayonidagi rolini yangicha tushunish imkoniyatini yaratadi, shuningdek, qiyosiy lingvistika va lingvokulturologiya sohasidagi nazariy va amaliy bilimlarni boyitadi. Maqola filologlarga, tarjimashunoslarga, madaniyatlararo kommunikatsiya mutaxassislariga va tilshunoslik bilan qiziqqan barcha tadqiqotchilarga mo'ljallangan.
| Mualliflar | Haydarova, Surayyo Ma'murjon qizi |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-14 |
| Jild | 8 |
| Son | 05 |
| Betlar | 820-827 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i05.111 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i05.111 · Maqolaning asl sahifasi
madaniy kod, realiya, qiyosiy lingvistika, lingvokulturologiya, tarjima, ekvivalentsizlik, milliy-madaniy spetsifika, madaniyatlararo kommunikatsiya, konnotatsiya, konsept.
Zamaxshariyning “Muqaddimatu-l-adab” asari XII asr turkiy leksikasini o‘rganishda eng ishonchli manbalardan biri hisoblanadi. Mazkur maqolada asarning “Ismlar” bo‘limi eski o‘zbek tilining o‘z qatlamini belgilashdagi…
Ushbu maqola nemis va o'zbek tillarida "quloq" (nem. Ohr / o'zb. quloq) somatik komponenti asosida shakllangan frazeologik birliklarning tizimli lingvistik tahlilini o'z ichiga oladi. Tadqiqotda ushbu…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida inson his-tuyg‘ularini ifodalovchi iboralarning semantik va stilistik xususiyatlari qiyosiy jihatdan a tadqiq etilgan. Ishda hissiyot ifodalovchi birliklarning maʼnoviy…
Mazkur maqolada sinxron sun’iy intellekt asosidagi tarjima tizimlarida ingliz va o‘zbek tillari o‘rtasidagi semantik-sintaktik asimmetriya hamda lingvopragmatik xususiyatlar meta-makon materiallari asosida tahlil…
Ushbu maqolada tilshunoslikning eng dolzarb muammolaridan biri bo‘lgan kollokatsiyalar, ularning tabiati va leksikografik manbalarda aks etish xususiyatlari tadqiq etilgan. Maqolada kollokatsiya tushunchasining…
Ushbu maqolada umumta’lim maktablarining yuqori sinflarida hozirgi adabiy jarayon qonuniyatlari, badiiy tafakkur taraqqiyoti va janrlar evolyutsiyasini o‘rgatish masalalari Asqad Muxtorning “Chinor” romani misolida…
Maqola o‘zbek internet tili va Rossiya Runetidagi rus internet tilini lingvistik va sotsiolingvistik jihatdan qiyoslaydi. Ikkalasida ham global internet madaniyati (inglizcha qarzlar, qisqartmalar, emoji, kod…
Ushbu keng qamrovli ilmiy tadqiqotda mustaqillik davri oʻzbek adabiyoti, xususan, hozirgi zamon dramaturgiyasining gʻoyaviy-badiiy taraqqiyot tendensiyalari taniqli ijodkor Qoʻchqor Norqobil pyesalari kontekstida chuqur…
Maqolada Alisher Navoiy nasriy merosining Turkiya navoiyshunosligida o‘rganilish masalalari tahlil qilinadi. Turk olimlarining “Muhokamat ul-lug‘atayn”, “Majolis un-nafois”, “Mahbub ul-qulub” kabi asarlar yuzasidan olib…
Ushbu maqolada XX asr oʻzbek adabiyotining taraqqiyot bosqichlari hamda jadidchilik harakatining milliy adabiyot rivojidagi oʻrni tahlil qilinadi. Shuningdek, Abdurauf Fitrat ijodining oʻzbek adabiyoti va milliy…