Sun’iy intellekt va informatika asosida tasvirlardan raqamlarni avtomatik aniqlash

Madolimov , Faxriddin, Odiljon, Yunusov, Nigora, Sayidova

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Python dasturi raqamlarni tasvirlardan aniqlash va ajratib olish jarayonini avtomatlashtirishga mo‘ljallangan bo‘lib, kompyuter ko‘rish (Computer Vision) va optik belgi tanish (Optical Character Recognition, OCR) texnologiyalaridan foydalanadi. Dastur asosida OpenCV va Pytesseract kutubxonalari joylashgan bo‘lib, ular rasmni qayta ishlash va matnni aniqlash imkonini beradi. Dastur boshlanishida kerakli kutubxonalar import qilinadi: cv2 rasmni o‘qish, o‘zgartirish va tahlil qilish uchun, pytesseract esa OCR operatsiyalarini bajarish uchun ishlatiladi. Shuningdek, re kutubxonasi matndan raqamlarni ajratib olish va tozalash vazifasini bajaradi.Dastur ishlashi jarayoni bir nechta bosqichlardan iborat. Avvalo, Pytesseract uchun bajariluvchi faylning manzili belgilanishi kerak. Bu qadam Windows operatsion tizimida Tesseract OCR dasturining standart yo‘liga bog‘liq bo‘lib,pytesseract.pytesseract.tesseract_cmd o‘zgaruvchisi orqali ko‘rsatiladi. Ushbu manzil to‘g‘ri ko‘rsatilmasa, OCR funksiyasi ishlamaydi va dastur xato beradi. Keyingi qadam rasmni o‘qishdir. cv2.imread() funksiyasi yordamida rasm fayli (raqamlar.jpg) dasturga yuklanadi va img o‘zgaruvchida saqlanadi. Rasmni muvaffaqiyatli yuklashdan so‘ng, uni oq-qora (grayscale) formatga o‘tkazish muhimdir, chunki OCR algoritmlari rangli tasvirdan ko‘ra kontrastli oq-qora rasm bilan aniqroq ishlaydi. Bu jarayon cv2.cvtColor() funksiyasi orqali amalga oshiriladi va natija gray o‘zgaruvchida saqlanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMadolimov , Faxriddin, Odiljon, Yunusov, Nigora, Sayidova
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-03-18
Jild8
Son2
Betlar229-235
TilO‘zbek
DOI10.70728/c.series.v08.i02.033
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/c.series.v08.i02.033 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Python, Raqamlar aniqlash, Tasvirlarni qayta ishlash, OCR (Optik belgilarni tanish), Kompyuter ko‘rishi, OpenCV, Pytesseract, Rasmni oq-qora formatga o‘tkazish, Threshold, Raqamlarni ajratish, Matnni tahlil qilish

Iqtibos keltirish

APAMadolimov , Faxriddin, Odiljon, Yunusov, & Nigora, Sayidova (2026). SUN’IY INTELLEKT VA INFORMATIKA ASOSIDA TASVIRLARDAN RAQAMLARNI AVTOMATIK ANIQLASH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(2), 229-235. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i02.033
GOST (OAK)Madolimov , Faxriddin, Odiljon, Yunusov, Nigora, Sayidova SUN’IY INTELLEKT VA INFORMATIKA ASOSIDA TASVIRLARDAN RAQAMLARNI AVTOMATIK ANIQLASH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 2. – B. 229-235. – DOI: 10.70728/c.series.v08.i02.033.
MLAMadolimov , Faxriddin, Odiljon, Yunusov, and Nigora, Sayidova. “SUN’IY INTELLEKT VA INFORMATIKA ASOSIDA TASVIRLARDAN RAQAMLARNI AVTOMATIK ANIQLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(2), 229-235, 2026. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i02.033
ChicagoMadolimov , Faxriddin, Odiljon, Yunusov, and Nigora, Sayidova. “SUN’IY INTELLEKT VA INFORMATIKA ASOSIDA TASVIRLARDAN RAQAMLARNI AVTOMATIK ANIQLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(2), 229-235 (2026). https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i02.033
HarvardMadolimov , Faxriddin, Odiljon, Yunusov, and Nigora, Sayidova (2026) ‘SUN’IY INTELLEKT VA INFORMATIKA ASOSIDA TASVIRLARDAN RAQAMLARNI AVTOMATIK ANIQLASH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(2), 229-235. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i02.033
BibTeX
@article{madolimovfaxriddin2026,
  title = {SUN’IY INTELLEKT VA INFORMATIKA ASOSIDA TASVIRLARDAN RAQAMLARNI AVTOMATIK ANIQLASH},
  author = {Madolimov , Faxriddin and Odiljon, Yunusov and Nigora, Sayidova},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {2},
  pages = {229-235},
  doi = {10.70728/c.series.v08.i02.033},
  url = {https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i02.033}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Madolimov , Faxriddin — boshqa maqolalari