Mazkur maqola o‘zbek va ingliz paremiologiyasida “mehmondo‘stlik/hospitality” konseptining nazariy-metodologik poydevorini asoslash hamda uni tahlil qilishning takrorlanadigan (replikatsiya qilinadigan) tadqiqot dizaynini taklif etishga bag‘ishlanadi. Paremiologiya (maqollarni o‘rganish) va paremiografiya (maqollarni to‘plash va tasniflash) o‘rtasidagi funksional farq, paremiyaning diskursiv ishlatilishi, pragmatik yuk va madaniy ssenariylar (cultural scripts) konseptni ochishdagi asosiy nazariy tayanchlar sifatida ko‘riladi. Metodologik qismda freym-semantika, lingvomadaniyatshunoslik, etnopragmatika va qiyosiy kognitiv tahlil integratsiyasi asosida kodlash (coding) sxemasi ishlab chiqiladi. Empirik “tanlanma korpus” sifatida (i) o‘zbek xalq maqollarining nashr etilgan to‘plami va (ii) mehmon/mehmondo‘stlik haqidagi maqollar jamlangan ochiq manba hamda (iii) ingliz paremiyalari bo‘yicha akademik lug‘at materiallari tanlanib, konseptning “yadro-periferiya” modeli quriladi. Natijalar o‘zbek paremiyalarida mehmonning muqaddasligi, baraka, dasturxon va mezbon mas’uliyati kuchli kodlanganini; ingliz paremiyalarida esa mehmonni “qulaylik” bilan birga “chegara” (vaqt, me’yor, outstay) diskursi muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari tarjima, madaniyatlararo muloqot va xorijiy til ta’limida paremiyalar orqali pragmatik kompetensiyani rivojlantirishga amaliy yo‘naltiriladi
| Mualliflar | Olimovich Abdullayev , Aliyor, Xudoyberdiyevich Mukumov, Maxmud |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashr sanasi | 2026-03-18 |
| Jild | 5 |
| Son | 02 |
| Betlar | 14-22 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/phil.v05.i02.002 |
DOI: 10.70728/phil.v05.i02.002 · Maqolaning asl sahifasi
paremiologiya, paremiografiya, mehmondo‘stlik konsepti, hospitality, freym-semantika, lingvomadaniyatshunoslik, madaniy ssenariy, qiyosiy kognitiv tahlil, pragmatika, maqol
Maqolada “uy”, “yo‘l” va “taqdir” konseptlarining o‘zbek hamda rus paremiologiyasida ifodalanishi lingvokulturologik tahlil nuqtayi nazaridan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi - maqol formulalarida mustahkamlangan…
Ushbu maqolada Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romanida XIX asr tarixiy davrining badiiy talqini hamda asarning rus va nemis tillariga qilingan tarjimalarida tarixiy mazmunning qay darajada saqlanganligi tahlil…
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi hujjat matnlarining lingvistik, uslubiy va strukturaviy xususiyatlari qiyosiy tahlil asosida o‘rganiladi. Tadqiqot jarayonida rasmiy-idoraviy hujjatlar, normativ-huquqiy matnlar hamda…
Mazkur maqolada adabiyotshunos olim B.To‘xliyevning ilmiy merosi tavsifi berilgan. Olimning ilmiy maktabi borasida so‘z yuritilgan.
Ushbu maqolada hazil-mutoyiba konseptining kognitiv lingvistika tizimidagi o‘rni va o‘zbek tilidagi ifodalanish xususiyatlari tahli qilinadi. Tadqiqotda hazil-mutoyibaning kognitiv asoslari, uning konseptual tuzilishi…
Ushbu maqolada insoniyat tomonidan yaratilgan ulkan soʻz sanʼati namunalari eʼtiborga olingan. Ularda insonning ongi va tafakkuri mahsuli boʻlgan soʻz mohiyati, uni qoʻllash xususiyatlari, soʻz qoʻllashning ijtimoiy…
Ingliz tili leksikasini o‘qitishda gamifikatsiya (o‘yin dizayni elementlarini o‘yin bo‘lmagan ta’lim kontekstiga ko‘chirish) o‘quvchini faollashtirish, takrorlashni tizimlashtirish va mustahkamlashni “ko‘rinadigan”…
Mazkur maqolada masofaviy ta’lim texnologiyalari asosida ingliz tilini o‘qitish jarayonining o‘ziga xos metodik xususiyatlari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda axborot-kommunikatsiya…
Maqolada Alisher Navoiy va Uilyam Shekspir ijodida qahramon obrazlari, ularning ijtimoiy va axloqiy qadriyatlari hamda badiiy ifodalanishi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot ikki adibning ijodiy merosida insoniy…
This study explores the challenges of translating English borrowings in the educational field, focusing on semantic, linguistic, and cultural issues. Drawing on the perspectives of both international and Uzbek scholars…