Raqamli va aqlli texnologiyalar – turizm tarmogʻi raqobatbardoshligini oshirish omili sifatida: nazariy yondashuvlar va Oʻzbekiston tajribasi

B.B. Sobirov

Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada raqamli va aqlli texnologiyalarning zamonaviy turizm tarmogʻi raqobatbardoshligini shakllantirishdagi oʻrni nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda “aqlli turizm” (smart tourism) tushunchasining nazariy asoslari, klassik turistik raqobatbardoshlik modellari (Crouch va Ritchie, 1999; Buhalis, 2000) hamda “aqlli turizm” yondashuvining asosiy ustunlari — buyumlar interneti (IoT), katta hajmdagi maʼlumotlar (Big Data), sunʼiy intellekt (AI) va blokcheyn texnologiyalari — qiyosiy tahlil qilingan. Jahon Iqtisodiy Forumining 2024-yilgi Sayohat va Turizmni Rivojlantirish Indeksi (TTDI) maʼlumotlari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasining 2025-yil yanvar-avgust oylari uchun rasmiy turizm statistikasi asosida mamlakat turizm tarmogʻining raqamlashtirish darajasi va xalqaro raqobatbardoshlik mavqei tahlil qilingan. Tadqiqotda xorijiy sayyohlar oqimi, turizm xizmatlari eksporti va raqamli turizm infratuzilmasi (Wi-Fi nuqtalari, axborot markazlari, turistik yoʻl koʻrsatkichlari) dinamikasini aks ettiruvchi jadval va diagrammalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalariga koʻra, raqamli transformatsiya turizm raqobatbardoshligiga bevosita emas, balki xizmat sifatini boshqarish, onlayn reputatsiyani boshqarish va “aqlli boshqaruv” amaliyotlari orqali bilvosita taʼsir koʻrsatishi aniqlangan. Maqola yakunida Oʻzbekistonda yagona milliy turizm platformasi va boshqa raqamli tashabbuslarni samarali joriy etish boʻyicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarB.B. Sobirov
JurnalАктуар молия ва бухгалтерия ҳисоби
NashriyotТoшкент дaвлaт иқтиcoдиёт универcитети
ISSN2181-1865
Nashr sanasi2026-06-16
Jild6
Son06
Betlar116-126
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.55439/afa/vol6_iss06/1438
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.55439/afa/vol6_iss06/1438 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

turizm raqobatbardoshligi, aqlli turizm, raqamli transformatsiya, buyumlar interneti, sunʼiy intellekt, turistik hudud, TTDI indeksi, Oʻzbekiston.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAB.B. Sobirov (2026). RAQAMLI VA AQLLI TEXNOLOGIYALAR – TURIZM TARMOGʻI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH OMILI SIFATIDA: NAZARIY YONDASHUVLAR VA OʻZBEKISTON TAJRIBASI. Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 6(06), 116-126. https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1438
GOST (OAK)B.B. Sobirov RAQAMLI VA AQLLI TEXNOLOGIYALAR – TURIZM TARMOGʻI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH OMILI SIFATIDA: NAZARIY YONDASHUVLAR VA OʻZBEKISTON TAJRIBASI // Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби. – 2026. – T. 6, № 06. – B. 116-126. – DOI: 10.55439/afa/vol6_iss06/1438.
MLAB.B. Sobirov. “RAQAMLI VA AQLLI TEXNOLOGIYALAR – TURIZM TARMOGʻI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH OMILI SIFATIDA: NAZARIY YONDASHUVLAR VA OʻZBEKISTON TAJRIBASI.” Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 6(06), 116-126, 2026. https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1438
ChicagoB.B. Sobirov. “RAQAMLI VA AQLLI TEXNOLOGIYALAR – TURIZM TARMOGʻI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH OMILI SIFATIDA: NAZARIY YONDASHUVLAR VA OʻZBEKISTON TAJRIBASI.” Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 6(06), 116-126 (2026). https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1438
HarvardB.B. Sobirov (2026) ‘RAQAMLI VA AQLLI TEXNOLOGIYALAR – TURIZM TARMOGʻI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH OMILI SIFATIDA: NAZARIY YONDASHUVLAR VA OʻZBEKISTON TAJRIBASI’, Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 6(06), 116-126. https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1438
BibTeX
@article{bbsobirov2026,
  title = {RAQAMLI VA AQLLI TEXNOLOGIYALAR – TURIZM TARMOGʻI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH OMILI SIFATIDA: NAZARIY YONDASHUVLAR VA OʻZBEKISTON TAJRIBASI},
  author = {B.B. Sobirov},
  journal = {Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби},
  year = {2026},
  volume = {6},
  number = {06},
  pages = {116-126},
  doi = {10.55439/afa/vol6_iss06/1438},
  url = {https://doi.org/10.55439/afa/vol6_iss06/1438}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби jurnalidan boshqa maqolalar

Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

B.B. Sobirov — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari