Hymenopteran entomophages in vegetable agrobiocenoses of Uzbekistan

Jumaev Rasul, Abdullayev Azizbek, Ergashov Sunnat

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur tadqiqotda O‘zbekiston sabzavot agrobiotsenozlarida tarqalgan Hymenoptera turkumiga mansub parazit entomofaglarning tur tarkibi, bioekologik xususiyatlari va trofik munosabatlari o‘rganildi. Tadqiqotlar davomida Lepidoptera turkumiga mansub asosiy zararkunanda turlarning tabiiy kushandalari aniqlanib, ularning agrobiotsenozdagi ekologik ahamiyati baholandi. Entomofaglarning tarqalishi, xo‘jayin ixtisosligi, parazitlik faolligi hamda zararkunanda populyatsiyalarini biologik boshqarishdagi roli tahlil qilindi. Olib borilgan kuzatuvlar natijasida Trichogrammatidae oilasining 4 turi (Trichogramma evanescens, Trichogramma pintoi, Trichogramma chilonis, Trichogramma ostriniae), Braconidae oilasining 7 turi (Apanteles plutellae, Apanteles telengai, Apanteles kazak, Apanteles glomeratus, Cotesia glomerata, Bracon hebetor, Cotesia melanoscela), Pteromalidae oilasining 1 turi (Callitula bicolor) va Tachinidae oilasiga mansub 2 tur (Exorista larvarum, Gonia bimaculata) aniqlandi. Olingan natijalar Hymenoptera turkumi parazit entomofaglari sabzavot agrobiotsenozlarida zararkunanda hasharotlar populyatsiyalarini tabiiy boshqarishda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, Cotesia glomerata va Bracon hebetor turlari asosiy Lepidoptera zararkunanda turlariga qarshi yuqori biologik samaradorligi bilan ajralib turdi. Shuningdek, ayrim parasitoid turlarining O‘zbekiston faunasida yetarlicha o‘rganilmaganligi ularning bioekologik xususiyatlarini yanada chuqur tadqiq qilish zarurligini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari integrallashgan himoya (IPM) tizimlarini takomillashtirish hamda ekologik barqaror biologik kurash strategiyalarini ishlab chiqish uchun muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarJumaev Rasul, Abdullayev Azizbek, Ergashov Sunnat
JurnalAgro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)
Nashriyot«Ўзагрокимёҳимоя» АЖ
ISSN2181-8150
Nashr sanasi2026-06-01
Son4
TilIngliz
Ilmiy sohaQishloq xo‘jaligi
DOI10.63241/akhvvol119y2026iss4m5
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.63241/akhvvol119y2026iss4m5 · Maqolaning asl sahifasi

Ilmiy soha

Qishloq xo‘jaligi

Iqtibos keltirish

APAJumaev Rasul, Abdullayev Azizbek, & Ergashov Sunnat (2026). HYMENOPTERAN ENTOMOPHAGES IN VEGETABLE AGROBIOCENOSES OF UZBEKISTAN. Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4). https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m5
GOST (OAK)Jumaev Rasul, Abdullayev Azizbek, Ergashov Sunnat HYMENOPTERAN ENTOMOPHAGES IN VEGETABLE AGROBIOCENOSES OF UZBEKISTAN // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini). – 2026. – № 4. – DOI: 10.63241/akhvvol119y2026iss4m5.
MLAJumaev Rasul, Abdullayev Azizbek, and Ergashov Sunnat. “HYMENOPTERAN ENTOMOPHAGES IN VEGETABLE AGROBIOCENOSES OF UZBEKISTAN.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4), 2026. https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m5
ChicagoJumaev Rasul, Abdullayev Azizbek, and Ergashov Sunnat. “HYMENOPTERAN ENTOMOPHAGES IN VEGETABLE AGROBIOCENOSES OF UZBEKISTAN.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4) (2026). https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m5
HarvardJumaev Rasul, Abdullayev Azizbek, and Ergashov Sunnat (2026) ‘HYMENOPTERAN ENTOMOPHAGES IN VEGETABLE AGROBIOCENOSES OF UZBEKISTAN’, Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (4). https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m5
BibTeX
@article{jumaevrasul2026,
  title = {HYMENOPTERAN ENTOMOPHAGES IN VEGETABLE AGROBIOCENOSES OF UZBEKISTAN},
  author = {Jumaev Rasul and Abdullayev Azizbek and Ergashov Sunnat},
  journal = {Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)},
  year = {2026},
  number = {4},
  doi = {10.63241/akhvvol119y2026iss4m5},
  url = {https://doi.org/10.63241/akhvvol119y2026iss4m5}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) jurnalidan boshqa maqolalar

Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Jumaev Rasul — boshqa maqolalari

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi boshqa maqolalar

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi OAK jurnallari