Mazkur tadqiqotda O‘zbekiston sabzavot agrobiotsenozlarida tarqalgan Hymenoptera turkumiga mansub parazit entomofaglarning tur tarkibi, bioekologik xususiyatlari va trofik munosabatlari o‘rganildi. Tadqiqotlar davomida Lepidoptera turkumiga mansub asosiy zararkunanda turlarning tabiiy kushandalari aniqlanib, ularning agrobiotsenozdagi ekologik ahamiyati baholandi. Entomofaglarning tarqalishi, xo‘jayin ixtisosligi, parazitlik faolligi hamda zararkunanda populyatsiyalarini biologik boshqarishdagi roli tahlil qilindi. Olib borilgan kuzatuvlar natijasida Trichogrammatidae oilasining 4 turi (Trichogramma evanescens, Trichogramma pintoi, Trichogramma chilonis, Trichogramma ostriniae), Braconidae oilasining 7 turi (Apanteles plutellae, Apanteles telengai, Apanteles kazak, Apanteles glomeratus, Cotesia glomerata, Bracon hebetor, Cotesia melanoscela), Pteromalidae oilasining 1 turi (Callitula bicolor) va Tachinidae oilasiga mansub 2 tur (Exorista larvarum, Gonia bimaculata) aniqlandi. Olingan natijalar Hymenoptera turkumi parazit entomofaglari sabzavot agrobiotsenozlarida zararkunanda hasharotlar populyatsiyalarini tabiiy boshqarishda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, Cotesia glomerata va Bracon hebetor turlari asosiy Lepidoptera zararkunanda turlariga qarshi yuqori biologik samaradorligi bilan ajralib turdi. Shuningdek, ayrim parasitoid turlarining O‘zbekiston faunasida yetarlicha o‘rganilmaganligi ularning bioekologik xususiyatlarini yanada chuqur tadqiq qilish zarurligini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari integrallashgan himoya (IPM) tizimlarini takomillashtirish hamda ekologik barqaror biologik kurash strategiyalarini ishlab chiqish uchun muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
| Mualliflar | Jumaev Rasul, Abdullayev Azizbek, Ergashov Sunnat |
|---|---|
| Jurnal | Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Son | 4 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.63241/akhvvol119y2026iss4m5 |
DOI: 10.63241/akhvvol119y2026iss4m5 · Maqolaning asl sahifasi
Mazkur tadqiqotda Chrysoperla carnea (Stephens) va Chrysopa septempunctata (Neuroptera: Chrysopidae) entomofaglarini laboratoriya va agrobiotsenoz sharoitida ommaviy ko‘paytirish, saqlash texnologiyasi hamda biologik…
Zamonaviy qishloq xo‘jaligida pestitsidlar qo‘llanilishining ortishi natijasida xavfli chiqindilar hajmi sezilarli darajada ko‘paydi, ayniqsa pestitsidlar uchun ishlatilgan bo‘sh idishlar shaklida bu holat ahamiyat kasb…
Ushbu maqolada soxta kashtani (Aesculus hippocastanum) daraxtining asosiy zararkunandalari, xususan, kashtan kuyasining (Cameraria ohridella) bioekologik xususiyatlari batafsil tahlil qilingan. Tadqiqot davomida…
Maqolada o‘simlik kasalliklariga qarshi kurashda kimyoviy pestitsidlarning salbiy ekologik ta’siri tahlil qilinib, biologik nazorat usullarining afzalliklari yoritilgan. Xususan, Trichoderma turkumiga mansub…
Ushbu maqolada biologik faol modda ajratuvchi rizosfera RB 14 va RB 17 bakteriya shtamining mosh urug‘ida unuvchanligini va o‘sishini tezlashtirishiga ta’siri bo‘yicha tajriba sinov natijalari keltirilgan. Tajribada har…
Iqlim o‘zgarishi va ekstremal ob-havo hodisalari ekinlar yetishtirish va qishloq xo‘jaligi zararkunandalariga katta ta'sir ko'rsatadi. Odatda moslashuvchan organizmlar sifatida hasharotlar zararkunandalari iqlim…
Mazkur tadqiqotda Aleyrodidae oilasiga mansub oqkanotlar, xususan issiqxona oqkanoti (Trialeurodes vaporariorum West.) va g‘o‘za oqkanoti (Bemisia tabaci Genn.) populyatsiyalarining sabzavot va poliz ekinlari…
Matnda hasharotlar populyatsiyasi va parazitar nazariya tushuntirilgan. Dunyo o‘rmonchiligida olib borilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra o‘rmon zararkunandalari entomofaglaridan 50 mingdan ortig‘i parazit turlar bo‘lib…
Maqolada sug‘oriladigan tipik bo‘z tuproqlar sharoitida kuzgi bug‘doyda turli me’yor, muddat va usullarda qo‘llanilgan mahalliy kaliy o‘g‘itini o‘simliklardagi umumiy NPK miqdorlarining o‘zgarishi va don hosiliga…
Maqolada iqlimlashtirilayotgan rezavor mevalar zararkunandalarining bioekologik xususiyatlari, ularning tarqalishi va zararini kamaytirish bo'yicha uyg'unlashgan kurash choralari yoritilgan. Agrotexnik, biologik, fizik…
Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar