Zamonaviy qishloq xo‘jaligida pestitsidlar qo‘llanilishining ortishi natijasida xavfli chiqindilar hajmi sezilarli darajada ko‘paydi, ayniqsa pestitsidlar uchun ishlatilgan bo‘sh idishlar shaklida bu holat ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu idishlarni noto‘g‘ri boshqarish inson salomatligi va atrof-muhit uchun jiddiy xavf tug‘diradi. Mazkur tadqiqotda pestitsid idishlarini boshqarish bo‘yicha tizimli adabiyotlar sharhi taqdim etilgan bo‘lib, u Web of Science va Scopus ma’lumotlar bazalaridan olingan 2000–2025 yillar oralig‘ida chop etilgan 17 ta ilmiy maqolaga asoslangan. Mazkur sharh mavjud adabiyotlardagi tadqiqot yo‘nalishlari, metodologik yondashuvlar va asosiy tematik yo‘nalishlarni tahlil qiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, nashrlarning yarmidan ko‘pi fermerlarning pestitsid idishlaridan keyingi muomalasi, xabardorlik darajasi va qayta foydalanish xatti-harakatlariga bag‘ishlangan bo‘lib, xulq-atvor tadqiqotlari ustunlik qiladi. Shu bilan birga, texnik, logistika va siyosatga oid tadqiqotlar yetarli darajada rivojlanmagan bo‘lib, bu ilmiy bo‘shliqlar mavjudligini ko‘rsatadi. Shuningdek, 2020-yildan keyingi davrda nashrlar sonining keskin oshgani aniqlangan bo‘lib, bu pestitsid idishlarini boshqarish muammolariga barqaror rivojlanish va sirkulyar iqtisodiyot doirasida global e’tibor ortib borayotganini ko‘rsatadi. Tadqiqot yakunida pestitsid idishlarini samarali va barqaror boshqarish uchun, ayniqsa boshqaruv tizimlari, tizimli yechimlar va ekologik xavflarni baholash sohalarida yanada integratsiyalashgan va fanlararo tadqiqotlar zarurligi ta’kidlangan.
| Mualliflar | Jakhongir Babadjanov |
|---|---|
| Jurnal | Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) |
| Nashr sanasi | 2026-06-01 |
| Son | 4 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.63241/akhvvol119y2026iss4m6 |
DOI: 10.63241/akhvvol119y2026iss4m6 · Maqolaning asl sahifasi
Mazkur tadqiqotda O‘zbekiston sabzavot agrobiotsenozlarida tarqalgan Hymenoptera turkumiga mansub parazit entomofaglarning tur tarkibi, bioekologik xususiyatlari va trofik munosabatlari o‘rganildi. Tadqiqotlar davomida…
Maqolada o‘simlik kasalliklariga qarshi kurashda kimyoviy pestitsidlarning salbiy ekologik ta’siri tahlil qilinib, biologik nazorat usullarining afzalliklari yoritilgan. Xususan, Trichoderma turkumiga mansub…
Mazkur tadqiqotda Chrysoperla carnea (Stephens) va Chrysopa septempunctata (Neuroptera: Chrysopidae) entomofaglarini laboratoriya va agrobiotsenoz sharoitida ommaviy ko‘paytirish, saqlash texnologiyasi hamda biologik…
Iqlim o‘zgarishi va ekstremal ob-havo hodisalari ekinlar yetishtirish va qishloq xo‘jaligi zararkunandalariga katta ta'sir ko'rsatadi. Odatda moslashuvchan organizmlar sifatida hasharotlar zararkunandalari iqlim…
Ushbu maqolada soxta kashtani (Aesculus hippocastanum) daraxtining asosiy zararkunandalari, xususan, kashtan kuyasining (Cameraria ohridella) bioekologik xususiyatlari batafsil tahlil qilingan. Tadqiqot davomida…
Matnda hasharotlar populyatsiyasi va parazitar nazariya tushuntirilgan. Dunyo o‘rmonchiligida olib borilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra o‘rmon zararkunandalari entomofaglaridan 50 mingdan ortig‘i parazit turlar bo‘lib…
Ushbu maqolada biologik faol modda ajratuvchi rizosfera RB 14 va RB 17 bakteriya shtamining mosh urug‘ida unuvchanligini va o‘sishini tezlashtirishiga ta’siri bo‘yicha tajriba sinov natijalari keltirilgan. Tajribada har…
Maqolada iqlimlashtirilayotgan rezavor mevalar zararkunandalarining bioekologik xususiyatlari, ularning tarqalishi va zararini kamaytirish bo'yicha uyg'unlashgan kurash choralari yoritilgan. Agrotexnik, biologik, fizik…
Mazkur tadqiqotda Aleyrodidae oilasiga mansub oqkanotlar, xususan issiqxona oqkanoti (Trialeurodes vaporariorum West.) va g‘o‘za oqkanoti (Bemisia tabaci Genn.) populyatsiyalarining sabzavot va poliz ekinlari…
Ushbu maqola iqlim o‘zgarishi sharoitida yoshlar orasida ekologik xabardorlikni oshirish va ularning “uglerod izi”ni baholashning ahamiyatini tahlil qiladi. Shuningdek, xalqaro tadqiqotlarga tayangan holda yoshlarning…
Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar