Статья посвящена комплексному анализу гендерных маркеров в текстах, генерируемых большими языковыми моделями, и оценке их влияния на формирование языковой картины мира обучающихся. В условиях активной интеграции искусственного интеллекта в образовательный процесс актуализируется проблема скрытой трансляции гендерных стереотипов через генеративный дискурс. Исследование базируется на корпусном и дискурсивном анализе текстов, созданных языковыми моделями GPT-4, Claude и YandexGPT в профессиональной, семейно-бытовой и образовательной сферах. Выявлены систематические паттерны гендерно маркированной лексики, асимметричное использование грамматических категорий рода, специфические дискурсивные стратегии репрезентации гендера. Результаты демонстрируют преобладание стереотипных ассоциаций между профессиональными ролями и гендером, дефолтное использование маскулинных форм в нейтральных контекстах, неравномерное распределение качественных характеристик при описании представителей разных полов. Особое внимание уделяется механизмам влияния на языковое сознание обучающихся через частотность экспозиции и некритическое восприятие AI-контента.
| Mualliflar | НАРБАЕВА, Гулноза Хусановна |
|---|---|
| Jurnal | Lingvospektr |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети, “Modern Scientific Research” MChJ |
| ISSN | 3060-4958 |
| Nashr sanasi | 2025-12-27 |
| Jild | 12 |
| Son | 2 |
| Betlar | 658-666 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
гендерные маркеры, языковые модели, генеративный дискурс, языковая картина мира, образовательная лингвистика, гендерная лингвистика, LLM, гендерные стереотипы.
| APA | НАРБАЕВА, Гулноза Хусановна (2025). ГЕНДЕРНЫЕ МАРКЕРЫ В ГЕНЕРАТИВНОМ ДИСКУРСЕ ЯЗЫКОВЫХ МОДЕЛЕЙ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ЯЗЫКОВУЮ КАРТИНУ МИРА ОБУЧАЮЩИХСЯ. Lingvospektr, 12(2), 658-666. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/1350 |
|---|---|
| GOST (OAK) | НАРБАЕВА, Гулноза Хусановна ГЕНДЕРНЫЕ МАРКЕРЫ В ГЕНЕРАТИВНОМ ДИСКУРСЕ ЯЗЫКОВЫХ МОДЕЛЕЙ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ЯЗЫКОВУЮ КАРТИНУ МИРА ОБУЧАЮЩИХСЯ // Lingvospektr. – 2025. – T. 12, № 2. – С. 658-666. |
| MLA | НАРБАЕВА, Гулноза Хусановна. “ГЕНДЕРНЫЕ МАРКЕРЫ В ГЕНЕРАТИВНОМ ДИСКУРСЕ ЯЗЫКОВЫХ МОДЕЛЕЙ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ЯЗЫКОВУЮ КАРТИНУ МИРА ОБУЧАЮЩИХСЯ.” Lingvospektr, 12(2), 658-666, 2025. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/1350 |
| Chicago | НАРБАЕВА, Гулноза Хусановна. “ГЕНДЕРНЫЕ МАРКЕРЫ В ГЕНЕРАТИВНОМ ДИСКУРСЕ ЯЗЫКОВЫХ МОДЕЛЕЙ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ЯЗЫКОВУЮ КАРТИНУ МИРА ОБУЧАЮЩИХСЯ.” Lingvospektr, 12(2), 658-666 (2025). https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/1350 |
| Harvard | НАРБАЕВА, Гулноза Хусановна (2025) ‘ГЕНДЕРНЫЕ МАРКЕРЫ В ГЕНЕРАТИВНОМ ДИСКУРСЕ ЯЗЫКОВЫХ МОДЕЛЕЙ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ЯЗЫКОВУЮ КАРТИНУ МИРА ОБУЧАЮЩИХСЯ’, Lingvospektr, 12(2), 658-666. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/1350 |
| BibTeX | @article{article2025,
title = {ГЕНДЕРНЫЕ МАРКЕРЫ В ГЕНЕРАТИВНОМ ДИСКУРСЕ ЯЗЫКОВЫХ МОДЕЛЕЙ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ЯЗЫКОВУЮ КАРТИНУ МИРА ОБУЧАЮЩИХСЯ},
author = {НАРБАЕВА, Гулноза Хусановна},
journal = {Lingvospektr},
year = {2025},
volume = {12},
number = {2},
pages = {658-666},
url = {https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/1350}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
This comprehensive study examines the multifaceted process of translating stylistic devices in literary texts, analyzing various strategies and their effectiveness in preserving artistic and cultural value. Through…
в данной статье рассматриваются языковые навыки, необходимые синхронным переводчикам, и пути их развития через интеграцию технических средств в процесс обучения. Особое внимание уделено анализу преимуществ и недостатков…
In today’s globalized world, translation is no longer just about changing words from one language to another, it has become a vital form of intercultural communication. Modern translation focuses on context, the purpose…
Статья рассматривает основные пути проникновения греческой мифологии в русскую культуру и язык. Показано, что античная традиция пришла в Россию через византийское посредничество, систематическое изучение классики в…
Статья посвящена комплексному анализу функционирования сленговой лексики в современном испанском дискурсе с позиций прагмалингвистики и когнитивной лингвистики. Исследуются коммуникативные функции субстандартной…
This article provides a comprehensive linguocultural analysis of English toponyms, examining their historical layers, semantic models, and cultural significance. The study explores the Celtic, Anglo-Saxon, Norse…
Metaphor represents a fundamental dimension of human language and cognition, functioning as an essential instrument for comprehending and articulating intricate concepts. This article investigates the cognitive and…
Ushbu maqolada iqtisodiy matnlarning lingvistik, kommunikativ va funksional xususiyatlari chuqur ilmiy tahlil qilinadi. Iqtisodiy diskursning o‘ziga xos terminologik tizimi, struktur-semantik modeli, matnning…
Ushbu maqolada tarjima jarayonini modellashtirishning nazariy va amaliy asoslari, tarjimon kompetensiyasini shakllantirish mezonlari hamda semantik transformatsiyalar va ekvivalentlik muammolari chuqur tahlil qilinadi…
This article examines the connotative meanings and pragmatic effects of artificial intelligence (AI)–related neologisms in English and Uzbek educational discourse. The analysis focuses on how technological innovations…
Lingvospektr — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…