Hozirgi kunda ma’daniy o‘simliklar hayot faoliyatiga zararli ta’sir ko‘rsatuvchi patogen mikrozamburug‘lar soni oshib bormoqda. Lekin bunday mikrozamburug‘lar o‘zining tanasida biologik jihatdan faol bo‘lgan turli xil metabo-litlarni ham sintez qilish xususiyatiga ham egadir. Biz o‘z tajribalarimizda Fusarium turkumiga kiruvchi zamburug‘lar shu jumladan, Fusarium oxysporum zamburug‘i metabolitlarini ajratib olish va o‘rganishni maqsad qilib olganmiz. Fusarium oxysporum zamburug‘i dastavval 6-kunda o‘stirildi va biomassasining xloroformli ekstrakti olindi va GC–MS usulida tahlil qilindi va bir necha xil moddalar aniqlandi. Bunday moddalar ichida fenolik birikmalar (Butylated Hy-droxytoluene); Azotli organik birikmalar (Methyl- cis-3-[p-anisodo]acrylate); bromli organik birikmalar, (Methyl 3-bromo-1-adamantaneacetate), yuqori molekulyar yog‘ kislota amidlari, (Hexadecanamide, 9-Octadecenamide), yuqori mole-kulyar yog‘ kislota esterlariga oid birikmalar ( 9-Octadecenoic acid (Z)-, oxiranylmethyl-Ester), ftalat esterlariga oid biri-kmalar, (Bis(2-ethylhexyl)phthalate, Bundan tashqari, Siklik kislota esterlari, (1,4-Benzenedicarbocylic acid, bis(2-ethylhexyl) ester aniqlandi. Bu moddalar orasidan 9-Octadecenoic acid (Z)-, oxiranylmethyl-Ester biologic faolligi ji-hatidan alohida ajralib turadi, ya’ni bu modda bakteriya va zamburug‘lar uchun antibacterial, antifungal faollik, o‘sma hujayralari uchun sitotoksik va antiproliferativ ta’sir ko‘rsata oladigan ikkilamchi metabolitlar qatoriga kiradi; shuningdek, fenolik va benzenediol hosilalar esa erkin holdagi radikallarni yo‘qotuvchi va antimikrob xususiyatlari bi-lan mashhur. Bizning tadqiqot Fusarium oxysporum tarkibida biologik jihatdan faol adamantine, fenolik va karboksilik kislota hosilalari mavjudligini isbotladi va ularning ekologik, agroishlab chiqarish va farmakologik ahamiyatini ta’kidlaydi.
| Mualliflar | Roʻziyeva, Zarnigor, Камолов, Лукмон, Gulboyeva, Dilafruz, Расулова, Ойдиной |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 1 |
| Betlar | 72-80 |
| Til | O‘zbek |
antifungal, antibakterial, GC–MS, Fusarium oxysporum, metabolit, xloroformli ekstrakt., Antifungal, antibacterial, GC–MS (gas chromatography–mass spectrometry), Fusarium oxysporum, metabolites, chloro-form extract.
Mahalliy sharoitda yetishtiriladigan Lavandula angustifolia Mill. o‘simligining fitokimyoviy tarkibi kompleks tarzda o‘rganildi. Tadqiqot jarayonida o‘simlikning poya hamda generativ organlarida quyi molekulyar…
Ushbu maqolaning asosiy maqsadi ingliz tili darslarida CLIL (Content and Language Integrated Learning) yondashuvini qo'llash orqali o'quvchilarda 5 Cs ko'nikmalarini — mazmun, muloqot, tafakkur, madaniyat va jamiyat…
Za’faron xalq tabobatida qadimdan ko‘p kasalliklarni davolashda ishlatilib kelinayotgan qimmatbaho o‘simlik. Za’faron tarkibida uglevodlar, oqsillar, suv, karatinoidlar, flavonoidlar, vitaminlar va anorganik moddalarni…
Ushbu maqolada Cicer songaricum o‘simligining makro va mikroelementlar tarkibi induktiv bog‘langan plaz-mali optik emissiya spektrometriyasi (ICP-OES) usuli yordamida o‘rganildi. Tadqiqot jarayonida o‘simlikning mevasi…
Ushbu maqolada dorivor oʻsimliklarni ilmiy tibbiyot va xalq tabobatidagi axamiyati xamda Mogoltavia sewerzowii oʻsimligini tarqalish xududlari biologik tasnifi ustida olib borilayotgan tadqiqotlar va kimyoviy tarkibini…
Ushbu maqolada kouching yondashuvlari va sun’iy intellekt vositalari integratsiyasining filologiya talabalari ijodkorligi hamda akademik natijadorligiga ta’siri aralash metodlar asosida o‘rganiladi. Wang va…
Kislorod evolyutsiyasi reaksiyasi (KE) ishqoriy suv elektrolizida eng ko'p energiya talab qiladigan va kinetik jihatdan sust yarim reaksiya bo'lib asosan elektrolizator samaradorligi va chidamliligini past hisoblanadi…
Mazkur maqolada “Ko‘chmas mulk davlat kadastri” fanini o‘qitish jarayonida bo‘lajak kadastr muhandislarining geoaxborot bilan ishlash kompetentligini rivojlantirishning nazariy asoslari tahlil qilingan. Shuningdek…
Ushbu tadqiqotda yovvoyi arpa (Hordeum murinum) o‘simligidan ekstruziya usulida sellyuloza olish va uning disperslik tarkibiga texnologik parametrlar ta’siri o‘rganildi. Mexanokimyoviy jarayonlar natijasida sellyuloza…
Ushbu maqolaning maqsadi faoliyat tushunchasining falsafiy mohiyatini hamda uning insonning biluv faoliyati va ta’lim jarayonidagi nazariy ahamiyatini tahlil qilishdan iborat. Tadqiqotda faoliyat kategoriyasining…