Fusarium oxysporum zamburug‘i biomassasi tarkibidan ajratib olingan biologik faol ikkilamchi metabolitlar.

Roʻziyeva, Zarnigor, Камолов, Лукмон, Gulboyeva, Dilafruz, Расулова, Ойдиной

FarDU ilmiy xabarlari · 2020-yil

Annotatsiya

Hozirgi kunda ma’daniy o‘simliklar hayot faoliyatiga zararli ta’sir ko‘rsatuvchi patogen mikrozamburug‘lar soni oshib bormoqda. Lekin bunday mikrozamburug‘lar o‘zining tanasida biologik jihatdan faol bo‘lgan turli xil metabo-litlarni ham sintez qilish xususiyatiga ham egadir. Biz o‘z tajribalarimizda Fusarium turkumiga kiruvchi zamburug‘lar shu jumladan, Fusarium oxysporum zamburug‘i metabolitlarini ajratib olish va o‘rganishni maqsad qilib olganmiz. Fusarium oxysporum zamburug‘i dastavval 6-kunda o‘stirildi va biomassasining xloroformli ekstrakti olindi va GC–MS usulida tahlil qilindi va bir necha xil moddalar aniqlandi. Bunday moddalar ichida fenolik birikmalar (Butylated Hy-droxytoluene); Azotli organik birikmalar (Methyl- cis-3-[p-anisodo]acrylate); bromli organik birikmalar, (Methyl 3-bromo-1-adamantaneacetate), yuqori molekulyar yog‘ kislota amidlari, (Hexadecanamide, 9-Octadecenamide), yuqori mole-kulyar yog‘ kislota esterlariga oid birikmalar ( 9-Octadecenoic acid (Z)-, oxiranylmethyl-Ester), ftalat esterlariga oid biri-kmalar, (Bis(2-ethylhexyl)phthalate, Bundan tashqari, Siklik kislota esterlari, (1,4-Benzenedicarbocylic acid, bis(2-ethylhexyl) ester aniqlandi. Bu moddalar orasidan 9-Octadecenoic acid (Z)-, oxiranylmethyl-Ester biologic faolligi ji-hatidan alohida ajralib turadi, ya’ni bu modda bakteriya va zamburug‘lar uchun antibacterial, antifungal faollik, o‘sma hujayralari uchun sitotoksik va antiproliferativ ta’sir ko‘rsata oladigan ikkilamchi metabolitlar qatoriga kiradi; shuningdek, fenolik va benzenediol hosilalar esa erkin holdagi radikallarni yo‘qotuvchi va antimikrob xususiyatlari bi-lan mashhur. Bizning tadqiqot Fusarium oxysporum tarkibida biologik jihatdan faol adamantine, fenolik va karboksilik kislota hosilalari mavjudligini isbotladi va ularning ekologik, agroishlab chiqarish va farmakologik ahamiyatini ta’kidlaydi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarRoʻziyeva, Zarnigor, Камолов, Лукмон, Gulboyeva, Dilafruz, Расулова, Ойдиной
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2020-01-01
Jild7
Son1
Betlar72-80
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

antifungal, antibakterial, GC–MS, Fusarium oxysporum, metabolit, xloroformli ekstrakt., Antifungal, antibacterial, GC–MS (gas chromatography–mass spectrometry), Fusarium oxysporum, metabolites, chloro-form extract.

Iqtibos keltirish

APARoʻziyeva, Zarnigor, Камолов, Лукмон, Gulboyeva, Dilafruz, & Расулова, Ойдиной (2020). FUSARIUM OXYSPORUM ZAMBURUG‘I BIOMASSASI TARKIBIDAN AJRATIB OLINGAN BIOLOGIK FAOL IKKILAMCHI METABOLITLAR.. FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 72-80. https://journal.fdu.uz/main/article/6761
GOST (OAK)Roʻziyeva, Zarnigor va b. FUSARIUM OXYSPORUM ZAMBURUG‘I BIOMASSASI TARKIBIDAN AJRATIB OLINGAN BIOLOGIK FAOL IKKILAMCHI METABOLITLAR. // FarDU ilmiy xabarlari. – 2020. – T. 7, № 1. – B. 72-80.
MLARoʻziyeva, Zarnigor, Камолов, Лукмон, Gulboyeva, Dilafruz, and Расулова, Ойдиной. “FUSARIUM OXYSPORUM ZAMBURUG‘I BIOMASSASI TARKIBIDAN AJRATIB OLINGAN BIOLOGIK FAOL IKKILAMCHI METABOLITLAR..” FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 72-80, 2020. https://journal.fdu.uz/main/article/6761
ChicagoRoʻziyeva, Zarnigor, Камолов, Лукмон, Gulboyeva, Dilafruz, and Расулова, Ойдиной. “FUSARIUM OXYSPORUM ZAMBURUG‘I BIOMASSASI TARKIBIDAN AJRATIB OLINGAN BIOLOGIK FAOL IKKILAMCHI METABOLITLAR..” FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 72-80 (2020). https://journal.fdu.uz/main/article/6761
HarvardRoʻziyeva, Zarnigor, Камолов, Лукмон, Gulboyeva, Dilafruz, and Расулова, Ойдиной (2020) ‘FUSARIUM OXYSPORUM ZAMBURUG‘I BIOMASSASI TARKIBIDAN AJRATIB OLINGAN BIOLOGIK FAOL IKKILAMCHI METABOLITLAR.’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 72-80. https://journal.fdu.uz/main/article/6761
BibTeX
@article{roziyevazarnigor2020,
  title = {FUSARIUM OXYSPORUM ZAMBURUG‘I BIOMASSASI TARKIBIDAN AJRATIB OLINGAN BIOLOGIK FAOL IKKILAMCHI METABOLITLAR.},
  author = {Roʻziyeva, Zarnigor and Камолов, Лукмон and Gulboyeva, Dilafruz and Расулова, Ойдиной},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2020},
  volume = {7},
  number = {1},
  pages = {72-80},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/6761}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2020-yil arxivi