Mazkur maqolada tur–jins munosabatlarining mantiqiy va lingvistik talqini o‘zaro bog‘liqlikda tahlil qilinadi. Tadqiqotda til va tafakkur o‘rtasidagi uzviy aloqalar tur–jins munosabatlari misolida yoritilib, ushbu munosabatlarning tushunchalar tizimini shakllantirishdagi o‘rni asoslab beriladi. Mantiq fanida tur–jins munosabatlari tushunchalarning hajmi va mazmuni bilan bog‘liq dialektik nisbat sifatida talqin qilinib, ularning ilmiy bilish jarayonidagi ahamiyati ko‘rsatib beriladi. Tilshunoslik nuqtayi nazaridan esa tur–jins munosabatlari leksik-semantik tizim doirasida giperonimik va giponimik aloqalar orqali tahlil qilinadi. Maqolada o‘zbek tilidagi leksik birliklar, ilmiy nutq va terminologik materiallar asosida tur–jins munosabatlarining semantik ierarxiyani shakllantirishdagi roli ochib beriladi. Tadqiqot jarayonida deskriptiv, leksik-semantik, mantiqiy-tahliliy va qiyosiy metodlardan foydalanilib, olingan natijalar tur–jins munosabatlarining ilmiy nutqdagi ta’rifiy, izohlovchi va tizimlashtiruvchi funksiyalarini asoslab beradi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, tur–jins munosabatlari o‘zbek tilshunosligida leksik-semantik tizimni anglash, ilmiy nutqning mantiqiy izchilligini ta’minlash hamda terminologik aniqlikni mustahkamlashda muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega. Mazkur ish natijalari kelgusida kognitiv tilshunoslik, ilmiy diskurs va terminologiya sohalarida olib boriladigan tadqiqotlar uchun muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
| Mualliflar | Tagaynazarova, Rakhima |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 2 |
| Betlar | 66-71 |
| Til | O‘zbek |
tur–jins munosabatlari, tushuncha, mantiq va til, leksik-semantik munosabatlar, giperonimiya, giponimiya, ilmiy nutq, terminologiya, til va tafakkur., genus–species relations, concept, logic and language, lexical-semantic relations, hypernymy, hyponymy, scientific discourse, terminology, language and thought.
Mazkur maqolada ingliz, rus va o‘zbek tillarida femin markerlarini o‘z ichiga olgan leksik birliklarning semantik va nominativ xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida gender komponentining eksplisit va…
Ushbu maqolada K.S. Lyuisning “Narniya xronikalari” turkum asarlarida qo‘llangan mifonimlar — ya’ni mifologik manbalardan kelib chiqqan atoqli otlar — hamda mifologik ramziylik masalalarini tahlil qilinadi. Maqolada…
Ushbu maqola o‘zbek va ingliz tillaridagi yuridik terminlarning tarjimada muvofiqlashtirilishi masalasini yoritadi. Tadqiqotda ikki huquqiy tizim o‘rtasidagi konseptual farqlar, terminlarning mazmun doirasi, ularning…
Maqolada oliy ta’limda chet tillarini o‘qitishda lingokouching yondashuvi tahlil qilinadi. Til balansi g‘ildiragi va yutuqlar ko‘lami kabi kouching vositalari talabalar ichki motivatsiyasini rivojlantirish hamda…
Mazkur maqolada ta’limiy diskurs doirasida suggestiv nutqning fatik-pragmatik xususiyatlari lingvopragmatik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi pedagogik muloqot jarayonida suggestiv nutq…
Maqolada O‘zbekiston telekanallari nutqidagi ekologik diskursning shakllari o‘rganildi. Uzreport telekanalidagi “Yashil suhbat”, Yoshlar telekanalidagi “Rostini ayting” va Zo‘r TV dagi “O‘zimizda” dasturlari nutqi…
Maqola lisoniy va kognitiv yondashuvlar nuqtayi nazaridan logoepistem tushunchasining mohiyatini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning ob’ekti – bilimning nutqiy va argumentativ shakllarda ifodalanishi; predmeti…
Maqolada ingliz akademik diskursida subyektivlikning sotsiokognitiv asoslari tahlil qilinadi. Muallif pozitsiyasi, epistemik modallik va hedging kabi vositalar orqali ifodalangan subyektiv munosabat shakllari…
Temuriylar saltanatining so‘nggi vakillari, ayniqsa, Husayn Boyqaro boshliq uning o‘g‘illarining aysh-ishratga o‘ta berilganliklari haqidagi faktlarni Zahiriddin Muhammad Bobur shunday tasdiqlaydi: “Husayn Boyqaro avval…
Ushbu maqola eski o‘zbek yozuvidagi “Shavqi Guliston” asari hoshiyasida berilgan matnlarning mazmuniy tadqiqiga bag‘ishlangan. Maqolaning maqsadi asar hoshiyasida yozilgan matnlarni tasniflash va sharhlash orqali…