Mazkur maqolada olim, din arbobi, mohir tarjimon Herman Gabriel Farxat (1670–1732)ning Baxs al-matalib va hass al-tolib nomli grammatik asarlar tuzish borasidagi ilg‘or faoliyati ko‘rib chiqildi. Ushbu maqolaning maqsadi muallifning grammatik asarini yozishda avvalgi klassik grammatik manbalardan farq qiladigan yangi usullarini aniqlashdan iboratdir. Qo‘yilgan masalani hal qilish uchun ilmiy tavsif, qiyosiy-tipologik, tarkibiy-semantik va qiyosiy tarixiy tahlil doirasidagi umumiy ilmiy tadqiqot usullari qo‘llanildi. Tadqiqot natijasida quyidagilar ma’lum bo‘ldi: muallif arab grammatikasiga oid asar yozish tarixida birinchi marta o‘z kitobini alifbo va harflarning artikulyatsiya joylarini tushuntirishdan boshlagan. Qolaversa, u sintaktik tuzilmalarning morfologik tahliliga alohida bob bag‘ishlagan holda birinchilardan bo‘lib morfologiya va sintaksisni bir kitobda birlashtirgan. Bu esa, o‘z navbatida, Baxs al-matolib va hass at-tolib asarining muallifi avvalgi manbalardagi ma’lumotlardan keng foydalangani, ularni ma’lum bir tizimli tarzda, qulay shakl va tilda taqdim qilgani va shu orqali kitobining grammatikachilar orasida ham, tadqiqotchilar orasida ham ommalashishiga hissa qo‘shgan, degan xulosaga asos bo‘ladi.
| Mualliflar | Ishanxanova, Muxlisabonu |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-04-09 |
| Jild | 30 |
| Son | 1 |
| Betlar | 88-88 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
arab tili, grammatika, alifbo, artikulyatsiya o‘rni, ilk grammatik asarlar, morfologiya, sintaksis, morfologik tahlil., Arabic language, grammar, alphabet, places of articulation, early grammatical works, morphology, syntax, morphological analysis.
| APA | Ishanxanova, Muxlisabonu (2024). BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR. FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 88-88. https://journal.fdu.uz/main/article/3457 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Ishanxanova, Muxlisabonu BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 1. – B. 88-88. |
| MLA | Ishanxanova, Muxlisabonu. “BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 88-88, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/3457 |
| Chicago | Ishanxanova, Muxlisabonu. “BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 88-88 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/3457 |
| Harvard | Ishanxanova, Muxlisabonu (2024) ‘BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 88-88. https://journal.fdu.uz/main/article/3457 |
| BibTeX | @article{ishanxanovamuxlisabonu2024,
title = {BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR},
author = {Ishanxanova, Muxlisabonu},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {1},
pages = {88-88},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3457}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Hozirgi zamon tilshunosligi umuman olganda tilning faqat strukturaviy jihatlariga ye’tibor berishdan uzoqlashishga intiladi va til hodisalarini inson, uning tafakkuri, ma’naviy va amaliy faoliyati kontekstida…
Ushbu maqolada ingliz tilini kichik sinflarda o‘qitishning ahamiyati, dars davomida foydalanishning turli usullarni muhokama qilinadi. Bu bolalarning tilda asosiy muloqot qobiliyatlarini rivojlantirishi mumkin. Aloqa…
Hayvon nomlarida giponimiya va giperonimiya tushunchasini chuqur tadqiq qilish ushbu hayvon nomlarini aniq tasniflash va ularni muloqot jarayonida qo‘llashda muhimdir. Ushbu maqolada giponimiya va giperonimiya…
Mazkur maqola onomastika sohasi va uning hozirgi muhim tadqiqot manbasi bo‘lgan geortonimlarni tahlil qiladi. Ushbu maqolada rus tilshunos olimlarning geortonimik birliklar yuzasidan olib borgan chuqur tadqiqotlari…
Maqolada o‘zbek milliy to‘y marosimlari ularning oziga xosjihatlari, to‘y folklorlari matnlarining ingilizcha tarjimalari va ularni qiyosiy o‘rganish asosida muhim milliy madaniy xususiyatlarining namoyon bo‘lishi…
Muallif ushbu xabarnomaning “Intertekstual bosma sarlavhalarda oldingi matnlarni rasmiy ravishda yangilash intertekstual bosma sarlavhalarda oldingi matnlarni rasmiy ravishda yangilash” nashrida boshlagan intertekstual…
Maxsus maqsadlar uchun ingliz tili (ESP) ma'lum bir kontekstda yoki aniq maqsadda ingliz tilini o‘rgatish va o‘rganishni anglatadi. U axborot texnologiyalari, biznes, turizm, tibbiyot yoki muhandislik kabi sohalarda…
Chet tillarning o‘rni va rivojlanishi ko‘p qirrali bo‘lib, unga tarixiy, madaniy, iqtisodiy va ta’lim omillari ta’sir ko‘rsatadi. Chet tillarini o‘rganish va tarqatish global muloqot, madaniyatlararo tushunish…
Maqola zamonaviy tilshunoslikning kam o‘rganilgan muammolaridan biri - dunyoning yuzdan ortiq tillarida maqsad komponentli gipotaksema (qo‘shma gaplar)ning tipologiyasiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda muallif ularning…
Ushbu maqolada Til o‘rganishda tilning ko‘p jihatlari sekin rivojlanadi. Tilni o‘qitishda jiddiy muammolardan biri bu tilning qaysi usul va texnikasi bilan bog‘liqligi. Yana bir muammo shundaki, maktabda chet tillari…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Мақолада араб тили грамматикасини ўрганишда анъанавий араб ва Европа тилшунослиги методларининг қиёсий таҳлили, хусусан, феъл шакллари, эъроб ва гап турларини ўрганишдаги фарқли жиҳатлар ёритилган.
The presented article is devoted to the analysis of the grammatical work of Ahmad Faris al-Shidyaq (1804–1887) entitled “Ghunyat al-Tālib va munyat al-rāghib”. The main theme of the work is the study of this…
This article examines the transformation of the principles of organizing grammatical knowledge in the Arabic linguistic tradition during the Nahḍa (Arab Renaissance) period. Drawing on cognitive linguistics, the study…
Maqolada oliy ta’lim sharoitida talabalarning tadqiqotchilik kompetensiyasini rivojlantirish zaruriyati va ahamiyati nazariy jihatdan asoslanadi. Kompetensiyaning mazmuni va tarkibiy qismlari yoritilib, uni…
Large Language Models (LLMs) are increasingly integrated into cybersecurity workflows, creating both defensive opportunities and new forms of offensive enablement. Existing research demonstrates capabilities in threat…
This article analyzes, on the basis of field research, the assimilative influence of the local Turkish language on the language of ethnic Uzbeks living in Adana Province of the Republic of Türkiye. In the course of the…
Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning liderlik sifatlarini rivojlantirish uchun loyihaviy faoliyat va refleksiv qayta rejalashtirishni bog‘lovchi mexanizm taklif etiladi. Tadqiqot maqsadi umumiy maqsadni belgilashdan…
Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning liderlik sifatlari kasbiy pedagogik faoliyatga tayyorgarlik nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi liderlik sifatlarining mazmunini aniqlashtirish va ularni…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…