Mazkur maqolada olim, din arbobi, mohir tarjimon Herman Gabriel Farxat (1670–1732)ning Baxs al-matalib va hass al-tolib nomli grammatik asarlar tuzish borasidagi ilg‘or faoliyati ko‘rib chiqildi. Ushbu maqolaning maqsadi muallifning grammatik asarini yozishda avvalgi klassik grammatik manbalardan farq qiladigan yangi usullarini aniqlashdan iboratdir. Qo‘yilgan masalani hal qilish uchun ilmiy tavsif, qiyosiy-tipologik, tarkibiy-semantik va qiyosiy tarixiy tahlil doirasidagi umumiy ilmiy tadqiqot usullari qo‘llanildi. Tadqiqot natijasida quyidagilar ma’lum bo‘ldi: muallif arab grammatikasiga oid asar yozish tarixida birinchi marta o‘z kitobini alifbo va harflarning artikulyatsiya joylarini tushuntirishdan boshlagan. Qolaversa, u sintaktik tuzilmalarning morfologik tahliliga alohida bob bag‘ishlagan holda birinchilardan bo‘lib morfologiya va sintaksisni bir kitobda birlashtirgan. Bu esa, o‘z navbatida, Baxs al-matolib va hass at-tolib asarining muallifi avvalgi manbalardagi ma’lumotlardan keng foydalangani, ularni ma’lum bir tizimli tarzda, qulay shakl va tilda taqdim qilgani va shu orqali kitobining grammatikachilar orasida ham, tadqiqotchilar orasida ham ommalashishiga hissa qo‘shgan, degan xulosaga asos bo‘ladi.
| Mualliflar | Ishanxanova, Muxlisabonu |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-04-09 |
| Jild | 30 |
| Son | 1 |
| Betlar | 88-88 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
arab tili, grammatika, alifbo, artikulyatsiya o‘rni, ilk grammatik asarlar, morfologiya, sintaksis, morfologik tahlil., Arabic language, grammar, alphabet, places of articulation, early grammatical works, morphology, syntax, morphological analysis.
| APA | Ishanxanova, Muxlisabonu (2024). BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR. FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 88-88. https://journal.fdu.uz/main/article/3457 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Ishanxanova, Muxlisabonu BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 1. – B. 88-88. |
| MLA | Ishanxanova, Muxlisabonu. “BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 88-88, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/3457 |
| Chicago | Ishanxanova, Muxlisabonu. “BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 88-88 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/3457 |
| Harvard | Ishanxanova, Muxlisabonu (2024) ‘BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(1), 88-88. https://journal.fdu.uz/main/article/3457 |
| BibTeX | @article{ishanxanovamuxlisabonu2024,
title = {BAHS AL-MATALIB WA HASS AL-TALIB – ARAB TILI GRAMMATIKASIGA OID ASAR YOZILISHIGA YANGICHA NAZAR},
author = {Ishanxanova, Muxlisabonu},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {1},
pages = {88-88},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3457}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Hozirgi zamon tilshunosligi umuman olganda tilning faqat strukturaviy jihatlariga ye’tibor berishdan uzoqlashishga intiladi va til hodisalarini inson, uning tafakkuri, ma’naviy va amaliy faoliyati kontekstida…
Ushbu maqolada ingliz tilini kichik sinflarda o‘qitishning ahamiyati, dars davomida foydalanishning turli usullarni muhokama qilinadi. Bu bolalarning tilda asosiy muloqot qobiliyatlarini rivojlantirishi mumkin. Aloqa…
Hayvon nomlarida giponimiya va giperonimiya tushunchasini chuqur tadqiq qilish ushbu hayvon nomlarini aniq tasniflash va ularni muloqot jarayonida qo‘llashda muhimdir. Ushbu maqolada giponimiya va giperonimiya…
Mazkur maqola onomastika sohasi va uning hozirgi muhim tadqiqot manbasi bo‘lgan geortonimlarni tahlil qiladi. Ushbu maqolada rus tilshunos olimlarning geortonimik birliklar yuzasidan olib borgan chuqur tadqiqotlari…
Maqolada o‘zbek milliy to‘y marosimlari ularning oziga xosjihatlari, to‘y folklorlari matnlarining ingilizcha tarjimalari va ularni qiyosiy o‘rganish asosida muhim milliy madaniy xususiyatlarining namoyon bo‘lishi…
Muallif ushbu xabarnomaning “Intertekstual bosma sarlavhalarda oldingi matnlarni rasmiy ravishda yangilash intertekstual bosma sarlavhalarda oldingi matnlarni rasmiy ravishda yangilash” nashrida boshlagan intertekstual…
Maxsus maqsadlar uchun ingliz tili (ESP) ma'lum bir kontekstda yoki aniq maqsadda ingliz tilini o‘rgatish va o‘rganishni anglatadi. U axborot texnologiyalari, biznes, turizm, tibbiyot yoki muhandislik kabi sohalarda…
Chet tillarning o‘rni va rivojlanishi ko‘p qirrali bo‘lib, unga tarixiy, madaniy, iqtisodiy va ta’lim omillari ta’sir ko‘rsatadi. Chet tillarini o‘rganish va tarqatish global muloqot, madaniyatlararo tushunish…
Maqola zamonaviy tilshunoslikning kam o‘rganilgan muammolaridan biri - dunyoning yuzdan ortiq tillarida maqsad komponentli gipotaksema (qo‘shma gaplar)ning tipologiyasiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda muallif ularning…
Ushbu maqolada Til o‘rganishda tilning ko‘p jihatlari sekin rivojlanadi. Tilni o‘qitishda jiddiy muammolardan biri bu tilning qaysi usul va texnikasi bilan bog‘liqligi. Yana bir muammo shundaki, maktabda chet tillari…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Мақолада араб тили грамматикасини ўрганишда анъанавий араб ва Европа тилшунослиги методларининг қиёсий таҳлили, хусусан, феъл шакллари, эъроб ва гап турларини ўрганишдаги фарқли жиҳатлар ёритилган.
The presented article is devoted to the analysis of the grammatical work of Ahmad Faris al-Shidyaq (1804–1887) entitled “Ghunyat al-Tālib va munyat al-rāghib”. The main theme of the work is the study of this…
This article examines the transformation of the principles of organizing grammatical knowledge in the Arabic linguistic tradition during the Nahḍa (Arab Renaissance) period. Drawing on cognitive linguistics, the study…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…