Mazkur maqolada psixologiya fanidan tilshunoslikka o‘zlashgan persuazivlik atamasining mazmun-mohiyati yoritiladi. Dastlab psixologiyaga oid adabiyotlarda persuaziya atamasi bilan belgilanib kelingan “ishontirish”, “qayta ishontirish” tushunchasi, o‘z mohiyatini saqlab qolgan holda, tilshunoslikka persuazivlik nomi bilan olib kirildi. Tilshunoslikda nutq orqali ta’sir ko‘rsatish usuli sifatida baholanayotgan mazkur tushuncha rus tilshunosligida персуазивность, ingliz, nemis tilshunosliklarida persuasion nomlari bilan yuritilib kelinmoqda. O‘zbek tilshunosligida nutq ta’siri mavsusiga taalluqli bir qator ilmiy qarashlar mavjud bo‘lishiga qaramasdan, nutq yordamida adresatda ishonch uyg‘otish va bu orqali uning fikr va qarashlarini o‘zgartirish mazmunini ifodalovchi atama ko‘zga tashlanmaydi. Tilshunoslikda persuazivlik so‘zi - lotin tilidan persuasio — ko‘ndirish, ishontirish degan ma’nolarni anglatadi - “ishonchli” yoki “ishonchsiz” mezonlari asosida axborotni ishonchlilik darajasini belgilash uchun qo‘llaniladi. Mazkur atama tilshunoslikda ilk bor stilistika sohasida ilmiy muomalaga olib kirilgan. Keyinchalik persuazivlik tilshunoslikning matn tilshunosligi, psixolingvistika, kognitiv lingvistika, nutq ta’siriga oid masalar bilan uyg‘unlikda o‘rganila boshlandi. Maqolada rus tilshunosligi vakillari bilan bir qatorda jahon tilshunosligiga ham murojaat qilingan. Mavzuni yoritishda kuzatuv, qiyosiy tahlil, tasniflash, umumlashtirish metodlaridan faol foydalanilgan. Tadqiqot natijasi sifatida persuazivlik atamasiga doir nazariyalar tahlil qilinadi hamda diskursga persuaziv ma’no beruvchi vositalar aniqlanadi.
| Mualliflar | Yigitaliyeva, Zilola |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-09-12 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 218-218 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
persuaziya, persuazivlik, persuaziv diskurs, persuaziv vositalar, blending, nutqiy ta’sir, intensiya, modus., persuasion, persuasiv, persuasive discourse, persuasive means, blending, speech influence, speaker's intention, modus.
| APA | Yigitaliyeva, Zilola (2024). PERSUAZIVLIK ATAMASIGA OID. FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 218-218. https://journal.fdu.uz/main/article/2639 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Yigitaliyeva, Zilola PERSUAZIVLIK ATAMASIGA OID // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 3. – B. 218-218. |
| MLA | Yigitaliyeva, Zilola. “PERSUAZIVLIK ATAMASIGA OID.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 218-218, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/2639 |
| Chicago | Yigitaliyeva, Zilola. “PERSUAZIVLIK ATAMASIGA OID.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 218-218 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/2639 |
| Harvard | Yigitaliyeva, Zilola (2024) ‘PERSUAZIVLIK ATAMASIGA OID’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 218-218. https://journal.fdu.uz/main/article/2639 |
| BibTeX | @article{yigitaliyevazilola2024,
title = {PERSUAZIVLIK ATAMASIGA OID},
author = {Yigitaliyeva, Zilola},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {3},
pages = {218-218},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/2639}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Jahonda yuz berayotgan globallashuv jarayoni turli mamlakatlar o‘rtasida intensiv axborot almashinuvi va yaqin aloqalar o‘rnatilishga sabab bo‘lmoqda. Ayniqsa, bu jarayon ta’lim sohasida alohida ahamiyatga ega bo‘lib…
Oliy ta’lim jamiyat taraqqiyotida talabalarga kasbiy sohada muvaffaqiyatga erishish, ijtimoiy hayotda faol ishtirok etish uchun zarur bo‘lgan bilim va ko‘nikmalarni egallashda muhim o‘rin tutadi. Bu shaxsning…
Ushbu maqola makon va zamon tushunchaalri o‘rtasidagi bog‘liklar masalasini o‘rganish orqali ularni tahlil qilish va o‘rganish nazarda tutilgan.Unda ushbu masala yuzasidan bir qator tadqiqotchilar fikrlari o‘rganilgan…
Ushbu maqola so‘nggi vaqtlarda sezilarli darajada rivojlanayotgan turizm sohasida talabalarga ingliz tilini o‘rgatishning interfaol metodlari haqida umumiy ma'lumot berishga qaratilgan. Maqola ikki qismga bo‘lingan…
Mazkur maqolada mualliflashtirish kategoriyasining mazmun-mohiyati haqida so‘z boradi. Mualliflashtirish axborotni uning manbaasi nuqtayi nazaridan saralash uchun qo‘llanuvchi atam ekanligi ta’kidlanganadi. Bunda yozma…
Tilimizdagi vositalarning turlicha ko‘rinishlarga ega bo‘lishi, sinonimik rang-baranglik shunday yo‘l tutishga imkon beradi. Mana shu tanlash nutq jarayonida til birliklarining o‘ziga xos uslubiy chegaralanishini taqozo…
Ushbu tadqiqotning maqsadi notiqlik nutqining xususiyatlari va toifalarini o‘rganish, ularning hissiy, ishontirish va interaktiv jihatlariga e’tibor berishdir. Maqolada 2000 va 2022 yillar oralig‘ida chop etilgan 50 ga…
Tilshunoslikda tilni murakkab tizim sifatida o‘rganish, barcha til birliklarini shakl va mazmunidan kelib chiqib tahlil qilish hamda sintaktik, semiotik va pragmatik tabiatini, nutqdagi ahamiyatini o‘rganish muhim…
Maqolada internetning keng va murakkab aloqa tarmog‘iga aylangani, bu esa "neo-frazeologiya" yoki "kompyuter frazeologiyasi" deb nomlanuvchi noyob tilshunoslik hodisasini yuzaga keltirgani haqida so‘z boradi…
Insoniyat tarixida shunday daho san’atkorlar bo‘lganki, ular o‘z hayotini, ijodini, fikru zakovatini xalqning bugungi turmushini yaxshilashga, ertangi kunini charog‘on qilishga bag‘ishlaganlar. Darhaqiqat, bir qancha…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Mazkur maqolada mualliflashtirish kategoriyasining mazmun-mohiyati haqida so‘z boradi. Mualliflashtirish axborotni uning manbaasi nuqtayi nazaridan saralash uchun qo‘llanuvchi atam ekanligi ta’kidlanganadi. Bunda yozma…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…