Mazkur maqolada ogʼzaki nutqning oʼziga hos xususiyatlari, ogʼzaki nutqda soʼzlovchining faol nutqiy harakati toʼxtam (pauza), ohang, urgʼu, turli imo-ishoralar fikrning tinglovchiga yetib borishida katta ahamiyat kasb etishi to‘g‘risida so‘z boradi. Maqolada ogʼzaki nutqning xususiyatlari yozma nutq bilan qiyoslangan holda keng yoritib berilgan. Ogʼzaki nutqni roʼyobga chiqishida tildan tashqari boʼlgan bir qancha (ekstralingvistik) omillar ham oʼz taʼsirini koʼrsatadi. Ushbu omillar taʼsirida soʼzlovchi muloqot jarayonida til vositalarini tanlaydi. Nemis olimi Xaynts Rupp 1964 yil ogʼzaki nutqning yozma nutqdan farqi va darslarda ogʼzaki nutqqa alohida eʼtibor qaratilishi zarurligini taʼkidlangan va olib borgan tadqiqot natijalari jadvalda berilgan. Shuningdek, maqolada yozma va og‘zaki nutqning amalga oshishi misollar yordamida berilgan bo‘lib, yozma nutqda insonning ruhiy kechinmasi, holati tinish belgilari undov, soʼroq kabilar yordamida aks ettirilsa, ogʼzaki nutqda temp, ohang, toʼxtalish, taʼkidlash orqali ifodalanishi batafsil yoritiladi. Ogʼzaki nutqni oʼrgatishda yuqorida sanab oʼtilgan fonetik hodisalar muhim oʼrin tutishi, agar kommunikant fonetik qoidalarga rioya etmasa kognizant uni notoʼgʼri tushunishi yoki umuman tushunmasligi mumkinligi bayon etiladi.
| Mualliflar | Merganova, Nigora, Orifjonova, Nilufar |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-09-12 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 196-196 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
toʼxtam (pauza), ohang, urgʼu, turli imo-ishoralar, ekstralingvistik omillar, insonning ruhiy kechinmasi, ruhiy holati, lingvistik vositalar., stop (pause), tone, accent, various gestures, extralinguistic factors, human mental experience, mental state, linguistic tools.
| APA | Merganova, Nigora, & Orifjonova, Nilufar (2024). OGʼZАKI NUTQNING OʼZIGА HOS XUSUSIYATLАRI. FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 196-196. https://journal.fdu.uz/main/article/2673 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Merganova, Nigora, Orifjonova, Nilufar OGʼZАKI NUTQNING OʼZIGА HOS XUSUSIYATLАRI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 3. – B. 196-196. |
| MLA | Merganova, Nigora, and Orifjonova, Nilufar. “OGʼZАKI NUTQNING OʼZIGА HOS XUSUSIYATLАRI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 196-196, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/2673 |
| Chicago | Merganova, Nigora, and Orifjonova, Nilufar. “OGʼZАKI NUTQNING OʼZIGА HOS XUSUSIYATLАRI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 196-196 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/2673 |
| Harvard | Merganova, Nigora, and Orifjonova, Nilufar (2024) ‘OGʼZАKI NUTQNING OʼZIGА HOS XUSUSIYATLАRI’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 196-196. https://journal.fdu.uz/main/article/2673 |
| BibTeX | @article{merganovanigora2024,
title = {OGʼZАKI NUTQNING OʼZIGА HOS XUSUSIYATLАRI},
author = {Merganova, Nigora and Orifjonova, Nilufar},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {3},
pages = {196-196},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/2673}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada o’quvchi yoshlarni bilimini xolisona baholash, ularning bilim olishga bo‘lgan qiziqishlarini rag‘batlantirish va reytingini aniqlashda, zamonaviy dasturlardan foydalanish mexanizmlarini ishlab chiqish…
Ushbu tadqiqot texnologik taraqqiyotning til ko‘nikmalarini baholashda qo‘llaniladigan usullarga qanday ta'sir qilishini o‘rganadi, onlayn platformalar, sun'iy intellekt va mobil ilovalar o‘ynagan o‘zgaruvchan rolini…
Maqolada XX asr o‘zbek va nemis dramasida davr va qahramon talqini haqida so‘z yuritilgan. Badiiy tahlillar asosida davr va qahramon xarakterini yorituvchi poetik usullar tadqiq etilgan. XX asr 60-90 yillardagi o‘zbek…
Boshlang‘ich sinf ona tili va o‘qish savodxonligi darsligining dasturida belgilangan muhim talablardan biri o‘quvchilarning nutqini o‘stirishdan iborat. Chunki o‘quvchilarning nutqi qay darajada ekanligi, o‘qish…
Maqolada 18-asrdan hozir davrgacha ingliz romanlarida ayollar va erkaklar o‘rtasidagi xushmuomalalik qo‘llanilishidagi o‘zgarishlar tasviri tadqiq qilingan. Tanlangan romanlarning tarixiy tahlili orqali ushbu tadqiqot…
Insoniyat yaralganidan beri o‘zaro ma`lumot almashish, qabul qilish, uni qayta ishlab, uzatish kabilar uning eng dastlabki ehtiyojlaridan sanaladi. Muloqot tufayli insoniyat o‘zi uchun zarur bo‘lgan ma`lumotlarga ega…
Insonshunoslik, obrazlilik, to‘qimaning muhimligi, tasvirning tipiklashganligi va so‘zning alohida roli badiiy adabiyot spetsifikasining juda muhim momentlaridir. Ijodkor yaratadigan obraz oddiy in’ikoslardan farqli…
Mazkur maqolada chet tili darslarida ogʼzaki nutq kompetentsiyasini rivojlantirishning yo‘llari, chet tilda ogʼzaki axborot berish, suhbatlasha olish va oʼrganilgan mavzuga bogʼliq chet tildagi nutqni tinglab tushunish…
Ushbu maqola rus va Amerika madaniyatlarida «rad etish», «inkor qilish» va «haytarlanish» nutq aktlarida xushmuomalalik toifalarini o‘rganishga bag‘ishlangan. U rus va ingliz tillarida so‘zlashuvchilar o‘rtasida…
Ushbu mаqоlаdа gender rоllаri vа stereоtiplаr keng tаrqаlgаn ingliz ibоrаlаridа qаndаy аks ettirilgаnligi vа mustаhkаmlаngаnligi misоllаri keltirilgаn. Genderli til yоki tаsvirni о'z ichigа оlgаn ibоrаlаrni аniqlаsh…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Mazkur maqolada chet tili darslarida og‘zaki nutq shakllari monolog, dialog va polilogdan foydalanish to‘g‘risida so‘z boradi. Maqolada dialog va monologik nutq turlari o‘rtasidagi farqlar, ularni o‘rgatishdagi…
Mazkur maqolada chet tili darslarida ogʼzaki nutq kompetentsiyasini rivojlantirishning yo‘llari, chet tilda ogʼzaki axborot berish, suhbatlasha olish va oʼrganilgan mavzuga bogʼliq chet tildagi nutqni tinglab tushunish…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…