“Ta’na-dashnom” konsepti boshqaruv va intizom nutqida hal qiluvchi rol o‘ynaydi, ammo uning ishlatilishi, ma’nolari lingvistik va madaniy kontekstlarda sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Ushbu tadqiqot “ta’na-dashnom” konseptining ingliz tilidan tashqari semantik evolyutsiyasi va kontekstual qo‘llanilishi o‘rganilgan. Lotin fe’lidan kelib chiqqan reprimandere, “tanbeh berish” ma’nosini anglatuvchi bu konsept turli xil kontekstlarda rasmiy tuzatishning turli shakllarini anglatish uchun rivojlandi. Ushbu tadqiqotda O‘zbek tilida (ta’na qilmoq) fransuz tilida (réprimande), nemis (Tadel), ispan (reprensión) va xitoy (批评) kabi tillardagi “ta’na-dashnom” konsepti va uning ekvivalentlari qanday qo‘llanilishi va idrok etilishi o‘rganiladi. Tarixiy matnlar, huquqiy hujjatlar, o‘quv adabiyotlari va zamonaviy foydalanishni tahlil qilish orqali ushbu tadqiqot madaniyatlar bo‘yicha ta’na-dashnom kosneptida o‘xshashlik va farqlarni ochib beradi. Asosiy ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, rasmiy tuzatishning asosiy g‘oyasi izchil bo‘lsa-da, ta’na-dashnom bilan bog‘liq atamalarning madaniy farqlari, qo‘llanilishi boshqaruv va intizom bilan bog‘liq kengroq ijtimoiy qadriyatlar hamda amaliyotlarni aks ettiradi. Tadqiqot tarixiy tilshunoslik, madaniyatlararo aloqa va qiyosiy tadqiqotlar sohasidagi olimlar uchun til shuningdek madaniy munosabatlarning tuzatish harakatlariga nisbatan dinamik o‘zaro ta’sirini ta’kidlab, qimmatli tushunchalarni beradi.
| Mualliflar | Ataboyev, Isroiljon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-10-25 |
| Jild | 30 |
| Son | 5 |
| Betlar | 54-54 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
Ta’na-dashnom, madaniyatlararo muloqot, semantik evolyutsiya, intizomiy til, qiyosiy tilshunoslik, boshqaruv va intizom, tarixiy tilshunoslik, madaniy farqlar., Reprimand, Cross-Cultural Communication, Semantic Evolution, Disciplinary Language, Comparative Linguistics, Authority and Discipline, Historical Linguistics.
| APA | Ataboyev, Isroiljon (2024). TA’NA-DASHNOM KONSEPTINING MADANIYATLARARO FARQLARI: Ingliz va boshqa tillarda foydalanishni qiyosiy o‘rganish. FarDU ilmiy xabarlari, 30(5), 54-54. https://journal.fdu.uz/main/article/2207 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Ataboyev, Isroiljon TA’NA-DASHNOM KONSEPTINING MADANIYATLARARO FARQLARI: Ingliz va boshqa tillarda foydalanishni qiyosiy o‘rganish // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 5. – B. 54-54. |
| MLA | Ataboyev, Isroiljon. “TA’NA-DASHNOM KONSEPTINING MADANIYATLARARO FARQLARI: Ingliz va boshqa tillarda foydalanishni qiyosiy o‘rganish.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(5), 54-54, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/2207 |
| Chicago | Ataboyev, Isroiljon. “TA’NA-DASHNOM KONSEPTINING MADANIYATLARARO FARQLARI: Ingliz va boshqa tillarda foydalanishni qiyosiy o‘rganish.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(5), 54-54 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/2207 |
| Harvard | Ataboyev, Isroiljon (2024) ‘TA’NA-DASHNOM KONSEPTINING MADANIYATLARARO FARQLARI: Ingliz va boshqa tillarda foydalanishni qiyosiy o‘rganish’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(5), 54-54. https://journal.fdu.uz/main/article/2207 |
| BibTeX | @article{ataboyevisroiljon2024,
title = {TA’NA-DASHNOM KONSEPTINING MADANIYATLARARO FARQLARI: Ingliz va boshqa tillarda foydalanishni qiyosiy o‘rganish},
author = {Ataboyev, Isroiljon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {5},
pages = {54-54},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/2207}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada Paulo Koeloning “Alkimyogar” asarining ingliz va o‘zbek tillaridagi tarjimalarida qo‘llanilgan paralingvistik vositalar qiyosiy tahlil qilingan. Paralingvistik vositalar, jumladan, ovoz ohangi…
Anotasiya: mazkur maqolada sport sog‘lomlashtirish turizmi bilan shug‘ullanuvchi oliy ta’lim muassasi talabalarga jismoniy tarbiya va turizm vositalari, skandinavcha yurish uslublarini qo‘llash orqali sog‘lomlashtirish…
Maqola sintagmatika va paradigmatika doirasida tilning leksik tizimining nazariy asoslariga bag'ishlangan. Unda paradigmatika va sintagmatikaning asosiy tushunchalari hamda ularning Ferdinand de Sossyur, Noam Xomskiy va…
Mazkur maqolada “Tarixi Rashidiy” asarining tabdil mohiyati tahlil qilinadi. Oldingi mumtoz adabiyotimizning boy tarixi, adabiy va madaniy ahamiyatini o‘zbek kitobxoniga hozirgi adabiy tiliga tarjima qilingan varianti…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi san’atga oid terminlarning murakkab manzarasiga e’tibor qaratilib, ularning tillararo o‘xshash va farqli jihatlariga e’tibor qaratiladi. Shuningdek, san’atga oid terminlar…
Ushbu maqolada biznes diskursida metonimik modellashtirish o‘rganiladi, metonimiya qanday qilib turli biznes kontekstlarida muloqotni soddalashtirish, yetkazish va unga ta’sir o‘tkazish uchun ishlatilishi tahlil…
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonida shoir tomonidan qo‘llanilgan forsiy so‘zlar xususida so‘z boradi. Asardagi forscha “zar” va “zarra” so‘zlarining etimologik xususiyatlari, ularning leksik…
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonida xud so‘zi, uning morfologik belgilari, gapda qanday vazifa bajarishi xususida so‘z boradi. Asardagi xud so‘zining olmosh, ravish turkumlarida kelganda uning…
Mazkur maqolada uchrashuv motivining boshqa motivlar singari badiiy asar syujetini tashkil qilishda muhim vosita ekanligi va uning syujet elementi o‘laroq badiiy asarda aniq vazifani amalga oshiruvchi unsur sifatida…
Ushbu mаqоlаdа nоdаvlаt tа’lim muаssаsаlаridа o‘quvchilarda haуotiу ko‘nikmalarni shakllantirishning pedagogik omillari haqida so‘z уuritilgan. Shu bilаn birgа, haуotiу ko‘nikmalar nima va uning pedagogik ahamiуati…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…