Moychechak (matricaria chamomilla l.) o‘simligi gulining makro va mikroelement tarkibini icp-ms usulida o‘rganish

Hakimova, Gulzoda

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Qamchiq dovonining shimoliy yonbagʻridan yigʻib olingan Matricaria chamomilla (moychechak) guli namunalari induktiv bog‘langan plazmali mass spektrometriya usulida tahlil qilindi. O‘rganilgan o‘simlik namunalari tarkibida ja’mi 50 ta elementning sifat va miqdor tarkibi aniqlandi. Aniqlangan elementlardan 5 tasi makroelement, 42 tasi mikroelement va 3 tasi zaharli elementlar hisoblanadi. Moychechakning o‘rganilgan o‘simlik qismlaridagi kalsiy, kaliy, fosfor, magniy va natriy makroelementlari hamda temir, strontsiy, aluminiy, bariy, mis, titan, rux, marganets, xrom va rubidiy kabi mikroelementlarning miqdori aniqlandi. Makroelementlar quyidagi qatorda ortib boradi: Na < P < Mg < Ca < K. Kaliy makroelementlarning ⁓58,6% ni tashkil etgan. Namunada aniqlangan miqdori 1 mkg/g dan yuqori bo‘lgan mikroelementlarni qulaylik uchun 1-10 mkg/g, 10-100 mkg/g va 100-1000 mkg/g oralig‘ida bo‘lgan uch diapazonga ajratish mumkin, ular umumiy miqdori ortib borish tartibida quyidagicha joylashadi: V < Se < Li < Mo < Cr < Ba < Ni < Cu < Rb < B < Zn < Ti < Mn < Sr < Al < Fe. Zaharli elementlardan qo‘rg‘oshin mishyak va kadmiy aniqlangan. Moychechak gullari organizm uchun axamiyatli bo’lgan kaliy, kalsiy, fosfor, magniy, va temir elementlariga boy ekanligi aniqlandi. Zaxarli elementlar miqdori esa aksincha o’rtacha adabiyot ma’lumotlarga nisbatan sezilarli kam. Bunga sabab esa o ‘z navbatida moychechakning ekologik toza mintaqadan yigʻib olinganligi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarHakimova, Gulzoda
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-02-28
Jild31
Son3
TilO‘zbek
Ilmiy sohaKimyo
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

moychechak, gul, chamomilla, induktiv bog‘langan plazmali mass spektrometriya, natriy, kalsiy, kaliy, fosfor, temir, aluminiy., chamomile, leaves, seeds, inductively coupled plasma mass spectrometry, sodium, calcium, potassium, phosphorus, iron, aluminum.

Ilmiy soha

Kimyo

Iqtibos keltirish

APAHakimova, Gulzoda (2026). MOYCHECHAK (MATRICARIA CHAMOMILLA L.) O‘SIMLIGI GULINING MAKRO VA MIKROELEMENT TARKIBINI ICP-MS USULIDA O‘RGANISH. FarDU ilmiy xabarlari, 31(3). https://journal.fdu.uz/main/article/498
GOST (OAK)Hakimova, Gulzoda MOYCHECHAK (MATRICARIA CHAMOMILLA L.) O‘SIMLIGI GULINING MAKRO VA MIKROELEMENT TARKIBINI ICP-MS USULIDA O‘RGANISH // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 31, № 3.
MLAHakimova, Gulzoda. “MOYCHECHAK (MATRICARIA CHAMOMILLA L.) O‘SIMLIGI GULINING MAKRO VA MIKROELEMENT TARKIBINI ICP-MS USULIDA O‘RGANISH.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/498
ChicagoHakimova, Gulzoda. “MOYCHECHAK (MATRICARIA CHAMOMILLA L.) O‘SIMLIGI GULINING MAKRO VA MIKROELEMENT TARKIBINI ICP-MS USULIDA O‘RGANISH.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3) (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/498
HarvardHakimova, Gulzoda (2026) ‘MOYCHECHAK (MATRICARIA CHAMOMILLA L.) O‘SIMLIGI GULINING MAKRO VA MIKROELEMENT TARKIBINI ICP-MS USULIDA O‘RGANISH’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(3). https://journal.fdu.uz/main/article/498
BibTeX
@article{hakimovagulzoda2026,
  title = {MOYCHECHAK (MATRICARIA CHAMOMILLA L.) O‘SIMLIGI GULINING MAKRO VA MIKROELEMENT TARKIBINI ICP-MS USULIDA O‘RGANISH},
  author = {Hakimova, Gulzoda},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {31},
  number = {3},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/498}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Kimyo sohasidagi boshqa maqolalar

Kimyo sohasidagi OAK jurnallari