Сурункали юрак етишмовчилигида буйрак дисфункциясини эрта ташхислашда айрим биокимёвий ўзгаришлар ва эндотелиал гликокаликс маркерларининг аҳамияти

Гадаев А.Г., Рахимова М.Э., Бахронова Ю.Б.

O‘zbekiston terapiya axborotnomasi · 2026-yil

Annotatsiya

Сурункали юрак етишмовчилиги (СЮЕ) мавжуд беморларда буйрак функцияси пасайиши кардиоренал синдром, тизимли яллиғланиш ва эндотелиал дисфункция ривожланиши билан боғлиқ бўлиб, ушбу ўзгаришларни эрта аниқлаш муҳим аҳамиятга эга. Мақсад: СЮЕ II–III функционал синф мавжуд беморларда коптокчалар фильтрацияси тезлиги (ҳКФТ)га боғлиқ ҳолда биокимёвий, яллиғланиш ва эндотелиал дисфункция маркерларининг ўзаро боғлиқлигини баҳолаш. Материал ва услублар: Тадқиқотга юрак ишемик касаллиги ва артериал гипертензия негизида ривожланган СЮЕ мавжуд 100 нафар бемор жалб қилинди. Беморлар цистатин-С асосида ҳисобланган ҳКФТ кўрсаткичларига кўра икки гуруҳга ажратилди: ҳКФТ 60–90 мл/дақ/1,73 м² (n=50) ва ҳКФТ >90 мл/дақ/1,73 м² (n=50). Барча беморларда цистатин-С, NT-proBNP, интерлейкин-6, α-ўсма некроз омили, гепарансульфат ва синдекан-1 кўрсаткичлари текширилди. Натижа: ҳКФТ 60–90 мл/дақ/1,73 м² бўлган беморларда цистатин-С, NT-proBNP, интерлейкин-6, гепарансульфат ва синдекан-1 даражалари ишончли юқори эканлиги аниқланди (p<0,001). Цистатин-С асосида ҳисобланган КФТ мос равишда 72,9±1,3 ва 101,8±1,3 мл/дақ/1,73 м² ни ташкил қилди. Олинган натижалар буйрак функцияси пасайиши СЮЕда тизимли яллиғланиш ва эндотелиал дисфункция, хусусан гликокаликсдаги ўзгаришлар кучайиши билан боғлиқ эканлигини кўрсатди. Калит сўзлар: сурункали юрак етишмовчилиги, коптокчалар фильтрацияси тезлиги, цистатин-С, NT-proBNP, интерлейкин-6, эндотелиал дисфункция, гепарансульфат, синдекан-1.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarГадаев А.Г., Рахимова М.Э., Бахронова Ю.Б.
JurnalO‘zbekiston terapiya axborotnomasi
NashriyotЎзбекистон терапевтлар ассоциацияси
ISSN2181-5887
Nashr sanasi2026-06-25
Son2
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
DOI10.2222/av2yaz75
Indeksga qo‘shilgan2026-10-13

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAГадаев А.Г., Рахимова М.Э., & Бахронова Ю.Б. (2026). СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШДА АЙРИМ БИОКИМЁВИЙ ЎЗГАРИШЛАР ВА ЭНДОТЕЛИАЛ ГЛИКОКАЛИКС МАРКЕРЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ. O‘zbekiston terapiya axborotnomasi, (2). https://doi.org/10.2222/av2yaz75
GOST (OAK)Гадаев А.Г., Рахимова М.Э., Бахронова Ю.Б. СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШДА АЙРИМ БИОКИМЁВИЙ ЎЗГАРИШЛАР ВА ЭНДОТЕЛИАЛ ГЛИКОКАЛИКС МАРКЕРЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ // O‘zbekiston terapiya axborotnomasi. – 2026. – № 2. – DOI: 10.2222/av2yaz75.
MLAГадаев А.Г., Рахимова М.Э., and Бахронова Ю.Б. “СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШДА АЙРИМ БИОКИМЁВИЙ ЎЗГАРИШЛАР ВА ЭНДОТЕЛИАЛ ГЛИКОКАЛИКС МАРКЕРЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ.” O‘zbekiston terapiya axborotnomasi, (2), 2026. https://doi.org/10.2222/av2yaz75
ChicagoГадаев А.Г., Рахимова М.Э., and Бахронова Ю.Б. “СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШДА АЙРИМ БИОКИМЁВИЙ ЎЗГАРИШЛАР ВА ЭНДОТЕЛИАЛ ГЛИКОКАЛИКС МАРКЕРЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ.” O‘zbekiston terapiya axborotnomasi, (2) (2026). https://doi.org/10.2222/av2yaz75
HarvardГадаев А.Г., Рахимова М.Э., and Бахронова Ю.Б (2026) ‘СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШДА АЙРИМ БИОКИМЁВИЙ ЎЗГАРИШЛАР ВА ЭНДОТЕЛИАЛ ГЛИКОКАЛИКС МАРКЕРЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ’, O‘zbekiston terapiya axborotnomasi, (2). https://doi.org/10.2222/av2yaz75
BibTeX
@article{article2026,
  title = {СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШДА АЙРИМ БИОКИМЁВИЙ ЎЗГАРИШЛАР ВА ЭНДОТЕЛИАЛ ГЛИКОКАЛИКС МАРКЕРЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ},
  author = {Гадаев А.Г. and Рахимова М.Э. and Бахронова Ю.Б.},
  journal = {O‘zbekiston terapiya axborotnomasi},
  year = {2026},
  number = {2},
  doi = {10.2222/av2yaz75},
  url = {https://doi.org/10.2222/av2yaz75}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

O‘zbekiston terapiya axborotnomasi jurnalidan boshqa maqolalar

O‘zbekiston terapiya axborotnomasi — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Гадаев А.Г. — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari