Тадқиқот мақсади: Ўпканинг сурункали обструктив касаллигининг турли клиник шаклларида буйрак дисфункциясини лаборатор маркёрлар ҳамда креатинин, цистатин С ва уларнинг комбинацияси асосида ҳисобланган ҳКФТ кўрсаткичлари бўйича қиёсий баҳолаш ва буйрак фаолияти пасайишини эрта аниқлашда энг сезгир маркерларни белгилаш. Материал ва усуллар: Ушбу илмий тaдқиқoт иши 2023- 2024 йилларда Тошкент давлат тиббиёт университети кўп тармоқли клиникасининг пулмонология бўлимида даволанган 214 нафар ЎСОК билан оғриган, ўртача 64,7±0,8 ёшда бўлган беморлар бўлиб, улардан эркаклар 64,0%, аёллар эса 36,0% ни ташкил қилди. Касалликнинг клиник шакллари бўйича учта – бронхитик, эмфизематоз ва аралаш ҳамда цистатин С асосида ҳКФТ кўрсаткичига кўра иккита ҳКФТ <60 мл/мин/1,73 м² бўлган биринчи ва ҳКФТ ≥60 мл/мин/1,73 м² бўлган иккинчи гурухга ажратилди. Натижалар: ЎСОКнинг барча клиник шаклларида ҳКФТцис < 60 мл/мин/1,73 м² бўлган беморларда ҳКФТцис ≥60 мл/мин/1,73 м² гуруҳига нисбатан цистатин С даражаси ишончли юқори (p<0,001) ва унга асосланган ҳКФТ кўрсаткичлари (ҳКФТцис ва ҳКФТкреат-цис) кескин пасайганлиги аниқланди (p<0,001). Анъанавий маркер креатинин ва ҳКФТкреат бўйича гуруҳлараро статистик ишончли фарқ фақат бронхитик шаклда қайд этилди (84,9 ±4,25 га қарши 72,1 ± 3,14 мкмоль/л, p<0,05 ва 78,6 ± 2,82 га қарши 93,8 ± 2,88 мл/мин/1,73 м², p<0,001). Эмфизематоз ва аралаш шаклларда креатинин ҳамда ҳКФТкреат бўйича фарқлар ишончли эмас деб топилди (p>0,05). Сийдик кислотаси ва протеинурия кўрсаткичларида ЎСОКнинг барча фенотиплари доирасида статистик сезиларли фарқлар кузатилмади (p>0,05). Хулоса. ЎСОКнинг турли клиник шаклларида буйрак фаолиятининг эрта ва яширин сусайишини ташхислашда цистатин С ҳамда комбинациялашган (ҳКФТкреат-цис) кўрсаткичлар креатининга нисбатан юқори сезгирликка эга. Креатинин асосидаги КФТ таҳлили эмфизематоз ва аралаш шаклларда буйрак дисфункциясини ўтказиб юбориш хавфини юзага келтиради. Шу сабабли, ЎСОК билан оғриган беморлар нефромониторингида цистатин С ва ҳКФТкреат-цис кўрсаткичларини амалиётга кенг татбиқ этиш тавсия этилади.
| Mualliflar | Гадаев А.Г., Салаева М.С., Матрзаева Ш.Г. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashriyot | EMU University |
| ISSN | 2026-2027, 2181-4007 |
| Nashr sanasi | 2026-09-14 |
| Son | 36 |
| Betlar | 11-17 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Tibbiyot |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-14 |
Ўпканинг сурункали обструктив касаллиги, клиник шакллар (фенотиплар), буйрак дисфункцияси, ҳисобланган коптокчалар фильтрацияси тезлиги (ҳКФТ), креатинин, цистатин С.
| APA | Гадаев А.Г., Салаева М.С., Матрзаева Ш.Г. (2026). БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИНГ ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИ ТУРЛИ КЛИНИК ШАКЛЛАРИДАГИ ҚИЁСИЙ ТАВСИФИ. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (36), 11-17. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6339 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Гадаев А.Г., Салаева М.С., Матрзаева Ш.Г. БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИНГ ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИ ТУРЛИ КЛИНИК ШАКЛЛАРИДАГИ ҚИЁСИЙ ТАВСИФИ // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2026. – № 36. – B. 11-17. |
| MLA | Гадаев А.Г., Салаева М.С., Матрзаева Ш.Г. “БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИНГ ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИ ТУРЛИ КЛИНИК ШАКЛЛАРИДАГИ ҚИЁСИЙ ТАВСИФИ.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (36), 11-17, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6339 |
| Chicago | Гадаев А.Г., Салаева М.С., Матрзаева Ш.Г. “БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИНГ ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИ ТУРЛИ КЛИНИК ШАКЛЛАРИДАГИ ҚИЁСИЙ ТАВСИФИ.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (36), 11-17 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6339 |
| Harvard | Гадаев А.Г., Салаева М.С., Матрзаева Ш.Г (2026) ‘БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИНГ ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИ ТУРЛИ КЛИНИК ШАКЛЛАРИДАГИ ҚИЁСИЙ ТАВСИФИ’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (36), 11-17. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6339 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИНГ ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИ ТУРЛИ КЛИНИК ШАКЛЛАРИДАГИ ҚИЁСИЙ ТАВСИФИ},
author = {Гадаев А.Г., Салаева М.С., Матрзаева Ш.Г.},
journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
year = {2026},
number = {36},
pages = {11-17},
url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6339}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
В статье представлены результаты клинического исследования, посвящённого острому гнойному среднему отиту и его осложнениям. Проведён комплексный анализ клинических, лабораторных, бактериологических и радиологических…
Ushbu maqolada homilador ayollarda temir tanqisligi anemiyasining epidemiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari, tashxisi, davolash va profilaktikasi yoritilgan. Temir tanqisligi anemiyasi reproduktiv yoshdagi ayollar…
Мазкур тадқиқотда Фарғона водийси Фарғона вилоятида истиқомат қилиб, таълим олаётган 14-18 ёшли мактаб ўқувчиларининг йилнинг қиш фаслидаги овқатланиш тартибининг гигиеник тахлил материаллари келтирилган. Мактаб…
To assess the concomitant dynamics of free-radical oxidation, total antioxidant status, and motor coordination following a standardized blunt injury to the lumbar spine in rats, with and without direct involvement of…
Персистирующая инфекция вируса папилломы человека (ВПЧ) высокого онкогенного риска является ключевым этиологическим фактором развития рака шейки матки и других аногенитальных злокачественных новообразований. Несмотря на…
Бош мия туғруқ травмасидан нобуд бўлган чақалоқлар буйрак усти бези морфометрик кўрсаткичларини аниқлашда муддатдан олдин туғилган чақалоқлар аутопсиясида ажратиб олинган буйрак усти безидан тайёрланган микронамуналар…
Qizilo‘ngach atreziyasi yuqori oshqozon-ichak traktining eng og‘ir tug‘ma rivojlanish nuqsonlaridan biri bo‘lib, ko‘pincha traxeoezofageal oqma bilan birga uchraydi. Ushbu rivojlanish anomaliyasining uchrash chastotasi…
Иккиламчи ринопластика ўтказилган беморларни даволаш натижаларини таҳлил қилиш тадқиқотнинг муҳим амалий қисмини ташкил этди. Ушбу гуруҳга аввал ринопластика, септопластика ёки септоринопластика амалиётини ўтказган…
Мақолада ўсмирлик даврида туғма икки томонлама катта болдир суяги аплазияси бўлган беморда тизза бўғими экзартикуляциясидан кейин икки томонлама бирламчи протезлашнинг клиник ва функционал самарадорлиги таҳлил қилинди…
Maqsad. Tizimli qizil bo‘richa (TQB) bilan kasallangan bemorlarni olib borish, monitoring qilish va davolashning zamonaviy strategiyalarini xalqaro klinik tavsiyalar hamda so‘nggi yillarda yakunlangan…
Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Настоящее исследование посвящено разработке алгоритма раннего выявления сенсоневральной тугоухости у детей с использованием методов полимеразной цепной реакции (ПЦР). Обследовано 235 детей с нарушениями слуха, из…
В статье представлены клинические аспекты и диагностические проблемы выявления сенсоневральной тугоухости у новорождённых с перинатальной патологией. Обследовано 115 новорождённых, из которых 35 перенесли асфиксию, а у…
Сенсоневральная тугоухость (СНТ) у детей остаётся одной из наиболее актуальных проблем современной оториноларингологии и медицинской генетики. Ранняя диагностика нарушений слуха играет ключевую роль в предупреждении…
Сенсоневральная тугоухость у новорождённых является одной из ведущих причин нарушения слухоречевого развития и ранней инвалидизации. Наиболее уязвимыми считаются дети, перенёсшие перинатальные осложнения, такие как…
Mazkur eksperimental tadqiqotda yuqori yog‘li ratsion va seftriaksonning lipid hamda uglevod almashinuviga alohida va birgalikdagi ta’siri 160 ta oq zotsiz erkak kalamushda o‘rganildi. Tajriba hayvonlari to‘rtta guruhga…
Мазкур тадқиқотда Тошкет вилоятидаги Ўрта Чирчиқ тумани 25-сонли, Бўка тумани 3-сонли ва 9-сонли давлат мактабгача таълим ташкилотларида 2025 йил ёз мавсумидаги таомномаларнинг озиқ-овқат маҳсулотлари билан…