Ali Şir Nevâyî, Çağatay Türkçesinin en büyük temsilcisidir. Değişik alanlarda yazılmış otuza yakın eseri bulunmaktadır. Türkçenin söz ve mânâ zenginliğini ortaya koymaya çalıştığı eserlerinden biri olan Fevâyidü’l Kiber bu çalışmada kaynak eser olarak kullanılmıştır. Bir insanın yaşlılık devresini konu alan bu eserinde, “âkıbet / halas / rahm / temenna / vefa” redifli gazeller değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, bu kavramlar çerçevesinde beyitleri anlamlandırmak, gazellerin ele aldığı konuyu değerlendirmeye çalışmaktır. Akıbet redifli gazelde; sonunda, gam yükü ile canın yerle bir olduğu, gözyaşının gökyüzüne derdini yazmak için deniz, feleğin âhı ile gözyaşının yıldız gibi yere döküldüğünden bahsedilir. Halas redifli gazelde; cânın, ayrılıktan dünyayı bile kurtaramadığı, ölümden, dünya zorluklarından kurtuluşun olmadığı, başı dönmüş Mecnun’u akıl ehlinden kurtarmak gerektiği ifade edilir. Rahm redifli gazelde, kâfire merhamet edilmesine rağmen, soysuzları besleyen feleğe, gümüş bedenli serviye merhamet edilmediği belirtilir. Temennâ redifli gazelde, kavuşma isteğinde minnettarlık olduğu, hayal ve kuruntuların yabancısına selamın olmadığı belirtilir. Vefa redifli gazelde, dünya ehlinde, bu dünyada vefa olmadığı, insanın vefâyı aradığında değil, başkasında bulduğu anlatılır.
| Mualliflar | Серпил СОЙДАН |
|---|---|
| Jurnal | Алишер Навоий |
| Nashriyot | Самарқанд давлат университети |
| ISSN | 2017-2021 |
| Nashr sanasi | 2024-06-19 |
| Jild | 4 |
| Son | 1 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
Навои, Фавайид уль-кибар, окибат, халос, рахм, таманно, вафо, Nevâyî, Fevâyidü’l-Kiber, âkıbet, halas, rahm, temenna, vefâ, Navoiy, Favoyid ul-kibar, oqibat, xalos, rahm, tamanno, vafo.
| APA | Серпил СОЙДАН (2024). NEVÂYÎ’NIN FEVÂYIDÜ’L-KIBER DÎVÂNINDA ÂKIBET / HALAS / RAHM / TEMENNA / VEFA REDIFLI GAZELLER ÜZERINE. Алишер Навоий, 4(1). https://www.tadqiqot.uz/index.php/navoi/article/view/9538 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Серпил СОЙДАН NEVÂYÎ’NIN FEVÂYIDÜ’L-KIBER DÎVÂNINDA ÂKIBET / HALAS / RAHM / TEMENNA / VEFA REDIFLI GAZELLER ÜZERINE // Алишер Навоий. – 2024. – T. 4, № 1. |
| MLA | Серпил СОЙДАН. “NEVÂYÎ’NIN FEVÂYIDÜ’L-KIBER DÎVÂNINDA ÂKIBET / HALAS / RAHM / TEMENNA / VEFA REDIFLI GAZELLER ÜZERINE.” Алишер Навоий, 4(1), 2024. https://www.tadqiqot.uz/index.php/navoi/article/view/9538 |
| Chicago | Серпил СОЙДАН. “NEVÂYÎ’NIN FEVÂYIDÜ’L-KIBER DÎVÂNINDA ÂKIBET / HALAS / RAHM / TEMENNA / VEFA REDIFLI GAZELLER ÜZERINE.” Алишер Навоий, 4(1) (2024). https://www.tadqiqot.uz/index.php/navoi/article/view/9538 |
| Harvard | Серпил СОЙДАН (2024) ‘NEVÂYÎ’NIN FEVÂYIDÜ’L-KIBER DÎVÂNINDA ÂKIBET / HALAS / RAHM / TEMENNA / VEFA REDIFLI GAZELLER ÜZERINE’, Алишер Навоий, 4(1). https://www.tadqiqot.uz/index.php/navoi/article/view/9538 |
| BibTeX | @article{article2024,
title = {NEVÂYÎ’NIN FEVÂYIDÜ’L-KIBER DÎVÂNINDA ÂKIBET / HALAS / RAHM / TEMENNA / VEFA REDIFLI GAZELLER ÜZERINE},
author = {Серпил СОЙДАН},
journal = {Алишер Навоий},
year = {2024},
volume = {4},
number = {1},
url = {https://www.tadqiqot.uz/index.php/navoi/article/view/9538}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
The conclusion of the Artistic-aesthetic and ideological principles of the epic work of Nizami Ganjavi and Alisher Navai contributed to the resumption of centuries-old traditions of Eastern poetry. In their fives, two…
The article examines the great poet Alisher Navoi’s intense work to raise the honor of the Turkish nation and ensure the high prestige of the Turkish language as a literary language. His poetic letter written in 1465 to…
The works of Alisher Navoi are kept as rare specimens in the world's collections. Today in the world of science it is known that authentic copies of Navoi’s works are stored in the most prestigious libraries and various…
The great poet and thinker Alisher Navoi has been famous since his youth in the land of Khurasan, where he was born and raised. From ordinary people to Timurid rulers, they read his poems with love. One of such lovers…
This article is devoted to the analysis of the spiritual heritage of Alisher Navoi from the standpoint of aesthetics. The skillful use of philosophical categories of aesthetics in the work of the thinker is shown, their…
Mythology, a Greek word, is formed by the combination of the words mythos, i.e. "spoken, heard word" and logos, i.e. "speech". The myths, narratives and the heroes created in the legends, narratives and legends they…
The image of a woman is widely covered in Navoi's poetry. The role and social status of women in society is determined by their social activity. In particular, we can see that they are not inferior to anyone else in…
The article examines the preface of Alisher Navoi's divan "Badoe ul-bidoya" and the scale of the issues raised in it, which found expression in Navoi's discovery in the history of divanism. In particular, the history of…
From the literature of antiquity to the present stage of the development of Eastern and Western literary and aesthetic thinking, interest in the creator and his personality is observed in every society. In particular…
Алишер Навоий — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…