Ushbu tadqiqot ozarbayjon tilida sonli komponentlarni o'z ichiga olgan frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlarini o'rganadi, miqdoriy ma'no, ramziy ifoda va milliy-madaniy o'ziga xoslik o'rtasidagi bog'liqlikka e'tibor qaratadi. Tadqiqotning maqsadi sonlarning frazeologik konstruksiyalar ichida qanday qilib majoziy va madaniy jihatdan o'ziga xos ma'nolarga ega bo'lishini va bu ma'nolar ozarbayjon xalqining tarixiy tajribasi, an'anaviy e'tiqodlari va dunyoqarashini qanday aks ettirishini aniqlashdir. Tavsif, semantik, kontekstual va lingvomadaniy usullarni birlashtirgan sifatli tadqiqot dizayni qo'llaniladi. Tadqiqot materiali ozarbayjon lug'atlari, adabiy asarlar va folklor manbalaridan tanlangan frazeologik birliklarni o'z ichiga oladi. Tahlil shuni ko'rsatadiki, sonli komponentlar ko'pincha o'zlarining asosiy matematik funktsiyalaridan tashqariga chiqib, madaniy va baholash ma'nolarining tashuvchisiga aylanadi. Xususan, o'rganilgan iboralar yolg'izlik, qashshoqlik, hayotning o'tkinchiligi, uzoq umr ko'rish, hissiy intensivlik, takroriy harakat va ijtimoiy baholash kabi tushunchalarni aks ettiradi. Topilmalar, shuningdek, tarixiy amaliyotlar va mifologik idroklarning individual sonli komponentlarning semantik rivojlanishiga hissa qo'shishini ko'rsatadi. Shunday qilib, sonlarning lingvomadaniy talqini ularning frazeologik konstruksiyalarning boshqa elementlari bilan o'zaro ta'siriga va ularning kontekstual qo'llanilishiga bog'liq degan xulosaga kelishdi. Tadqiqotda sonli frazeologiyaning etnik-madaniy xotirani saqlash va ozarbayjon xalqining kontseptual dunyoqarashini ifodalash vositasi sifatidagi ahamiyati ta'kidlangan.
| Mualliflar | Guliyeva, Shabnam |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2026-10-27 |
| Jild | 7 |
| Son | 5 |
| Betlar | 405-414 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-28 |
lingvokulturologiya, lingvokultura, sonli komponentlarga ega frazeologik birliklar, tushuncha, milliy-madaniy kod, linguoculturology, linguocultureme, phraseological units with numerical components, concept, national-cultural code
| APA | Guliyeva, Shabnam (2026). Ozarbayjon tilidagi sonli komponentlarga ega frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 405-414. https://journal.fdu.uz/main/article/8271 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Guliyeva, Shabnam Ozarbayjon tilidagi sonli komponentlarga ega frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 405-414. |
| MLA | Guliyeva, Shabnam. “Ozarbayjon tilidagi sonli komponentlarga ega frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 405-414, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/8271 |
| Chicago | Guliyeva, Shabnam. “Ozarbayjon tilidagi sonli komponentlarga ega frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 405-414 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/8271 |
| Harvard | Guliyeva, Shabnam (2026) ‘Ozarbayjon tilidagi sonli komponentlarga ega frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 405-414. https://journal.fdu.uz/main/article/8271 |
| BibTeX | @article{guliyevashabnam2026,
title = {Ozarbayjon tilidagi sonli komponentlarga ega frazeologik birliklarning lingvomadaniy xususiyatlari},
author = {Guliyeva, Shabnam},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2026},
volume = {7},
number = {5},
pages = {405-414},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/8271}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Anatasiya: ushbu maqolada geografiya ta’limi metodikasi va geografiya ta’limini rivojlanishida tabiiy va tasviriy ko’rgazmali qurollar va ta’lim vositalaridan foydalanishning ahamiyati, ta’limni ko’rgazmali tasviriy…
Annоtatsiya Mazkur maqоlada О‘zbekistоn Milliy arxivi 1043-fоndida saqlanayоtgan 532-hujjat mazmun-mоhiyati tahlil qilingan. Qо‘qоn xоnligi devоnxоnasiga tegishli bо‘lgan bu hujjat 1865–1866-yillarga оid. U yerlarga…
Atmosfera havosida CO2 molekulalarining me'yordan ortib ketishi natijasida parnik effekti hosil bo'ladi, bu esa global ekologik muammolarning kelib chiqishiga sabab bo'ladi. Ushbu muammolarni bartaraf etish yuqori…
Мазкур мақолада Чотқол ва Писком дарёлари оқимининг йиллараро тебраниши атмосфера ёғинлари ҳамда ҳаво ҳарорати билан солиштирилиб таҳлил қилинди. Тадқиқотда базавий (БИД, 1961–1990) ва жорий (ЖИД, 1991–2020) иқлим…
Qoraqalpoq badiiy nasrida konnotativ maʼno va yashirin semantik qatlamlarning milliy-madaniy mazmunni shakllantirishdagi ishtiroki yetarlicha yaxlit lingvopoetik model sifatida tavsiflanmagan. Tadqiqotning maqsadi Sh…
Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Farg‘ona vodiysi xotin-qizlarining ijtimoiy-madaniy hayoti, oilaviy munosabatlardagi o‘rni, an’anaviy ta’lim tizimidagi ishtiroki hamda hunarmandchilik va mahalliy…
Maqolada so‘z, ovoz va tana xatti-harakatlari birgalikda rus tilidagi replikaning hissiy ma’nosini qanday shakllantirishi ko‘rib chiqiladi. Tuzilgan dialogik vaziyatlar materiali asosida verbal vositalar guruhlari…
Tadqiqotda energodispersion rentgen-flyuoressent spektroskopiyasi (EDXRF) usulidan foydalangan holda oshlanmagan qoramol, qo‘y hamda echki terilarining mineral tarkibi o‘rganildi va jami 27 ta element elementar darajada…
В статье анализируется процесс формирования российско-афганской границы в условиях геополитического соперничества Российской империи и Великобритании в 1870–1895 гг. Цель исследования заключается в раскрытии механизмов…
Ushbu maqola Oʻzbekistondagi qozoq etnik guruhining demografik oʻzgarishlarini, xususan Toshkent viloyati va shahridagi aholi sonini, shuningdek, butun respublika boʻyicha demografik koʻrsatkichlarni (tugʻilish, oʻlim…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Resume. This article examines the major theoretical approaches to the classification of phraseological units in English. Semantic, structural-grammatical, functional, and corpus-based classifications of phraseological…
This article offers a comprehensive and in-depth investigation into the theoretical and practical dimensions of appositional constructions within the framework of modern linguistics. The study systematically analyzes…
The mix design of B25-class heavyweight concrete is formulated as a constrained optimization problem for material consumption. The model combines the absolute-volume balance with constraints on the water–cement ratio…
A PA-6 filling route was developed through thermal conversion of Fe(CH₃COO)₂ in an oil medium at 230–250 °C. Staged dosing, mixing and rapid cooling were integrated with compositional and spectral control. PA-55…
The results of triaxial compression tests of the loams composing the body of the North Dam of the Mezhrechenskoye Reservoir are presented. To assess the influence of the initial loam density, soil samples were tested at…
Maqolada g‘ayriijtimoiy ustanovka va qiziqishlarning yoshlarda jinoyatchilik xulqi kelib chiqishiga ta’sirining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari borasidagi mulohazalar muhokam qilingan. Xususan, g‘ayriqonuniy ustanovka…