Turistik korxonalar raqobatbardoshligini oshirishda 4P konsepsiyasining o‘rni va ahamiyati

Umurzakova , Iroda

Innovations in Science and Technologies · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada turistik korxonalar raqobatbardoshligini oshirishda marketing kompleksi - 4P konsepsiyasining (mahsulot, narx, taqsimot, rag‘batlantirish) o‘rni va ahamiyati tadqiq etilgan. Tadqiqotning dolzarbligi turizm bozorida raqobat keskinlashib, turist onlayn platformalar orqali yuzlab takliflarni narx, sifat va boshqa turistlarning baholari bo‘yicha solishtira olayotgani bilan asoslangan. Marketing kompleksi konsepsiyasining N. Borden va J. Makkarti ishlaridan 7P, 4C modellari va raqamli talqinlarga qadar evolyutsiyasi tahlil qilinib, turistik xizmatlarning nomoddiylik, saqlanmaslik va mavsumiylik xususiyatlari 4P elementlarini qo‘llashga ta’siri ochib berilgan. Adabiyotlar tahlili 4P modeli tanqid qilinishiga qaramay boshqa modellar uchun asos bo‘lib qolayotganini, turistik korxona uchun 4P strategik tuzilma, 7P va 4C esa uni xizmat jarayoni va iste’molchi nuqtayi nazaridan to‘ldiruvchi vositalar ekanini ko‘rsatgan. Tadqiqotda tizimli yondashuv, tarixiy-mantiqiy tahlil, qiyosiy tahlil, guruhlash, statistik tahlil va ekspert baholash usullaridan foydalanilgan. Har bir 4P elementi bo‘yicha turistik korxona raqobatbardoshligi vositalari va ko‘rsatkichlari tizimlashtirilib, integral raqobatbardoshlik indeksi va nisbiy raqobatbardoshlik koeffitsiyentini hisoblash usuli taklif etilgan. O‘zbekiston turizm bozorining 2025-2026-yillardagi ko‘rsatkichlari tahlili asosida bir xorijiy turistga to‘g‘ri keladigan turizm eksporti 2026-yil yanvar-iyulida taxminan 27 foizga oshgani, xorijiy tashriflarning qariyb to‘rtdan uch qismi qo‘shni davlatlarga to‘g‘ri kelishi aniqlangan. Natijalar mahsulot elementida tematik, gastronomik va hunarmandchilik turlari orqali differensiatsiya, narx elementida mavsumiy va dinamik narx belgilash, taqsimot elementida to‘g‘ridan-to‘g‘ri onlayn sotuv va yagona milliy turizm platformasi, rag‘batlantirish elementida esa uzoq masofali bozorlarga yo‘naltirilgan raqamli marketing ustuvor ekanini ko‘rsatgan. Shuningdek, 7P modeli asosida xodimlar malakasi va xizmat jarayonlarini standartlashtirish hamda integral indeksni muntazam hisoblab, marketing qarorlarini uning natijalariga tayangan holda qabul qilish taklif etilgan. 4P elementlari bo‘yicha turistik korxonalar uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarUmurzakova , Iroda
JurnalInnovations in Science and Technologies
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN3030-3451
Nashr sanasi2026-10-20
Jild3
Son10
Betlar111-119
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-10-21

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

turistik korxona, raqobatbardoshlik, marketing kompleksi, 4P, 7P, 4C, narx siyosati, taqsimot kanallari, rag‘batlantirish, raqamli marketing.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAUmurzakova , Iroda (2026). TURISTIK KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA 4P KONSEPSIYASINING O‘RNI VA AHAMIYATI. Innovations in Science and Technologies, 3(10), 111-119. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1799
GOST (OAK)Umurzakova , Iroda TURISTIK KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA 4P KONSEPSIYASINING O‘RNI VA AHAMIYATI // Innovations in Science and Technologies. – 2026. – T. 3, № 10. – B. 111-119.
MLAUmurzakova , Iroda. “TURISTIK KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA 4P KONSEPSIYASINING O‘RNI VA AHAMIYATI.” Innovations in Science and Technologies, 3(10), 111-119, 2026. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1799
ChicagoUmurzakova , Iroda. “TURISTIK KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA 4P KONSEPSIYASINING O‘RNI VA AHAMIYATI.” Innovations in Science and Technologies, 3(10), 111-119 (2026). https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1799
HarvardUmurzakova , Iroda (2026) ‘TURISTIK KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA 4P KONSEPSIYASINING O‘RNI VA AHAMIYATI’, Innovations in Science and Technologies, 3(10), 111-119. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1799
BibTeX
@article{umurzakovairoda2026,
  title = {TURISTIK KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA 4P KONSEPSIYASINING O‘RNI VA AHAMIYATI},
  author = {Umurzakova , Iroda},
  journal = {Innovations in Science and Technologies},
  year = {2026},
  volume = {3},
  number = {10},
  pages = {111-119},
  url = {https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1799}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Innovations in Science and Technologies jurnalidan boshqa maqolalar

Innovations in Science and Technologies — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Umurzakova , Iroda — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari