Rizobiyalar bilan inokulyatsiya qilish va dala no‘xati don hosildorligi: ilmiy dalillar, ta’sir etuvchi omillar va muammolar

Alimova, Xurshida Baxadirovna, Yuldashov, O‘tkir Xayitovich

Мактабгача ва мактаб таълими · 2026-yil

Annotatsiya

Dala no‘xati (Pisum sativum L.) va rizobiyalar o‘rtasidagi simbioz biologik azot fiksatsiyasini ta’minlab, o‘simlikning oziqlanishi va don hosildorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Biroq inokulyatsiya samaradorligi bakteriya shtammi, o‘simlik genotipi, tuproq unumdorligi va ekologik sharoitlarga bog‘liq. Ushbu maqolada rizobiyalar bilan inokulyatsiyaning dala no‘xatining o‘sishi, don hosildorligi va stresslarga chidamliligiga ta’siri, shuningdek, uning samaradorligini cheklovchi omillar ilmiy adabiyotlar asosida tanqidiy tahlil qilindi. 1990–2022-yillarga oid Web of Science ma’lumotlari asosida 117 ta ilmiy nashr ko‘rib chiqildi va ulardan 13 ta tadqiqot miqdoriy ko‘rsatkichlar bo‘yicha tanlab olindi. Qiyosiy ma’lumotlarga ko‘ra, inokulyatsiya qilingan variantlarda o‘rtacha don hosildorligi 2 887 kg/ga, nazorat variantida esa 2 240 kg/ga bo‘lib, farq 647 kg/ga yoki 28,9% ni tashkil etdi. Biroq ushbu tavsifiy farqning statistik ahamiyati barcha sharoitlarda tasdiqlanmagan. Inokulyatsiya samaradorligi shtamm xususiyatlari, tuproqdagi fosfor va namlik miqdori hamda mahalliy mikroorganizmlar bilan o‘zaro ta’sirga bog‘liq. Mahalliy sharoitlarga mos shtammlarni tanlash va ularning samaradorligini standartlashtirilgan dala tajribalarida baholash zarur.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAlimova, Xurshida Baxadirovna, Yuldashov, O‘tkir Xayitovich
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
NashriyotТошкент давлат педагогика университети
ISSN3060-4613, 3060-4613
Nashr sanasi2026-10-09
Jild4
Son10
Betlar512-517
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.5281/zenodo.23355444
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

DOI: 10.5281/zenodo.23355444 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

ekiladigan no‘xat (Pisum sativum), rizobiyalar, inokulyatsiya, biologik azot fiksatsiyasi, simbioz, bakteriya shtammi, don hosildorligi, tuproq unumdorligi, stress omillariga chidamlilik

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAAlimova, Xurshida Baxadirovna, & Yuldashov, O‘tkir Xayitovich (2026). RIZOBIYALAR BILAN INOKULYATSIYA QILISH VA DALA NO‘XATI DON HOSILDORLIGI: ILMIY DALILLAR, TA’SIR ETUVCHI OMILLAR VA MUAMMOLAR. Мактабгача ва мактаб таълими, 4(10), 512-517. https://doi.org/10.5281/zenodo.23355444
GOST (OAK)Alimova, Xurshida Baxadirovna, Yuldashov, O‘tkir Xayitovich RIZOBIYALAR BILAN INOKULYATSIYA QILISH VA DALA NO‘XATI DON HOSILDORLIGI: ILMIY DALILLAR, TA’SIR ETUVCHI OMILLAR VA MUAMMOLAR // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2026. – T. 4, № 10. – B. 512-517. – DOI: 10.5281/zenodo.23355444.
MLAAlimova, Xurshida Baxadirovna, and Yuldashov, O‘tkir Xayitovich. “RIZOBIYALAR BILAN INOKULYATSIYA QILISH VA DALA NO‘XATI DON HOSILDORLIGI: ILMIY DALILLAR, TA’SIR ETUVCHI OMILLAR VA MUAMMOLAR.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(10), 512-517, 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.23355444
ChicagoAlimova, Xurshida Baxadirovna, and Yuldashov, O‘tkir Xayitovich. “RIZOBIYALAR BILAN INOKULYATSIYA QILISH VA DALA NO‘XATI DON HOSILDORLIGI: ILMIY DALILLAR, TA’SIR ETUVCHI OMILLAR VA MUAMMOLAR.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(10), 512-517 (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.23355444
HarvardAlimova, Xurshida Baxadirovna, and Yuldashov, O‘tkir Xayitovich (2026) ‘RIZOBIYALAR BILAN INOKULYATSIYA QILISH VA DALA NO‘XATI DON HOSILDORLIGI: ILMIY DALILLAR, TA’SIR ETUVCHI OMILLAR VA MUAMMOLAR’, Мактабгача ва мактаб таълими, 4(10), 512-517. https://doi.org/10.5281/zenodo.23355444
BibTeX
@article{alimovaxurshidabaxadirovna2026,
  title = {RIZOBIYALAR BILAN INOKULYATSIYA QILISH VA DALA NO‘XATI DON HOSILDORLIGI: ILMIY DALILLAR, TA’SIR ETUVCHI OMILLAR VA MUAMMOLAR},
  author = {Alimova, Xurshida Baxadirovna and Yuldashov, O‘tkir Xayitovich},
  journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {10},
  pages = {512-517},
  doi = {10.5281/zenodo.23355444},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.23355444}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari