Oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetensiyalarini sun’iy intellekt vositalari asosida rivojlantirish metodikasi

Davronov Xudoyor Ulug‘bek o‘g‘li

Фарғона методика мактаби · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolaning maqsadi oliy ta’lim muassasalarining “Professional ta’lim” yo‘nalishida tahsil olayotgan bo‘lajak pedagoglarning kasbiy-metodik kompetensiyalarini generativ sun’iy intellekt (SI) vositalari asosida rivojlantirishning nazariy-metodik modelini, bosqichma-bosqich o‘qitish metodikasini va haqqoniy baholash mezonlarini ilmiy asoslashdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi. Tadqiqot nazariy-metodologik va loyihaviy-konseptual dizaynga asoslangan. Ishda xalqaro va milliy ilmiy-me’yoriy manbalarning tizimli-qiyosiy tahlili, strukturaviy-funksional modellashtirish (PCK va Intelligent-TPACK modellari sintezi) hamda “tayanch yordamni bosqichma-bosqich kamaytirish” (scaffolding and fading) tamoyili asosida didaktik algoritmlashtirish metodlaridan foydalanildi. Asosiy natijalar. SI vositalaridan uslubiy rahbarliksiz foydalanish oqibatida yuzaga keladigan “kognitiv yukni texnologiyaga topshirish” (cognitive offloading) va “metakognitiv sustlik” xavflari aniqlandi. Bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchisining kasbiy-metodik kompetensiyasi tuzilmasi instrumental-didaktik (AI-integrativ) hamda refleksiv-verifikatsion komponentlar bilan boyitilgan 5 tarkibli model sifatida asoslandi. Shuningdek, C-R-T-P-C pedagogik prompt-muhandislik formulasi, kasbiy vaziyatlarni SI-simulyatsiya qilish va “teskari muhandislik” (SI gallyutsinatsiyalarini didaktik ekspertizadan o‘tkazish) topshiriqlarini qamrab olgan 7 bosqichli metodika ishlab chiqildi. Ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati. Baholash fokusini SI generatsiya qilgan tayyor matndan talabaning metodik qaror qabul qilish jarayoniga ko‘chiruvchi 4 blokli “Jarayon portfeli” (Process Portfolio) va SIsiz jonli mikro-o‘qitish mezonlari hamda 3 guruhli kvazi-eksperimental tekshiruv protokoli taklif etildi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDavronov Xudoyor Ulug‘bek o‘g‘li
JurnalФарғона методика мактаби
NashriyotФарғона давлат университети
ISSN3060-5091
Nashr sanasi2026-10-05
Son5
Betlar285-296
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

professional ta’lim, bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilari, kasbiy-metodik kompetensiya, generativ sun’iy intellekt, raqamli pedagogika, pedagogik prompt-muhandislik, didaktik verifikatsiya, tayanch yordamni kamaytirish (scaffolding), jarayon portfeli.

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APADavronov Xudoyor Ulug‘bek o‘g‘li (2026). Oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetensiyalarini sun’iy intellekt vositalari asosida rivojlantirish metodikasi. Фарғона методика мактаби, (5), 285-296. https://ferganamethod.uz/index.php/journal/article/view/3194
GOST (OAK)Davronov Xudoyor Ulug‘bek o‘g‘li Oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetensiyalarini sun’iy intellekt vositalari asosida rivojlantirish metodikasi // Фарғона методика мактаби. – 2026. – № 5. – B. 285-296.
MLADavronov Xudoyor Ulug‘bek o‘g‘li. “Oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetensiyalarini sun’iy intellekt vositalari asosida rivojlantirish metodikasi.” Фарғона методика мактаби, (5), 285-296, 2026. https://ferganamethod.uz/index.php/journal/article/view/3194
ChicagoDavronov Xudoyor Ulug‘bek o‘g‘li. “Oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetensiyalarini sun’iy intellekt vositalari asosida rivojlantirish metodikasi.” Фарғона методика мактаби, (5), 285-296 (2026). https://ferganamethod.uz/index.php/journal/article/view/3194
HarvardDavronov Xudoyor Ulug‘bek o‘g‘li (2026) ‘Oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetensiyalarini sun’iy intellekt vositalari asosida rivojlantirish metodikasi’, Фарғона методика мактаби, (5), 285-296. https://ferganamethod.uz/index.php/journal/article/view/3194
BibTeX
@article{davronovxudoyorulugbekogli2026,
  title = {Oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetensiyalarini sun’iy intellekt vositalari asosida rivojlantirish metodikasi},
  author = {Davronov Xudoyor Ulug‘bek o‘g‘li},
  journal = {Фарғона методика мактаби},
  year = {2026},
  number = {5},
  pages = {285-296},
  url = {https://ferganamethod.uz/index.php/journal/article/view/3194}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Фарғона методика мактаби jurnalidan boshqa maqolalar

Фарғона методика мактаби — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari