81'23:159.955:008 xorijiy va o‘zbek tilshunosligida til–tafakkur–madaniyat munosabatlari: nazariy yondashuvlar va qiyosiy tahlil

Gʻofurova, Gulmiraxon

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolaning maqsadi xorijiy va o‘zbek tilshunosligida til, tafakkur va madaniyat munosabatlari qanday talqin qilinganini qiyosiy asosda yoritish hamda zamonaviy izlanishlar uchun muhim bo‘lgan nazariy xulosalarni aniqlashdan iborat. Tadqiqotda tavsifiy, qiyosiy-tahliliy, interpretativ va manbashunoslik metodlaridan foydalanildi; Gumboldt, Sapir, Whorf, Lakoff, Wierzbicka singari xorijiy olimlar hamda Mirtojiyev, Mahmudov, Safarov kabi o‘zbek tilshunoslarining qarashlari bir tizimda ko‘rib chiqildi. Tahlil natijasida xorijiy tilshunoslikda tilning tafakkurga ta’siri haqidagi yondashuvlar kuchli determinizmdan kontekstga bog‘liq dinamik talqinlarga qarab evolyutsiyalashgani, o‘zbek tilshunosligida esa til ko‘proq milliy dunyoqarash, madaniy xotira va lisoniy manzara bilan bog‘langan holda talqin qilinishi aniqlandi. Maqolada mualliflik nuqtayi nazari sifatida o‘zbek tilshunosligining eng katta imkoniyati milliy semantikani nozik tahlil qilishda, asosiy ehtiyoji esa eksperimental va korpusga tayangan tadqiqotlarni kuchaytirishda ekani asoslanadi. Xulosa sifatida til, tafakkur va madaniyat o‘rtasidagi munosabat bir yoqlama emas, balki ko‘p qatlamli, tarixiy va kognitiv jihatdan o‘zgaruvchan tizim ekani, shu bois mazkur triadani integrativ metod asosida o‘rganish zarurligi ko‘rsatildi. Aynan shu jihat maqolaning ilmiy yangiligini belgilaydi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarGʻofurova, Gulmiraxon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-14
Jild7
Son3
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

til, tafakkur, madaniyat, lingvistik nisbiylik, kognitiv tilshunoslik, lingvokulturologiya, lisoniy manzara, language, thought, culture, linguistic relativity, cognitive linguistics, linguoculturology, linguistic worldview

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAGʻofurova, Gulmiraxon (2026). 81'23:159.955:008 XORIJIY VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA TIL–TAFAKKUR–MADANIYAT MUNOSABATLARI: NAZARIY YONDASHUVLAR VA QIYOSIY TAHLIL. FarDU ilmiy xabarlari, 7(3). https://journal.fdu.uz/main/article/6856
GOST (OAK)Gʻofurova, Gulmiraxon 81'23:159.955:008 XORIJIY VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA TIL–TAFAKKUR–MADANIYAT MUNOSABATLARI: NAZARIY YONDASHUVLAR VA QIYOSIY TAHLIL // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 3.
MLAGʻofurova, Gulmiraxon. “81'23:159.955:008 XORIJIY VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA TIL–TAFAKKUR–MADANIYAT MUNOSABATLARI: NAZARIY YONDASHUVLAR VA QIYOSIY TAHLIL.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/6856
ChicagoGʻofurova, Gulmiraxon. “81'23:159.955:008 XORIJIY VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA TIL–TAFAKKUR–MADANIYAT MUNOSABATLARI: NAZARIY YONDASHUVLAR VA QIYOSIY TAHLIL.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3) (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/6856
HarvardGʻofurova, Gulmiraxon (2026) ‘81'23:159.955:008 XORIJIY VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA TIL–TAFAKKUR–MADANIYAT MUNOSABATLARI: NAZARIY YONDASHUVLAR VA QIYOSIY TAHLIL’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(3). https://journal.fdu.uz/main/article/6856
BibTeX
@article{gofurovagulmiraxon2026,
  title = {81'23:159.955:008 XORIJIY VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA TIL–TAFAKKUR–MADANIYAT MUNOSABATLARI: NAZARIY YONDASHUVLAR VA QIYOSIY TAHLIL},
  author = {Gʻofurova, Gulmiraxon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {3},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/6856}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Gʻofurova, Gulmiraxon — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari