Maqolada qo‘rquv komponentli ingliz maqollarini o‘zbek tiliga o‘girishda yuzaga keladigan ekvivalentlik darajalari va semantik muvofiqlik masalalari qiyosiy-tipologik yo‘nalishda tadqiq etilgan. Ingliz paremiologik lug‘atlaridan tanlab olingan 60 ta maqol o‘zbek xalq maqollari to‘plamlari bilan chog‘ishtirilib, to‘liq ekvivalent, qisman ekvivalent, analog va noekvivalent birliklar ajratildi. Tahlil natijasida qo‘rquv konsepti ikki tilda umumiy pragmatik vazifa - ehtiyotkorlikka da’vat va qo‘rqoqlikni qoralashni bajarsa-da, obrazli asos, baholovchi bo‘yoq va madaniy assotsiatsiyalar jihatidan farqlanishi aniqlandi. Maqolada tarjimonga noekvivalent maqollarni o‘girishda obrazni saqlash yoki almashtirish mezonlari bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
| Mualliflar | Dilafro‘z Doniyeva |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали |
| Nashr sanasi | 2026-10-13 |
| Jild | 5 |
| Son | 10 |
| Betlar | 36-41 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-18 |
maqol, qo‘rquv konsepti, paremiologik ekvivalent, semantik muvofiqlik, analog, kalka, tarjima transformatsiyasi, milliy-madaniy komponent
| APA | Dilafro‘z Doniyeva (2026). QO‘RQUV KOMPONENTLI INGLIZ MAQOLLARINI O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISHDA EKVIVALENTLIK VA SEMANTIK MUVOFIQLIK MASALALARI. World of Philology, 5(10), 36-41. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/7461 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Dilafro‘z Doniyeva QO‘RQUV KOMPONENTLI INGLIZ MAQOLLARINI O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISHDA EKVIVALENTLIK VA SEMANTIK MUVOFIQLIK MASALALARI // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 10. – B. 36-41. |
| MLA | Dilafro‘z Doniyeva. “QO‘RQUV KOMPONENTLI INGLIZ MAQOLLARINI O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISHDA EKVIVALENTLIK VA SEMANTIK MUVOFIQLIK MASALALARI.” World of Philology, 5(10), 36-41, 2026. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/7461 |
| Chicago | Dilafro‘z Doniyeva. “QO‘RQUV KOMPONENTLI INGLIZ MAQOLLARINI O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISHDA EKVIVALENTLIK VA SEMANTIK MUVOFIQLIK MASALALARI.” World of Philology, 5(10), 36-41 (2026). https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/7461 |
| Harvard | Dilafro‘z Doniyeva (2026) ‘QO‘RQUV KOMPONENTLI INGLIZ MAQOLLARINI O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISHDA EKVIVALENTLIK VA SEMANTIK MUVOFIQLIK MASALALARI’, World of Philology, 5(10), 36-41. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/7461 |
| BibTeX | @article{dilafrozdoniyeva2026,
title = {QO‘RQUV KOMPONENTLI INGLIZ MAQOLLARINI O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISHDA EKVIVALENTLIK VA SEMANTIK MUVOFIQLIK MASALALARI},
author = {Dilafro‘z Doniyeva},
journal = {World of Philology},
year = {2026},
volume = {5},
number = {10},
pages = {36-41},
url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/7461}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu tadqiqot Alisher Navoiyning “Navodir ush-shabob” devonidagi g‘azallarda mukarrar san’atining badiiy va estetik funksiyalarini yoritishga bag‘ishlangan. Ishda shoirning so‘z va iboralarni takrorlash orqali…
Maqolada o‘zbek tili darslarida zamonaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning lingvistik-didaktik imkoniyatlari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. «Lingvistik-didaktik imkoniyat» tushunchasi ta’riflanib…
Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida insonning ijtimoiy maqomini ifodalovchi leksik birliklar qiyosiy-semantik va pragmatik nuqtai nazardan tadqiq etiladi. Ijtimoiy maqom kasbiy-institutsional mavqe, akademik daraja…
Maqolada ingliz badiiy matnidagi murakkab gaplarni o‘zbek tiliga o‘girishda qo‘llanadigan gap bo‘lish (segmentatsiya) va gap birlashtirish (integratsiya) usullari tadqiq etiladi. Ingliz tilining analitik qurilishi…
Ushbu maqolada bo’lajak o’qituvchilarda kasbiy kompetensiyani rivojlantirish asosida pedagogik mas’uliyatni shakllantirish metodikasi haqida fikr yuritilgan.
Ushbu maqolada freym nazariyasi kognitiv tilshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinib, ingliz va o‘zbek tillarida freymlarning qiyosiy-tipologik modeli ishlab chiqiladi. Tadqiqotda freymlarning tuzilishi, komponent va…
Maqolada zamonaviy o‘zbek va turk adabiyoti nomoyandalarining atrof-muhit muammolarini turli badiiy asarlar orqali tasvirlab, inson va tabiat uyg‘unligini tiklash g‘oyasi ilgari surilgan asarlar tahlil qilingan. O‘zbek…
Maqolada zamonaviy o‘zbek she’riyatining o‘ziga xos vakili Ikrom Otamurod ijodida poetik topilmalar va ularning badiiy-falsafiy mohiyati tahlil qilinadi. Shoir she’riyatidagi metaforik tasvirlar, ramziy obrazlar…
The article compares how the concepts of “idiom” and “phraseological unit” are interpreted in the Anglo-American and the Russian-Soviet and Turkic linguistic traditions. It examines the criteria of stability…
Mazkur maqolada muqobilsiz leksemalar (realiyalar) va madaniy stereotiplarning lingvomadaniy xususiyatlari hamda ularning tilda namoyon bo‘lish shakllari tadqiq etiladi. Tildagi milliy-madaniy bo‘yoqqa ega bo‘lgan…
World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…