Мақолада базальт толаси ва целлюлоза матрицаси асосида шакллантирилган катионит композит фильтрнинг саноат ва сув тайёрлаш тизимларидаги комплекс функционал хусусиятлари таҳлил қилинган. Материалнинг оғир металл ионлари, нефть маҳсулотлари ва органик ифлослантирувчиларни сорбциялаш қобилияти, сувни юмшатиш, темир ва марганецни ажратиш, минераллашувни пасайтириш, шунингдек динамик фильтрация ва регенерация шароитидаги иш қобилияти баҳоланди. Pb²⁺, Cd²⁺, Cu²⁺ ва Zn²⁺ ионлари учун тозалаш даражаси 92,0–96,4% оралиғида бўлиб, сорбцион сиғим 46,0–48,2 мг/г ни ташкил этди. Қўрғошин сорбцияси Ленгмюр модели билан юқори даражада ифодаланиб, Qmax=52,8 мг/г, b=0,087 л/мг ва R²=0,992 қийматлари олинди. Нефть маҳсулотлари бўйича тозалаш 92,5–96,2%, органик ифлослантирувчилар бўйича 91,6–96,5% ни ташкил этди. Сув қаттиқлиги 10,0 дан 0,8 мг-экв/л гача камайиб, юмшатиш самарадорлиги 92% га етди; статик ион-алмашиниш сиғими 3,8 мг-экв/г бўлди. Материалнинг 10% NaCl билан регенерациядан кейин 5 цикл давомида 90% атрофида иш қобилиятини сақлаши уни ресурс тежамкор технология сифатида баҳолаш имконини беради. Коррозион, термик ва механик барқарорлик кўрсаткичлари, паст гидравлик қаршилик ҳамда иқтисодий баҳолаш натижалари композитни маҳаллий хом ашё асосидаги импорт ўрнини босувчи кўп функцияли фильтр сифатида саноат миқёсида қўллаш истиқболини асослайди.
| Mualliflar | Sattorov, Laziz Kholmurodovich, Murodjon, Samadiy Abdusalimzoda, Rahmatov, Xudoyor Boboniyozovich, Juraeva, Huriyat Zoirovna |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2026-10-10 |
| Jild | 8 |
| Son | 9 |
| Betlar | 784-794 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i09.102 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-11 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i09.102 · Maqolaning asl sahifasi
базальт толаси, целлюлоза, катионит, композит фильтр, адсорбция, ион алмашиниш, оғир металлар, нефть маҳсулотлари, сувни юмшатиш, регенерация.
| APA | Sattorov, Laziz Kholmurodovich, Murodjon, Samadiy Abdusalimzoda, Rahmatov, Xudoyor Boboniyozovich, & Juraeva, Huriyat Zoirovna (2026). БАЗАЛЬТ–ЦЕЛЛЮЛОЗА АСОСИДАГИ КАТИОНИТ КОМПОЗИТ ФИЛЬТРЛАРНИНГ САНОАТ ОҚОВА СУВЛАРИНИ КОМПЛЕКС ТОЗАЛАШДАГИ СОРБЦИОН, ИОН-АЛМАШИНИШ ВА ЭКСПЛУАТАЦИОН САМАРАДОРЛИГИ. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 784-794. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.102 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sattorov, Laziz Kholmurodovich va b. БАЗАЛЬТ–ЦЕЛЛЮЛОЗА АСОСИДАГИ КАТИОНИТ КОМПОЗИТ ФИЛЬТРЛАРНИНГ САНОАТ ОҚОВА СУВЛАРИНИ КОМПЛЕКС ТОЗАЛАШДАГИ СОРБЦИОН, ИОН-АЛМАШИНИШ ВА ЭКСПЛУАТАЦИОН САМАРАДОРЛИГИ // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 9. – B. 784-794. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i09.102. |
| MLA | Sattorov, Laziz Kholmurodovich, Murodjon, Samadiy Abdusalimzoda, Rahmatov, Xudoyor Boboniyozovich, and Juraeva, Huriyat Zoirovna. “БАЗАЛЬТ–ЦЕЛЛЮЛОЗА АСОСИДАГИ КАТИОНИТ КОМПОЗИТ ФИЛЬТРЛАРНИНГ САНОАТ ОҚОВА СУВЛАРИНИ КОМПЛЕКС ТОЗАЛАШДАГИ СОРБЦИОН, ИОН-АЛМАШИНИШ ВА ЭКСПЛУАТАЦИОН САМАРАДОРЛИГИ.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 784-794, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.102 |
| Chicago | Sattorov, Laziz Kholmurodovich, Murodjon, Samadiy Abdusalimzoda, Rahmatov, Xudoyor Boboniyozovich, and Juraeva, Huriyat Zoirovna. “БАЗАЛЬТ–ЦЕЛЛЮЛОЗА АСОСИДАГИ КАТИОНИТ КОМПОЗИТ ФИЛЬТРЛАРНИНГ САНОАТ ОҚОВА СУВЛАРИНИ КОМПЛЕКС ТОЗАЛАШДАГИ СОРБЦИОН, ИОН-АЛМАШИНИШ ВА ЭКСПЛУАТАЦИОН САМАРАДОРЛИГИ.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 784-794 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.102 |
| Harvard | Sattorov, Laziz Kholmurodovich, Murodjon, Samadiy Abdusalimzoda, Rahmatov, Xudoyor Boboniyozovich, and Juraeva, Huriyat Zoirovna (2026) ‘БАЗАЛЬТ–ЦЕЛЛЮЛОЗА АСОСИДАГИ КАТИОНИТ КОМПОЗИТ ФИЛЬТРЛАРНИНГ САНОАТ ОҚОВА СУВЛАРИНИ КОМПЛЕКС ТОЗАЛАШДАГИ СОРБЦИОН, ИОН-АЛМАШИНИШ ВА ЭКСПЛУАТАЦИОН САМАРАДОРЛИГИ’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 784-794. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.102 |
| BibTeX | @article{sattorovlazizkholmurodovich2026,
title = {БАЗАЛЬТ–ЦЕЛЛЮЛОЗА АСОСИДАГИ КАТИОНИТ КОМПОЗИТ ФИЛЬТРЛАРНИНГ САНОАТ ОҚОВА СУВЛАРИНИ КОМПЛЕКС ТОЗАЛАШДАГИ СОРБЦИОН, ИОН-АЛМАШИНИШ ВА ЭКСПЛУАТАЦИОН САМАРАДОРЛИГИ},
author = {Sattorov, Laziz Kholmurodovich and Murodjon, Samadiy Abdusalimzoda and Rahmatov, Xudoyor Boboniyozovich and Juraeva, Huriyat Zoirovna},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2026},
volume = {8},
number = {9},
pages = {784-794},
doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i09.102},
url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.102}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur tadqiqotda Apiaceae oilasiga mansub Aulacospermum Ledeb. turkumining Markaziy Osiyodagi geografik tarqalishi va biogeografik xususiyatlari tahlil qilindi. Tadqiqotda M.G. Pimenovning Markaziy Osiyo va Qozog‘iston…
Tadqiqotda uglerod tayanchning metall katalizatorlarining sirt, elektron va adsorbsion xossalarini shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Uglerod sirtidagi funksional guruhlar, strukturaviy o‘zgarishlar va g‘ovaklik…
Мазкур мақолада базальт-целлюлозали катионит фильтрларнинг карбоксил функционал гуруҳлари асосида оғир металл ионларини сорбция қилиш хусусиятлари тадқиқ этилган. Саноат оқова сувларида учрайдиган Pb²⁺, Cd²⁺, Cu²⁺ ва…
Dastlab metil 4-amino-1-metil-1H-pirazol-3-karboksilatning piperidin-2- on bilan fosfor oksixlorid ishtirokidagi sikllanish reaksiyasi orqali 2-metil-5,6,7,8- tetragidropirazolo[4,3-d]pirido[1,2-a]pirimidin-10(2H)-on…
Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysi sharoitida qora mevali aroniya (Aronia melanocarpa L.) ni qalamlash orqali vegetativ ko‘paytirish samaradorligi o‘rganilgan. Tadqiqotlarda kuzgi va bahorgi muddatlarda tayyorlangan…
This in the article alginate natural sources , composition , chemical structure , physicochemical stability and biological properties , definition history about idea is maintained . Chemical in terms of alginate β -D…
Ushbu tadqiqotda O‘zbekistonning Angren konidan olingan kaolindan Linde Type A (LTA) seolitini sintez qilish va hosil bo‘lgan kristall fazani kukunli rentgen difraksiyasi (PXRD) yordamida tavsiflash o‘rganildi. Xom…
Мақолада базальт толали минерал каркас ва целлюлоза асосидаги функционал катионит фазадан ташкил топган композицион фильтрда масса алмашиниш, ион алмашиниш ва сорбция жараёнларининг ўзаро боғлиқлиги таҳлил қилинди…
A novel polycyclic arylidene thieno[3,2-d]pyrimidinone, (E)-5-(2,4- dimethoxybenzylidene)-3-methyl-6,7-dihydropyrrolo[1,2-a]thieno[3,2-d]pyrimidin-9(5H)- one (6a-b), was synthesized from ethyl…
A concise synthetic route was developed for brominated polycyclic thieno[3,2-d]pyrimidinones through sequential cyclocondensation and α-methylene condensation. Ethyl 3-amino-5-bromobenzo[b]thiophene-2-carboxylate was…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This article presents the results of research on the influence of external factors on the quality of processed materials from the “Qizilqum” basalt deposits. During the experiments, mechanical cleaning and assessment of…
This study presents the development of cellulose–basalt fiber hybrid composite materials for thermal and acoustic insulation applications using cellulose derived from agricultural biomass. The composites were fabricated…
Мақолада базальт толали минерал каркас ва целлюлоза асосидаги функционал катионит фазадан ташкил топган композицион фильтрда масса алмашиниш, ион алмашиниш ва сорбция жараёнларининг ўзаро боғлиқлиги таҳлил қилинди…
Мазкур мақолада базальт-целлюлозали катионит фильтрларнинг карбоксил функционал гуруҳлари асосида оғир металл ионларини сорбция қилиш хусусиятлари тадқиқ этилган. Саноат оқова сувларида учрайдиган Pb²⁺, Cd²⁺, Cu²⁺ ва…