O‘zbekistonda muhofaza etiladigan tabiiy hududlar tizimini rivojlantirishning huquqiy-me’yoriy asoslari: tarixiy bosqichlar va ekologik tarmoq nuqtai nazaridan tahlil

Baxtiyorova, Dilfuza

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada O‘zbekistonda muhofaza etiladigan tabiiy hududlar (METH) tizimini rivojlantirishning huquqiy-me’yoriy asoslari Konstitutsiya, sohaviy qonunlar va strategik hujjatlar misolida tahlil qilingan. Huquqiy hujjatlar «huquqiy me’yor → mazmun → METH tizimiga ta’sir → imkoniyat yoki muammo» izchilligida baholanib, 2023 yilgi Konstitutsiya METH tizimi rivoji uchun uchta asosiy huquqiy tayanchni shakllantirishi asoslangan. Huquqiy tartibga solish mazmuni, METHlarning institutsional maqomi, toifalar tarkibining kengayishi va boshqaruv mexanizmlari mezonlari asosida METH qonunchiligining rivojlanishi to‘rt bosqichga ajratilgan: 1992–2003, 2004–2013, 2014–2019 va 2019 yildan hozirgi davrgacha. Tahlil natijalari 2004 yilgi qonunda belgilangan «yaxlit ekologik tizim» haqidagi huquqiy me’yor ekologik tarmoq yondashuvining huquqiy asosini shakllantirganini, biroq markaziy yadrolar, ekologik yo‘laklar va qayta tiklanish hududlarining mustaqil huquqiy maqomi belgilanmaganini hamda METHlar o‘rtasidagi bog‘langanlikni miqdoriy baholash mezonlari huquqiy jihatdan yetarlicha tartibga solinmaganini ko‘rsatdi. Olingan natijalar METH tizimini Kunmin–Monreal global biologik xilma-xillik doirasida belgilangan reprezentativlik va ekologik bog‘langanlik maqsadlariga muvofiq takomillashtirish uchun ilmiy-huquqiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBaxtiyorova, Dilfuza
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-10
Jild7
Son5
TilO‘zbek
Ilmiy sohaBiologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-11

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, huquqiy-me’yoriy asos, huquqiy me’yor, ekologik tarmoq, protected areas, regulatory and legal framework, legal provision, ecological network

Ilmiy soha

Biologiya

Iqtibos keltirish

APABaxtiyorova, Dilfuza (2026). O‘ZBEKISTONDA MUHOFAZA ETILADIGAN TABIIY HUDUDLAR TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING HUQUQIY-ME’YORIY ASOSLARI: TARIXIY BOSQICHLAR VA EKOLOGIK TARMOQ NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5). https://journal.fdu.uz/main/article/7730
GOST (OAK)Baxtiyorova, Dilfuza O‘ZBEKISTONDA MUHOFAZA ETILADIGAN TABIIY HUDUDLAR TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING HUQUQIY-ME’YORIY ASOSLARI: TARIXIY BOSQICHLAR VA EKOLOGIK TARMOQ NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5.
MLABaxtiyorova, Dilfuza. “O‘ZBEKISTONDA MUHOFAZA ETILADIGAN TABIIY HUDUDLAR TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING HUQUQIY-ME’YORIY ASOSLARI: TARIXIY BOSQICHLAR VA EKOLOGIK TARMOQ NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7730
ChicagoBaxtiyorova, Dilfuza. “O‘ZBEKISTONDA MUHOFAZA ETILADIGAN TABIIY HUDUDLAR TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING HUQUQIY-ME’YORIY ASOSLARI: TARIXIY BOSQICHLAR VA EKOLOGIK TARMOQ NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5) (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7730
HarvardBaxtiyorova, Dilfuza (2026) ‘O‘ZBEKISTONDA MUHOFAZA ETILADIGAN TABIIY HUDUDLAR TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING HUQUQIY-ME’YORIY ASOSLARI: TARIXIY BOSQICHLAR VA EKOLOGIK TARMOQ NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5). https://journal.fdu.uz/main/article/7730
BibTeX
@article{baxtiyorovadilfuza2026,
  title = {O‘ZBEKISTONDA MUHOFAZA ETILADIGAN TABIIY HUDUDLAR TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING HUQUQIY-ME’YORIY ASOSLARI: TARIXIY BOSQICHLAR VA EKOLOGIK TARMOQ NUQTAI NAZARIDAN TAHLIL},
  author = {Baxtiyorova, Dilfuza},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7730}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Biologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Biologiya sohasidagi OAK jurnallari