Maqolada afaziyada kuzatiladigan sintaktik-semantik buzilishlar neyrolingvistik va logopedik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Afaziya - bosh miyaning lokal shikastlanishi natijasida yuzaga keladigan murakkab nutqiy buzilish bo‘lib, u nafaqat tovush talaffuzi, balki sintaktik qurilish, semantik munosabat va pragmatik niyatning izdan chiqishida namoyon bo‘ladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi bosh miyaning lokal shikastlanishi natijasida yuzaga keladigan til buzilishlarini sintaksis, semantika, pragmatika va neyrolingvistika yutuqlari asosida izohlashdan iborat. O‘zbek tili materialida agrammatizm, paragrammatizm, fonemik va semantik parafaziyalar, verbal parafaziyalar, neologizmlar, so‘z topish qiyinligi, valentlik hamda semantik maydonlar buzilishi misollar bilan ko‘rsatiladi. Maqolada gap tuzilishi, so‘z tartibi, fe’l valentligi, semantik maydonlar va pragmatik qoidalarning afaziya jarayonida qanday o‘zgarishi tahlil qilinadi. Tadqiqot IMRAD strukturasi asosida qurilgan bo‘lib, nazariy tahlil, klinik-lingvistik kuzatish va illyustrativ misollar usullaridan foydalanilgan. Neyrolingvistik modellar - Wernicke-Geschwind, dual- stream va konneksionistik modellar - asosida miya tuzilmalarining til funksiyalari bilan bog‘liqligi izohlanadi. Broka, Vernike, anomik, konduktiv va transkortikal afaziya turlarida sintaktik-semantik buzilishlarning o‘ziga xos xususiyatlari yoritiladi. Shuningdek, logopedik baholash va korreksiyaning lingvistik asoslangan usullari - valentlik sxemalari, semantik xaritalar, minimal kontekstlar, semantic feature analysis, fonemik cueing, rolli o‘yinlar va PACE terapiyasi - taklif etiladi. Maqola afaziyani tilshunoslik va logopediya integratsiyasida o‘rganish, o‘zbek tili materialida neyrolingvistik tadqiqotlar olib borish hamda amaliy logopedik yondashuvlarni takomillashtirishga xizmat qiladi. Shu bois uni lingvistik va klinik yondashuvlar uyg‘unligida o‘rganish dolzarb ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Yavkocheva Feruza |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали |
| Nashr sanasi | 2026-10-05 |
| Jild | 5 |
| Son | 9 |
| Betlar | 839-844 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-06 |
afaziya, agrammatizm, paragrammatizm, parafaziya, sintaksis, semantika, valentlik, semantik maydon, neyrolingvistika, logopediya, o‘zbek tili
| APA | Yavkocheva Feruza (2026). AFAZIYADA SINTAKTIK-SEMANTIK BUZILISHLARNING NEYROLINGVISTIK VA LOGOPEDIK TAHLILI. World of Philology, 5(9), 839-844. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6734 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Yavkocheva Feruza AFAZIYADA SINTAKTIK-SEMANTIK BUZILISHLARNING NEYROLINGVISTIK VA LOGOPEDIK TAHLILI // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 9. – B. 839-844. |
| MLA | Yavkocheva Feruza. “AFAZIYADA SINTAKTIK-SEMANTIK BUZILISHLARNING NEYROLINGVISTIK VA LOGOPEDIK TAHLILI.” World of Philology, 5(9), 839-844, 2026. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6734 |
| Chicago | Yavkocheva Feruza. “AFAZIYADA SINTAKTIK-SEMANTIK BUZILISHLARNING NEYROLINGVISTIK VA LOGOPEDIK TAHLILI.” World of Philology, 5(9), 839-844 (2026). https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6734 |
| Harvard | Yavkocheva Feruza (2026) ‘AFAZIYADA SINTAKTIK-SEMANTIK BUZILISHLARNING NEYROLINGVISTIK VA LOGOPEDIK TAHLILI’, World of Philology, 5(9), 839-844. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6734 |
| BibTeX | @article{yavkochevaferuza2026,
title = {AFAZIYADA SINTAKTIK-SEMANTIK BUZILISHLARNING NEYROLINGVISTIK VA LOGOPEDIK TAHLILI},
author = {Yavkocheva Feruza},
journal = {World of Philology},
year = {2026},
volume = {5},
number = {9},
pages = {839-844},
url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6734}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada Erkin A’zam nasrida kinoya va tragikomik tafakkurning shakllanishi hamda poetik transformatsiyasi yozuvchining turli ijodiy bosqichlariga mansub asarlar misolida tahlil qilinadi. “Pakananing oshiq ko‘ngli”…
Zamonaviy bosma nashrlar matnlarining epistemologik arxitekturasi post-pandemik ijtimoiy-iqtisodiy reallik va raqamli konvergensiya ta’sirida tub kognitiv burilishni boshidan kechirdi. Ushbu tadqiqot 2021-2026 yillari…
This article examines the image of the teenager in the context of national and universal values in the literary works of Ernest Hemingway and Gafur Ghulam. The study focuses on the representation of young characters…
Mazkur maqolada tibbiy va farmatsevtika yo‘nalishlarida tahsil olayotgan talabalarda chet tilidagi retseptiv terminologik kompetentsiyani shakllantirishning lingvistik asoslari tizimli ravishda tahlil qilinadi…
Mazkur maqolada referensiya nazariyasining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari, uning lingvistik hamda ontologik talqinlari tahlil qilinadi. Referensiya tushunchasining nominal guruhlar, gap va bayonot bilan…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek adabiy matnlarida konseptual simmetriya va asimmetriyaning milliy-madaniy xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda konseptual simmetriya qarama-qarshi tushunchalarning…
This article deals with the interpretation and translation of idiomatic and culturally marked expressions by contemporary neural machine translation systems, with particular reference to ChatGPT, DeepL, and Google…
Mazkur maqolada turli ijtimoiy vaziyatlarda samarali nutqiy muloqotni tashkil qilishda xushmuomalalik tamoyillariga rioya etish bo‘yicha ma’lumotlar berilgan. Bu qoidalar o‘z navbatida chuqur munosabatlarga…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi o‘lchov birliklari integrativ kognitiv-diskursiv yondashuv asosida tadqiq etiladi. O‘lchov birligi neytral metrologik belgi sifatida emas, balki insonning miqdoriy farqlarni…
Mazkur maqolada badiiy matnlarda qo‘llaniladigan onomatopik birliklarning stilistik-funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Onomatopiyalar tilning tasviriy imkoniyatlarini kengaytiruvchi, voqea-hodisalarni jonli va…
World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
The article contains the concept of language and speech, types of speech, the art of speech, forms of speech, communicative qualities of speech, artistic speech, pronunciation, spelling and grammatical norms, linguistic…
Mazkur maqolada ingliz va o'zbek tillarida logopedik terminologiyaning shakllanishi va taraqqiy etish yo'llari qiyosiy-tipologik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda logopedik terminlarning lisoniy tabiati, ularning…
Maqolada dizlaliyada fonologik oppozitsiyalar buzilishi tilshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Dizlaliya — normal eshitish va artikulyatsion apparat saqlangan holda tovush talaffuzining buzilishi bo‘lib, u…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…