Global jarayonlar geografiyasini o‘qitishda real voqealar asosida tahliliy darslar tashkil etish metodikasining ilmiy-nazariy asoslari

SARIKULOV, MIRKOMIL

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Global jarayonlar geografiyasi, avvalo, “global jarayon” tushunchasini aniqlashtirishni talab qiladi. Global jarayon deganda sayyora miqyosida yoki bir nechta mintaqalarni qamrab oladigan, turli hududlarni o‘zaro bog‘laydigan, natijalari uzoq masofalarda seziladigan hamda ko‘pincha murakkab tarmoq aloqalari orqali tarqaladigan dinamik o‘zgarishlar majmui tushuniladi. Globallashuv sharoitida insoniyat taraqqiyotining asosiy yo‘nalishlari tobora ko‘proq transchegaraviy oqimlar, tarmoqlashgan iqtisodiy-ijtimoiy aloqalar, Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 8/2026 ISSN: 3060-527X raqamli kommunikatsiyalar, ekologik tahdidlar va geosiyosiy qarama-qarshiliklar orqali namoyon bo‘lmoqda. Mohiyat nuqtayi nazaridan global jarayonlar geografiyasi ikki asosiy ilmiy yondashuvni uyg‘unlashtiradi: birinchisi, “tizimli” yondashuv bo‘lib, unda dunyo xo‘jaligi, geopolitik tizim, iqlim tizimi, demografik tizim kabi yirik tizimlar o‘zaro ta’sirda ko‘riladi; ikkinchisi, “tarmoqlar” yondashuvi bo‘lib, unda global shaharlar, logistika yo‘laklari, internet infratuzilmalari, moliyaviy markazlar, bilim va innovatsiya klasterlari singari tugunlar hamda ular orasidagi oqimlar (kapital, tovar, ma’lumot, odamlar) asosiy tahlil obyekti sifatida qaraladi. Mavzuga oid adabiyotlarning tahlili. Tadqiqot muammosining nazariy-metodologik asoslari uch guruh manbalarda yoritilgan. Global jarayonlar va globallashuvning geografik jihatlari M.Castells (tarmoq jamiyati va oqimlar makoni nazariyasi), A.Giddens (globallashuvning ijtimoiy nazariyasi), D.Harvey (vaqt-makon siqilishi konsepsiyasi), S.Sassen (global shaharlar nazariyasi), I.Wallerstein (jahon tizimi tahlili), D.Held va hammualliflar (global transformatsiyalar), P.Dicken (global siljish va qiymat zanjirlari), D.Massey (makonning munosabatlar sifatidagi talqini) ishlarida ishlab chiqilgan. Rus tilidagi manbalarda …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSARIKULOV, MIRKOMIL
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-22
Son8
Betlar218-224
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.550
Indeksga qo‘shilgan2026-09-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.550 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

global processes, world economy, geopolitical system, climate change, demography, cultural homogenization, UN, World Bank, WHO, глобальные процессы, мировая экономика, геополитическая система, изменение климата, демография, культурная унификация, ООН, Всемирный банк, ВОЗ

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APASARIKULOV, MIRKOMIL (2026). GLOBAL JARAYONLAR GEOGRAFIYASINI O‘QITISHDA REAL VOQEALAR ASOSIDA TAHLILIY DARSLAR TASHKIL ETISH METODIKASINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 218-224. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.550
GOST (OAK)SARIKULOV, MIRKOMIL GLOBAL JARAYONLAR GEOGRAFIYASINI O‘QITISHDA REAL VOQEALAR ASOSIDA TAHLILIY DARSLAR TASHKIL ETISH METODIKASINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 218-224. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.550.
MLASARIKULOV, MIRKOMIL. “GLOBAL JARAYONLAR GEOGRAFIYASINI O‘QITISHDA REAL VOQEALAR ASOSIDA TAHLILIY DARSLAR TASHKIL ETISH METODIKASINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 218-224, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.550
ChicagoSARIKULOV, MIRKOMIL. “GLOBAL JARAYONLAR GEOGRAFIYASINI O‘QITISHDA REAL VOQEALAR ASOSIDA TAHLILIY DARSLAR TASHKIL ETISH METODIKASINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 218-224 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.550
HarvardSARIKULOV, MIRKOMIL (2026) ‘GLOBAL JARAYONLAR GEOGRAFIYASINI O‘QITISHDA REAL VOQEALAR ASOSIDA TAHLILIY DARSLAR TASHKIL ETISH METODIKASINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 218-224. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.550
BibTeX
@article{sarikulovmirkomil2026,
  title = {GLOBAL JARAYONLAR GEOGRAFIYASINI O‘QITISHDA REAL VOQEALAR ASOSIDA TAHLILIY DARSLAR TASHKIL ETISH METODIKASINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI},
  author = {SARIKULOV, MIRKOMIL},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {218-224},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.550},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.550}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari