Talabalarda ilmiy muloqot to‘siqlarini yengishning psixolingvistik modellari

Ataxanova , Asaloy

Мактабгача ва мактаб таълими · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada talabalarning ilmiy muloqotga - maqola yozish, konferensiya ma’ruzasi, ilmiy muhokama, dissertatsiyahimoyasi va ilmiy hamjamiyat bilan aloqaga kirishishga - bo‘lgan psixologik va lingvistik to‘siqlarini tushuntiruvchiolti asosiy psixolingvistik model tizimli tahlil qilinadi hamda ularni yagona konseptual asosga birlashtiruvchi uchdarajali (affektiv, kognitiv, sotsial-diskursiv) integrativ model taklif etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi shundan iboratki, oliyta’lim va doktorantura bosqichida talabalar sonining ortishi, xalqaro nashrlarga talabning kuchayishi va ilmiy nashriyotekotizimining raqamlashuvi natijasida talabalarning ilmiy nutqiy faoliyatida yuzaga keladigan psixologik to‘siqlar alohidailmiy-amaliy ahamiyat kasb etmoqda. Skoping sharh metodologiyasi asosida olib borilgan tahlil affektiv filtr gipotezasi,chet tilida sinf anksiyetasi konsepsiyasi, yozishning kognitiv jarayon nazariyasi, muloqotga tayyorlik piramidal modeli, janrtahlili nazariyasi va o‘z-o‘zini samaradorlik nazariyasini qamrab oladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ilmiy muloqot to‘siqlariyagona sabab bilan emas, balki affektiv (anksiyeta, o‘z-o‘zini past baholash), kognitiv (rejalashtirish va monitoring yuklamasi)hamda sotsial-diskursiv (janr va hamjamiyat normalarini bilmaslik) omillarning o‘zaro ta’siri bilan izohlanadi.Maqolada mazkur modellar asosida ishlab chiqilgan qiyosiy jadval va amaliy tavsiyalar jadvali keltirilgan bo‘lib, ular talabalarningilmiy nutqiy kompetensiyasini rivojlantirishga yo‘naltirilgan kompleks pedagogik yondashuvlarni loyihalashtirishuchun asos bo‘lib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAtaxanova , Asaloy
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
NashriyotТошкент давлат педагогика университети
ISSN3060-4613, 3060-4613
Nashr sanasi2026-09-11
Jild4
Son9
Betlar154-160
TilO‘zbek
DOI10.5281/zenodo.22752486
Indeksga qo‘shilgan2026-09-16

Kalit so‘zlar

psixolingvistika, ilmiy muloqot, til anksiyetasi, affektiv filtr gipotezasi, yozishning kognitiv modeli, muloqotga tayyorlik, janr xabardorligi, o‘z-o‘zini samaradorlik, oliy ta’lim, doktorantura.

Iqtibos keltirish

APAAtaxanova , Asaloy (2026). TALABALARDA ILMIY MULOQOT TO‘SIQLARINI YENGISHNING PSIXOLINGVISTIK MODELLARI. Мактабгача ва мактаб таълими, 4(9), 154-160. https://doi.org/10.5281/zenodo.22752486
GOST (OAK)Ataxanova , Asaloy TALABALARDA ILMIY MULOQOT TO‘SIQLARINI YENGISHNING PSIXOLINGVISTIK MODELLARI // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2026. – T. 4, № 9. – B. 154-160. – DOI: 10.5281/zenodo.22752486.
MLAAtaxanova , Asaloy. “TALABALARDA ILMIY MULOQOT TO‘SIQLARINI YENGISHNING PSIXOLINGVISTIK MODELLARI.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(9), 154-160, 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.22752486
ChicagoAtaxanova , Asaloy. “TALABALARDA ILMIY MULOQOT TO‘SIQLARINI YENGISHNING PSIXOLINGVISTIK MODELLARI.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(9), 154-160 (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.22752486
HarvardAtaxanova , Asaloy (2026) ‘TALABALARDA ILMIY MULOQOT TO‘SIQLARINI YENGISHNING PSIXOLINGVISTIK MODELLARI’, Мактабгача ва мактаб таълими, 4(9), 154-160. https://doi.org/10.5281/zenodo.22752486
BibTeX
@article{ataxanovaasaloy2026,
  title = {TALABALARDA ILMIY MULOQOT TO‘SIQLARINI YENGISHNING PSIXOLINGVISTIK MODELLARI},
  author = {Ataxanova , Asaloy},
  journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {9},
  pages = {154-160},
  doi = {10.5281/zenodo.22752486},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.22752486}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi