Maqolada o‘zbek tilidagi ko‘p ma’nolilik, sinonimiya va omonimiya hodisalarining elektron tezaurusda aks ettirilish tamoyillari hamda ontologiyaning tezaurus tuzishdagi o‘rni tadqiq etiladi. Tadqiqotning maqsadi mazkur semantik hodisalarni sinset darajasida farqlash mezonlarini aniqlash hamda ontologik tuzilma (sinf, xususiyat, misol, munosabat) asosida deskriptorlarni tanlash va tasniflash tamoyillarini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda komponent, ideografik, distributiv va onomasiologik-semasiologik tahlil metodlaridan foydalanilgan; material sifatida o‘zbek tilining izohli lug‘ati hamda milliy korpus ma’lumotlaridan 77 ta leksik birlik tanlab olingan. Natijada, polisemiya uchun har bir ma’noning alohida sinset sifatida, omonimiya uchun mustaqil sinsetlar va ular orasidagi giperhavola, sinonimiya uchun esa korpus asosidagi qator shaklidagi ifodalash tamoyili asoslab berilgan; fasetli tasnif (Kasares-Karaulov tizimi)ga asoslangan deskriptor tanlash sxemasi taklif etilgan.
| Mualliflar | Muhammadjon Najmiddinov |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали |
| Nashr sanasi | 2026-09-11 |
| Jild | 5 |
| Son | 8 |
| Betlar | 130-137 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.70728/phil.v05.i08.018 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-13 |
DOI: 10.70728/phil.v05.i08.018 · Maqolaning asl sahifasi
polisemiya, sinonimiya, omonimiya, sinset, ontologiya, deskriptor
| APA | Muhammadjon Najmiddinov (2026). O‘ZBEK TILIDA KO‘P MA’NOLILIK, SINONIMIYA VA OMONIMIYANING ELEKTRON TEZAURUSDA AKS ETTIRILISHI. World of Philology, 5(8), 130-137. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i08.018 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Muhammadjon Najmiddinov O‘ZBEK TILIDA KO‘P MA’NOLILIK, SINONIMIYA VA OMONIMIYANING ELEKTRON TEZAURUSDA AKS ETTIRILISHI // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 8. – B. 130-137. – DOI: 10.70728/phil.v05.i08.018. |
| MLA | Muhammadjon Najmiddinov. “O‘ZBEK TILIDA KO‘P MA’NOLILIK, SINONIMIYA VA OMONIMIYANING ELEKTRON TEZAURUSDA AKS ETTIRILISHI.” World of Philology, 5(8), 130-137, 2026. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i08.018 |
| Chicago | Muhammadjon Najmiddinov. “O‘ZBEK TILIDA KO‘P MA’NOLILIK, SINONIMIYA VA OMONIMIYANING ELEKTRON TEZAURUSDA AKS ETTIRILISHI.” World of Philology, 5(8), 130-137 (2026). https://doi.org/10.70728/phil.v05.i08.018 |
| Harvard | Muhammadjon Najmiddinov (2026) ‘O‘ZBEK TILIDA KO‘P MA’NOLILIK, SINONIMIYA VA OMONIMIYANING ELEKTRON TEZAURUSDA AKS ETTIRILISHI’, World of Philology, 5(8), 130-137. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i08.018 |
| BibTeX | @article{muhammadjonnajmiddinov2026,
title = {O‘ZBEK TILIDA KO‘P MA’NOLILIK, SINONIMIYA VA OMONIMIYANING ELEKTRON TEZAURUSDA AKS ETTIRILISHI},
author = {Muhammadjon Najmiddinov},
journal = {World of Philology},
year = {2026},
volume = {5},
number = {8},
pages = {130-137},
doi = {10.70728/phil.v05.i08.018},
url = {https://doi.org/10.70728/phil.v05.i08.018}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
This article analyzes the theoretical and practical aspects of improving the effectiveness of English language teaching through digital platforms. In the context of the widespread introduction of modern information and…
Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Xazoyin ul-maoniy” kulliyotida oq (“abyaz”) va qora (“asvad”/”siyoh”) ranglarining semantik xususiyatlari, ularning badiiy-poetik talqini tahlil qilinadi. Rang konsepti Navoiy…
This article examines the role of social media in shaping the institutional image of state environmental bodies. The study focuses on how digital communication contributes to transparency, public trust, citizen…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi aqliy faoliyatni ifodalovchi substandart fe’llarning evaluativ-konnotativ paradigmasi baholash kategoriyasi va pragmatik presuppozitsiya mexanizmlari nuqtayi nazaridan tadqiq…
Mazkur maqolada diplomatik muloqotda milliy tilning strategik ahamiyati lingvistik kapital va yumshoq kuch nazariyalari asosida tahlil qilinadi. Diplomatik diskursda paremiologik birliklar, frazeologik birliklar hamda…
This article provides a comprehensive cross-linguistic and cognitive- semantic analysis of the concept of “baxt / happiness” within Uzbek and English linguacultures. Utilizing methods of component, contextual, and…
Mazkur maqolada tilshunoslikda shaxs ma’naviyatini ifodalovchi birliklarning lingvomadaniy, semantik va aksiologik xususiyatlari tadqiq etilgan, shaxsning ma’naviy-axloqiy qiyofasini aks ettiruvchi til birliklarining…
Mazkur maqolada o‘zbek nasridan ingliz tiliga tarjima qilingan matnlardagi madaniy-milliy birliklar (realiyalar) va frazeologik birliklarning berilish strategiyalari tadqiq etilgan. Tahlil uchun Abdulla Qodiriy…
The study of communication extends beyond spoken and written language into broader semiotic systems that encompass nonverbal forms of interaction. This article provides a theoretical overview of surdo language…
Mazkur maqolada maqol va matallarning semantik tuzilishida ko‘p qatlamli ma’noning shakllanish xususiyatlari hamda ambivalent mazmunni yuzaga keltiruvchi lisoniy-kognitiv mexanizmlar tadqiq etiladi. Paremiologik…
World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This article examines the integration of electronic thesauri with search engines and the methodology for selecting electronic thesaurus entries. The use of thesauri in search engines enables semantic analysis, broadens…
Тилшунослик соҳасида сўзларнинг семантик муносабатларини аниқлаш ва уларни тизимли тарзда тартибга солиш зарурияти ўзига хос аҳамиятга эга. Tезауруслар – бу луғатлар ва ахборот технологиялари ўртасида алоқани…
Мазкур мақолада синсетларни яратиш жараёни, уларнинг табиий тилга ишлов беришдаги аҳамияти ҳамда қўлланилиш доиралари таҳлил қилинади. Синсетларни қўлда ва автоматик равишда тузиш ёндашувлари ўрганилиб, уларнинг…
Maqolada o‘zbek tilida harakat va holat ifodalovchi fe’l, ravish hamda sifatlarning sinsetik tizimini yaratish masalalari tadqiq etiladi. Tadqiqotning maqsadi ushbu so‘z turkumlari uchun sinset tuzilishini…
Ushbu maqolada elektron tezauruslarning lingvistik-texnologik asoslari, ularning tuzilishi, tarkibi va an’anaviy lug‘atlardan farqli jihatlari tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi elektron tezaurus birliklarini…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…