Tijorat banklarida raqamli moliyaviy xizmatlarni rivojlantirishning moliyaviy samaradorligini oshirish

Majidov , Mirzohid

Innovations in Science and Technologies · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada O‘zbekiston tijorat banklarida raqamli moliyaviy xizmatlarni rivojlantirishning moliyaviy samaradorlik bilan bog‘liqligi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqotning maqsadi 2020–2025-yillarda raqamli bank xizmatlari qamrovi, bank tizimi kreditlari va depozitlari dinamikasini rasmiy ma’lumotlar asosida baholash hamda raqamli transformatsiya samaradorligini o‘lchashda qo‘llaniladigan moliyaviy mezonlarni tizimlashtirishdan iborat. Tadqiqotda qiyosiy tahlil, hujjatli tahlil, dinamik qatorlar va deskriptiv statistik tahlil usullaridan foydalanildi. Empirik baza O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining masofaviy bank xizmatlari foydalanuvchilari, kreditlar va depozitlar bo‘yicha 2020–2025-yillardagi rasmiy statistik ma’lumotlaridan shakllantirildi. Natijalar masofaviy bank xizmatlaridan foydalanuvchilar soni 2020-yil yakunidagi 14,57 mln nafardan 2025-yil yakunida 82,90 mln nafargacha oshganini ko‘rsatdi. Shu davrda jami kreditlar 276,98 trln so‘mdan 604,00 trln so‘mgacha, depozitlar esa 114,75 trln so‘mdan 417,26 trln so‘mgacha ko‘paygan. Xorijiy va mahalliy ilmiy adabiyotlar raqamli kanallar bank xarajatlari, nofoiz daromadlari va rentabellik ko‘rsatkichlari bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Biroq maqolada agregat statistik qatorlarning parallel o‘sishi sabab-oqibat ta’sirini bevosita isbotlamasligi e’tiborga olindi. Shu sababli moliyaviy samaradorlikni baholashda ROA, ROE, CIR, raqamli tranzaksiyalar ulushi, xizmat tannarxi, raqamli daromadlar va kiberxavfsizlik xarajatlarini birgalikda kuzatish zarurligi asoslandi. Tadqiqot natijalari banklarda raqamli xizmatlar bo‘yicha alohida boshqaruv hisobotini shakllantirish va keyingi tadqiqotlarda banklar kesimidagi panel ma’lumotlardan foydalanish zaruratini ko‘rsatadi. Shuningdek, raqamli transformatsiya samarasini baholashda foydalanuvchilar sonining o‘sishi bilan cheklanmasdan, bankning xarajatlar tuzilmasi, rentabellik va operatsion barqarorlik ko‘rsatkichlarini birgalikda tahlil qilish kerakligi ta’kidlandi. Maqolaning yondashuvi mavjud rasmiy ma’lumotlarning chegaralarini ochiq ko‘rsatishi va asossiz sababiy xulosalardan qochishi bilan amaliy ahamiyat kasb etadi. Bu yondashuv raqamli loyihalar natijadorligini keyingi bosqichda banklar kesimida solishtirish uchun metodik asos yaratadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMajidov , Mirzohid
JurnalInnovations in Science and Technologies
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN3030-3451
Nashr sanasi2026-09-09
Jild3
Son9
Betlar57-65
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

raqamli bank xizmatlari, mobil banking, internet-banking, FinTech, moliyaviy samaradorlik, ROA, ROE, CIR, masofaviy xizmatlar, bank transformatsiyasi.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAMajidov , Mirzohid (2026). TIJORAT BANKLARIDA RAQAMLI MOLIYAVIY XIZMATLARNI RIVOJLANTIRISHNING MOLIYAVIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH. Innovations in Science and Technologies, 3(9), 57-65. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1711
GOST (OAK)Majidov , Mirzohid TIJORAT BANKLARIDA RAQAMLI MOLIYAVIY XIZMATLARNI RIVOJLANTIRISHNING MOLIYAVIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH // Innovations in Science and Technologies. – 2026. – T. 3, № 9. – B. 57-65.
MLAMajidov , Mirzohid. “TIJORAT BANKLARIDA RAQAMLI MOLIYAVIY XIZMATLARNI RIVOJLANTIRISHNING MOLIYAVIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH.” Innovations in Science and Technologies, 3(9), 57-65, 2026. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1711
ChicagoMajidov , Mirzohid. “TIJORAT BANKLARIDA RAQAMLI MOLIYAVIY XIZMATLARNI RIVOJLANTIRISHNING MOLIYAVIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH.” Innovations in Science and Technologies, 3(9), 57-65 (2026). https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1711
HarvardMajidov , Mirzohid (2026) ‘TIJORAT BANKLARIDA RAQAMLI MOLIYAVIY XIZMATLARNI RIVOJLANTIRISHNING MOLIYAVIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH’, Innovations in Science and Technologies, 3(9), 57-65. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1711
BibTeX
@article{majidovmirzohid2026,
  title = {TIJORAT BANKLARIDA RAQAMLI MOLIYAVIY XIZMATLARNI RIVOJLANTIRISHNING MOLIYAVIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH},
  author = {Majidov , Mirzohid},
  journal = {Innovations in Science and Technologies},
  year = {2026},
  volume = {3},
  number = {9},
  pages = {57-65},
  url = {https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1711}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Innovations in Science and Technologies jurnalidan boshqa maqolalar

Innovations in Science and Technologies — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari