Yuqori harorat sharoitida sportchilar organizmining yurak-qon tomir va terlash tizimidagi adaptiv-kompensator o‘zgarishlari

Dilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada biz issiq havo sharoitida mashq qilayotgan sportchi organizmining yurak-qon tomir va ter bezlari tizimlarida kuzatiladigan adaptiv-kompensator siljishlarni ko‘rib chiqdik. Ishning maqsadi bu ikki tizimda kechadigan o‘zgarishlarni yagona vaqt o‘qiga joylashtirib, O‘zbekistonning keskin kontinental issiq iqlimiga mos amaliy tavsiyalar shakllantirishdan iborat. Tahlil davomida yurak-qon tomir tizimidagi asosiy siljishlar issiqlikka ta’sirning birinchi haftasida yuzaga keladi, ter bezlari tizimi esa to‘liq qayta qurilish uchun 10–14 kunni talab qilishi kabi qonuniyatlarni aniqladik. Ushbu farqni hisobga olgan holda, maqolada uch bosqichli ekspress-nazorat sxemasi va quruq iqlimga xos gidratatsiya bo‘yicha tavsiyalar taklif etildi. Ish natijalari sport shifokorlari, murabbiylar va sport fiziologiyasi bo‘yicha mutaxassislar uchun amaliy ahamiyatga ega bo’ladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-09-09
Jild8
Son8
Betlar111-119
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i08.013
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i08.013 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

termoregulyatsiya, issiqqa akklimatizatsiya, yurak-qon tomir tizimi, terlash mexanizmi, plazma hajmi, issiqlik stressi, sportchi organizmi, kompensator reaksiya.

Iqtibos keltirish

APADilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova (2026). YUQORI HARORAT SHAROITIDA SPORTCHILAR ORGANIZMINING YURAK-QON TOMIR VA TERLASH TIZIMIDAGI ADAPTIV-KOMPENSATOR O‘ZGARISHLARI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 111-119. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.013
GOST (OAK)Dilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova YUQORI HARORAT SHAROITIDA SPORTCHILAR ORGANIZMINING YURAK-QON TOMIR VA TERLASH TIZIMIDAGI ADAPTIV-KOMPENSATOR O‘ZGARISHLARI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 8. – B. 111-119. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i08.013.
MLADilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova. “YUQORI HARORAT SHAROITIDA SPORTCHILAR ORGANIZMINING YURAK-QON TOMIR VA TERLASH TIZIMIDAGI ADAPTIV-KOMPENSATOR O‘ZGARISHLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 111-119, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.013
ChicagoDilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova. “YUQORI HARORAT SHAROITIDA SPORTCHILAR ORGANIZMINING YURAK-QON TOMIR VA TERLASH TIZIMIDAGI ADAPTIV-KOMPENSATOR O‘ZGARISHLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 111-119 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.013
HarvardDilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova (2026) ‘YUQORI HARORAT SHAROITIDA SPORTCHILAR ORGANIZMINING YURAK-QON TOMIR VA TERLASH TIZIMIDAGI ADAPTIV-KOMPENSATOR O‘ZGARISHLARI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 111-119. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.013
BibTeX
@article{dilfuzaxonboqijonqizianvarjonova2026,
  title = {YUQORI HARORAT SHAROITIDA SPORTCHILAR ORGANIZMINING YURAK-QON TOMIR VA TERLASH TIZIMIDAGI ADAPTIV-KOMPENSATOR O‘ZGARISHLARI},
  author = {Dilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {8},
  pages = {111-119},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i08.013},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.013}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Dilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova — boshqa maqolalari