Tog‘ iqlimida odam va uy hayvonlarining yurak-qon tomir tizimi adaptatsiyasi: qiyosiy tahlil

Dilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolamizning maqsadi tog'da yashab kelayotgan odam populyatsiyalari va tog'ga ko'p asrlar davomida moslashgan uy hayvonlarining yurak-qon tomir tizimidagi o'xshash va farqli jihatlarini aniqlashdan iborat. Bilamizki, baland tog'da havo siyraklashadi, kislorod tanqisligi kuchayadi, harorat pasayadi va havo quruqlashadi. Natijada bularning barchasi yurak va tomirlar tizimiga og'ir yuk soladi. Biroq bu og’irlikka odam va uy hayvonlari qay darajada bir xil yoki farqli javob berishi hali yetarlicha tizimli qiyoslanmagan. Biz mazkur maqolamizda shu muammoga asosiy e’tiborimizni qaratamiz. Tadqiqot davomida o'tkir gipoksiya sharoitida ham odam, ham hayvon organizmida yurak chiqindisi va yurak urish tezligining ortishi kuzatildi. Bundan tashqari, keyinchalik surunkali moslashuv jarayonida bu ko'rsatkichlar barqarorlashishi aniqlandi. Olingan xulosalar tog' tibbiyoti, sport fiziologiyasi hamda yuqori tog' chorvachiligida amaliy ahamiyatga ega bo'lib, kelgusi tadqiqotlar uchun boshlang’ich yo'nalish bo’lib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-09-09
Jild8
Son8
Betlar104-110
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i08.012
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i08.012 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

balandtog' gipoksiyasi, yurak-qon tomir adaptatsiyasi, o'pka gipertenziyasi, yak, lama, Tibet va And populyatsiyalari, surunkali tog' kasalligi, qiyosiy fiziologiya.

Iqtibos keltirish

APADilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova (2026). TOG‘ IQLIMIDA ODAM VA UY HAYVONLARINING YURAK-QON TOMIR TIZIMI ADAPTATSIYASI: QIYOSIY TAHLIL. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 104-110. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.012
GOST (OAK)Dilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova TOG‘ IQLIMIDA ODAM VA UY HAYVONLARINING YURAK-QON TOMIR TIZIMI ADAPTATSIYASI: QIYOSIY TAHLIL // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 8. – B. 104-110. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i08.012.
MLADilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova. “TOG‘ IQLIMIDA ODAM VA UY HAYVONLARINING YURAK-QON TOMIR TIZIMI ADAPTATSIYASI: QIYOSIY TAHLIL.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 104-110, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.012
ChicagoDilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova. “TOG‘ IQLIMIDA ODAM VA UY HAYVONLARINING YURAK-QON TOMIR TIZIMI ADAPTATSIYASI: QIYOSIY TAHLIL.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 104-110 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.012
HarvardDilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova (2026) ‘TOG‘ IQLIMIDA ODAM VA UY HAYVONLARINING YURAK-QON TOMIR TIZIMI ADAPTATSIYASI: QIYOSIY TAHLIL’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 104-110. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.012
BibTeX
@article{dilfuzaxonboqijonqizianvarjonova2026,
  title = {TOG‘ IQLIMIDA ODAM VA UY HAYVONLARINING YURAK-QON TOMIR TIZIMI ADAPTATSIYASI: QIYOSIY TAHLIL},
  author = {Dilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {8},
  pages = {104-110},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i08.012},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.012}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Dilfuzaxon, Boqijon qizi Anvarjonova — boshqa maqolalari