Annotasiýa Türkmen dil biliminiň iň möhüm ugurlarynyň biri bolan Türkmen frazeografiýasynyň nazary esaslary we frazeologiki sözlükleri düzmek däbi häzirki döwürde hem doly we hemmetaraplaýyn öwrenilmän gelýän meseleleriň biridir. Türkmen frazeografiýasynyň taryhynda düýpli öwrülişik bolan, özünde üç müňden gowrak frazeologik birligi jemleýän ilkinji uly göwrümli frazeologik sözlük 1976-njy ýylda neşir edildi. Bu neşir, türkmen frazeograflarynyň bu ugurdaky ilkinji tejribesi bolup, öz döwrüniň ylmy talaplaryna görä möhüm bir gollanmadyr. Elbetde, ilkinji tejribe bolandygy sebäpli, bu sözlügiň hem özüne mahsus artykmaçlyklary we amaly-teoretiki kemçilikleri bar. Sözlügiň iň uly artykmaçlygy, türkmen diliniň baý frazeologik gatlagyny ylmy esasda tertibe salmagy we bu ugurda işleýän hünärmenler, edebiýatçylar hem-de terjimeçiler üçin ygtybarly çeşme hökmünde hyzmat etmegidir. Emma, sözlügiň madda gurluşynda (slovarnaya statya) duş gelýän kemçilikler, şol döwürde türkmen frazeologiýasynyň teoretiki ösüşiniň entek kanagatlanarsyz derejededigini, frazeologik birlikleriň klassifikasiýasy we düşündiriş usullary baradaky ylmy garaýyşlaryň kämilleşmeginiň zerurdygyny subut edýär. Bu işde sözlügiň madda gurluşy, baş sözüň saýlanyp alnyşy we illýustrasiýa (mysallar) bölümi häzirki zaman leksikografik kadalary esasynda seljerilýär. Açar sözler: Türkmen frazeografiýasy, madda gurluşy, baş söz, frazeologik kesgitleme, stilistik belgiler, glossa, illýustrasiýa, leksikografik usullar.
| Mualliflar | Narbibiş ŞAMMAÝEWA |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2026-03-27 |
| Til | tk |
| DOI | 10.5281/zenodo.19709356 |
DOI: 10.5281/zenodo.19709356 · Maqolaning asl sahifasi
Annotatsiya Maqolada turkiy tillardagi lug‘aviy birliklarning milliy tafakkurni aks ettirish hamda axborot uzatishdagi funksional-semantik xususiyatlari tahlil qilingan. Leksema semantikasi doirasida semema va semalar…
Annotatsiya Ushbu maqolada turk xalqlari maqollarida uchraydigan zoonimlarning lingvokulturologik, kognitiv va aksiologik xususiyatlari o‘rganiladi. Tadqiqotda hayvon nomlari oddiy metafora emas, balki turk etnosining…
Abstract Language is not only a system of grammar and vocabulary but also a social phenomenon that reflects human identity and social relationships. This article explores the interaction between language and society…
Аннотация В данной статье, посвящённой насущным проблемам переводоведения, в частности искусству перевода арабских текстов на узбекский и русский языки, глубоко и всесторонне анализируются основные подходы к переводу на…
Annotatsiya Sheva hamda dialektlar adabiy tilni boyituvchi manbadir. Sheva hududiy chegaralangan so‘zlardir. Lahja esa bir-biriga yaqin bo‘lgan shevalar yig‘indisidir. Dialekt termini esa sheva hamda lahjaga nisbatan…
Annotatsiya Maqolada turkiy tillardagi lug‘aviy birliklarning milliy tafakkurni aks ettirish hamda axborot uzatishdagi funksional-semantik xususiyatlari tahlil qilingan. Leksema semantikasi doirasida semema va semalar…
Özet Bu çalışma, Türk dilleri ailesinin en köklü kollarından biri olan ve Oğuz grubunun kadim temsilciliğini üstlenen Türkmen yazı dilinin tarihsel evrimini, 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı’nın sunduğu stratejik…
Аннотация Статья посвящена системному анализу научной деятельности и вклада в тюркологию одного из ведущих представителей современной тюркологической науки –Игоря Валентиновича Кормушина. Рассматриваются основные этапы…
Özet Bu çalışma, Türk dilleri ailesinin en köklü kollarından biri olan ve Oğuz grubunun kadim temsilciliğini üstlenen Türkmen yazı dilinin tarihsel evrimini, 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı’nın sunduğu stratejik…
Аннотация В данной статье, посвящённой насущным проблемам переводоведения, в частности искусству перевода арабских текстов на узбекский и русский языки, глубоко и всесторонне анализируются основные подходы к переводу на…