Ushbu maqolada yer usti metropoliten estakada tayanchlarining geometrik va material nolinearlik sharoitidagi nolinear dinamik hamda seysmik baholashi taqdim etilgan. Updated Lagrangian formulatsiyasiga asoslangan uch o‘lchamli chekli elementlar modeli ishlab chiqildi[3]. EN 1998-1 talablariga muvofiq spektral va time-history (vaqt bo‘yicha) seysmik yuklanishlar ostida po‘lat (A500) va bazalt (FRP) armatura variantlari baholandi. Modal ko‘rsatkichlar, kritik yuk koeffitsienti, geometrik qattiqlik ulushi, energiya dissipatsiyasi nisbatlari hamda post-kritik (post-buckling) xatti-harakat miqdoriy tahlil qilindi[2]. Natijalar geometrik qattiqlik umumiy konstruktiv javobning taxminan 11 foizini tashkil etishini ko‘rsatdi. Po‘lat armatura bazalt armaturaga (20%) nisbatan yuqoriroq energiya yutish qobiliyatini (30%) va post-kritik bosqichda yaxshiroq duktil xatti-harakatni namoyon etdi, bazalt armatura esa mo‘rt buzilish xususiyatlari bilan tavsiflandi. Taklif etilgan energiyaga asoslangan samaradorlik mezonlari seysmik hududlarda metropoliten estakada tayanch tizimlarini optimallashtirish uchun ilmiy asoslangan konseptual yondashuvni ta’minlaydi[1].
| Mualliflar | Abduqodirov, F., Xasanov, T., Abdukodirov, F., Khasano, T. |
|---|---|
| Jurnal | ТАЙИ хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2026-04-20 |
| Jild | 3 |
| Son | 1 |
| Betlar | 276-279 |
| Til | Rus |
| DOI | 10.56143/2181-2438-2026-1-276-279 |
DOI: 10.56143/2181-2438-2026-1-276-279 · Maqolaning asl sahifasi
nonlinear dynamics, metro viaduct, seismic analysis, energy dissipation, FRP reinforcement, finite element method, overpass support, stress–strain state, load-bearing capacity, lateral displacements, spatial stiffness, deformability, reinforcement schemes, steel reinforcement, composite reinforcement, concrete class, LIRA-SAPR, nolinear dinamika, metropoliten estakadasi, seysmik tahlil, energiya dissipatsiyasi (so‘nishi), FRP kompozit armatura, chekli elementlar usuli, yo‘l o‘tkazgich tayanchi, kuchlanish–deformatsiya holati, yuk ko‘tarish qobiliyati, yonlama siljishlar, fazoviy bikrlik, deformatsiyalanish qobiliyati, armatu
Ushbu maqolada aviatsiya dvigatellarining texnik holatini nazorat qilish tizimlarida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, xususan, Internet of Things (IoT) va sun’iy intellekt elementlaridan foydalanish…
Maqola bilimlarni baholash uchun adaptiv test dasturini Unified Modeling Language (UML) yordamida loyihalashga bag‘ishlangan. Tadqiqotda zamonaviy baholash yondashuvlari, xususan, Item Response Theory (IRT) va…
Aviatsiyada sun’iy intellekt (AI) yordamida amalga oshiriladigan oldindan bashorat qiluvchi texnologiyalar samolyotlarga texnik xizmat ko‘rsatish va ekspluatatsiya qilish usullarini tubdan o‘zgartirmoqda. Turli samolyot…
В данной статье рассматривается влияние тепловых эффектов, возникающих в процессе механической обработки, на точность изготовленных деталей. Исследование посвящено тепловому поведению элементов технологической системы…
Maqola hozirgi kunda texnika oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak mutaxassilarni tayyorlashda mavjud muammolar va ularni bartaraf etish masalalaiga bag‘ishlangan. Unda texnika oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak…
В настоящее время оценка прочности и долговечности узлов и агрегатов транспортных средств имеет большое значение. Поскольку традиционные экспериментальные методы требуют больших затрат ресурсов и времени, использование…
Tekis egilish masalalarini chekli ayirmalar usuli bilan yechish masalasi kо‘rildi. Tо‘sin tugun nuqtalaridagi egilish funksiyasi qiymatlari chiziqli algebraik tenglamalar tizimi yordamida о‘rganildi. Tо‘sinning…
Сроки смены трансмиссионных масел устанавливаются на основе изучения изменения их физико-химических и эксплуатационных свойств в процессе эксплуатации и на этой основе определяются браковочные нормы. Повышенная…
Исследовалась возможность расширения типологии структурного покрытия «Кисловодск» за счет изменения формы покрытия путём перехода от квадрата в плане к прямоугольнику. Расчеты при помощи универсального программного…
В условиях стремительного роста населения и автомобилизации столица страны сталкивается с нарастающими транспортными проблемами: пробками, перегруженностью улично-дорожной сети и ухудшением экологической ситуации. Цель…