Ushbu maqolada ingliz tili gidrometeorologik terminologiyasida antonimiya (qarama-qarshilik) hodisasi, uning strukturaviy-semantik tabiati va kognitiv xususiyatlari tadqiq etiladi. Gidrometeorologiya dinamik va doimo o‘zgaruvchan tabiiy jarayonlarni o‘rganishi sababli, uning terminlar tizimida antonimik juftliklar (masalan, inflow/outflow, condensation/evaporation) muhim o‘rin tutadi. Maqolada ushbu terminlar leksik-morfologik (prefiksli antonimlar) va semantik (binar, gradual, vektor-yo‘nalishli) jihatdan tasniflanadi hamda ularning tabiatdagi jismoniy muvozanat (massa va energiya balansi) qonuniyatlarini ifodalashdagi roli ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari gidrometeorologiyaga oid ilmiy matnlarni ingliz tilidan o‘zbek tiliga tarjima qilish samaradorligini oshirish va ikki tilli sohaviy lug‘atlarni tizimlashtirishda amaliy ahamiyatga ega. Mazkur tadqiqot doirasida gidrometeorologik terminologiyada antonimiya hodisasining faqat leksik-semantik emas, balki kognitiv-modelyatsion xususiyatlari ham alohida e’tibor markaziga olingan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, antonimik juftliklar tabiiy jarayonlarning fazoviy-vaqtli dinamikasini ifodalashda muhim lingvistik vosita bo‘lib xizmat qiladi. Shuningdek, gidrometeorologik terminlarda antonimiya ko‘pincha jarayonlarning yo‘nalishli harakati va energetik almashinuvi bilan bog‘liq holda namoyon bo‘ladi. Bu esa ularning nafaqat qarama-qarshi ma’no ifodalashini, balki tizimli bog‘liqlik asosida ishlashini ham tasdiqlaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, bunday terminologik juftliklar ilmiy matnlarda konseptual aniqlikni oshirish va murakkab tabiiy hodisalarni soddalashtirilgan modelda ifodalashga xizmat qiladi. Bundan tashqari, tadqiqot ingliz tilidagi gidrometeorologik terminlarni o‘zbek tiliga tarjima qilish jarayonida antonimik munosabatlarni saqlash muhimligini ko‘rsatdi. Bu ilmiy kommunikatsiyada aniqlikni ta’minlash va terminologik bir xillikni saqlash uchun zarur omil hisoblanadi.
| Mualliflar | Qurbonova , Ozoda |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2026-06-18 |
| Jild | 18 |
| Betlar | 70-72 |
| Til | Ingliz |
gidrometeorologiya, terminologiya, antonimiya, strukturaviy-semantik tahlil, binar oppozitsiya, vektorli antonimlar, tarjima muammolari.
Mazkur maqolada moliya bozori tushunchasining nazariy asoslari, uning iqtisodiy mohiyati hamda iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashdagi o‘rni va ahamiyati kompleks ravishda tahlil qilingan. Tadqiqot davomida moliya…
Данная статья посвящена изучению концепции репрезентации личности в мировой литературе XX века. XX век был периодом глубоких социальных, политических и культурных преобразований, которые оказали значительное влияние на…
This article examines the integration of a sociolinguistic approach in the development of communicative competence among philology students, emphasizing the pedagogical value of authentic English-language materials…
Статья посвящена тому, как русская языковая картина мира передаётся в узбекских переводах Абдулхамида Чулпона. На материале перевода драмы А.С.Пушкина «Борис Годунов», пушкинской лирики и басен И.А.Крылова…
Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarning o‘rni va ularning ta’lim sifatini oshirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida raqamli vositalarning o‘quv jarayonidagi samaradorligi…
В данной статье всесторонне исследуется история перевода произведений А.С. Пушкина на узбекский язык, переводческие традиции и вопросы художественной интерпретации. На основе историко-хронологического принципа…
Mazkur maqolada tarixiy asarlarda uchraydigan antroponimlarning lingvistik, tarixiy, semantik va lingvomadaniy xususiyatlari kompleks tarzda tadqiq etiladi. Tarixiy manbalarda qoʻllangan shaxs nomlari, laqablar…
Mazkur maqolada Xo‘janazar Huvaydoning “Rohati dil” dostoni g‘oyaviy-badiiy jihatdan tahlil qilingan. Asarning diniy-ma’rifiy, axloqiy va tasavvufiy mazmuni, uning komil inson konsepsiyasini yoritishdagi o‘rni ochib…
В работе показан лингводидактический потенциал Национального корпуса русского языка (ruscorpora.ru) и его параллельного подкорпуса в преподавании русского языка как иностранного узбекоязычной аудитории. Охарактеризованы…
Ushbu maqolada mintaqaviy iqtisodiy xavfsizlikni baholash indikatorlari, mintaqalar ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlarni taqqoslash uchun ko‘p qatlamli tahlilllarni amalga oshirish orqali hududiy barqarorlik, tashqi…