ISHQORIY SUV ELEKTROLIZINING FOTOELEKTRIK TIZIMLAR BILAN INTEGRATSIYALASHUVINI YASHIL VODOROD ISHLAB CHIQARISHDAGI SAMARADORLIGINI OPTIMALLASHTIRISH

Shoxruxbek Kozimjon o‘g‘li Baxramov

Илм-фан ва инновацион ривожланиш · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada barqaror vodorod ishlab chiqarish uchun fotoelektrik tizimlar bilan birlashtirilgan ishqoriy suv elektrolizi tizimlari samaradorligini oshirish bo‘yicha keng qamrovli tadqiqot natijalari taqdim etilgan. Tadqiqotda elektrolit konsentratsiyasi (25–30 wt% KOH), harorat (25–80 °C), tok zichligi (100–500 mA/cm²) va maksimal quvvat nuqtasini kuzatish yordamida quvvatni boshqarish strategiyalari kabi muhim ish parametrlari o‘rganilgan. Elektrokimyoviy impedans spektroskopiyasi optimal sharoitlarda (30 wt% KOH, 60°C) 0.32 Ω·cm² zaryad o‘tkazish qarshiligini namoyon qiladi. Optimallashtirilgan tizim 90.9 % Faraday samaradorligi, 55.9 % energiya samaradorligi va MPPT amalga oshirish bilan 13.5 % umumiy quyoshdan vodorodni aylantirish samaradorligiga erishadi. Uzoq muddatli barqarorlik sinovlari (1000 soat) 316L zanglamaydigan po‘lat uchun 0.01 mm/yildan past elektrod korroziya tezligini tasdiqlaydi. Iqtisodiy tahlil O‘zbekistonning yuqori nurlanish iqlimida (2,150 kWh/ m²/yil) 1 MW tizimlar uchun $1.85/kg vodorod ishlab chiqarish darajasidagi xarajatlarini ko‘rsatadi. Topilmalar Markaziy Osiyo sharoitida sanoat miqyosida yashil vodorod ishlab chiqarish uchun quyosh energiyasi bilan ishlaydigan ishqoriy elektrolizning texnik maqsadga muvofiqligi va tijorat jihatidan hayotiyligini dalillaydi. Ushbu tadqiqot O‘zbekiston iqlim sharoitlari uchun maxsus ishqoriy suv elektrolizini optimallashtirish bo‘yicha birinchi keng qamrovli izlanish (yiliga 2150 kVt/m2) bo‘lib, natijalar 316L zanglamaydigan po‘latdan yasalgan elektrodlar yiliga 0,01 mm dan past korroziya tezligi bilan 1000 soatlik barqarorlikka erishishi mumkinligi va narxi qimmat metall katalizatorlariga tejamkor muqobil ekanligini isbotladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarShoxruxbek Kozimjon o‘g‘li Baxramov
JurnalИлм-фан ва инновацион ривожланиш
Nashr sanasi2026-02-25
Betlar53-53
DOI10.36522/2181-4317/2026-1/53-68

Илм-фан ва инновацион ривожланиш jurnalidan boshqa maqolalar

Илм-фан ва инновацион ривожланиш — barcha maqolalar