TEMIRYO‘L AVTOMATIKA VA TELEMEXANIKA TIZIMI YO‘L TRANSFORMATORLARINI HIMOYA QILISHNING TAKOMILLASHTIRILGAN USULI HAMDA SXEMAVIY YECHIMLARI

Elnara Kuandikovna Ametova, Javohir Bahodir o‘g‘li Qudratov

Илм-фан ва инновацион ривожланиш · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada temiryo‘l avtomatika va telemexanika (SMB) tizimlarining ekspluatatsion ishonchliligi o‘rganilgan bo‘lib, asosiy e’tibor rels zanjirlarini ta’minlovchi yo‘l transformatorlarini himoya qilish masalasiga qaratilgan. Ushbu transformatorlarning barqaror ishlashi rels zanjirlarining uzluksiz faoliyati hamda poyezdlar harakati xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot jarayonida amalda qo‘llanayotgan AVM-2 tipidagi elektromexanik ko‘p martali saqlagichlarning konstruktiv xususiyatlari tahlil qilindi. Xususan, bimetall elementning harorat o‘zgarishlariga bog‘liq “termik dreyf” hodisasiga moyilligi hamda mexanik qismlarning inersiyasi himoya aniqligi va tezkorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi. Aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish maqsadida mikrokontrollerli boshqaruv tizimi va kontaktsiz Xoll effekti datchiklariga asoslangan takomillashtirilgan himoya usuli hamda uning sxemaviy yechimi ishlab chiqildi. Taklif etilgan yondashuvda tokni raqamli nazorat qilish va algoritmik boshqaruv tamoyillari qo‘llanib, termik ta’sirlar hamda mexanik kechikish omillari sezilarli darajada kamaytirildi. Laboratoriya sinovlari natijalari taklif etilayotgan qurilmaning samaradorligini tasdiqladi: himoya aniqligi 18,2 %dan 1,12 %gacha yaxshilandi, reaksiya vaqti esa 42,1 ms gacha qisqardi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarElnara Kuandikovna Ametova, Javohir Bahodir o‘g‘li Qudratov
JurnalИлм-фан ва инновацион ривожланиш
Nashr sanasi2026-04-30
Betlar123-123
DOI10.36522/2181-4317/9-2-2026-10

Илм-фан ва инновацион ривожланиш jurnalidan boshqa maqolalar

Илм-фан ва инновацион ривожланиш — barcha maqolalar