Ushbu maqolada J.R.R.Tolkienning “Uzuklar hukmdori” (The Lord of the Rings) asarida qo‘llangan metaforalarning o‘ziga xos lingvistik va kognitiv xususiyatlarini hamda ularning badiiy diskurs tarkibidagi funksional-semantik rolini o‘rganildi. Tadqiqotda konseptual metafora nazariyasi va MIPVU metodologiyasiga asoslangan holda mifotopoetik makon, qahramonlar nutqi va muallif narratividagi metaforik ifodalar tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Tolkien ijodida qo‘llangan metaforalar an’anaviy she’riy troplardan farqli o‘laroq, dunyoni kognitiv modellashtirish va mifologik ong shakllantirishning universal vositasiga aylanadi. Shuningdek, metaforik birliklar asar voqeliklarini konseptual tizimga solishda, yaxshilik va yovuzlik oppozitsiyasini ifodalashda hamda qahramonlarning ichki dunyosini ochib berishda muhim vosita sifatida xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari badiiy matnda metaforaning nafaqat estetik, balki kognitiv va kommunikativ funksiyalarini ham yoritib, uning lingvistik tahlil doirasini kengaytirishga hissa qo‘shadi. Mazkur ish Tolkien asarlarini chuqurroq anglash, shuningdek, zamonaviy lingvistik tadqiqotlarda konseptual metafora yondashuvini qo‘llash uchun nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi.
| Mualliflar | Qosimov, Abdulxay |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashriyot | Қўқон университети |
| ISSN | 2181-1695 |
| Nashr sanasi | 2026-04-17 |
| Jild | 18 |
| Betlar | 11-12 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
Tolkien, metafora, konseptual metafora nazariyasi, MIPVU, kognitiv tilshunoslik, diskurs, mifopoetika, “Uzuklar hukmdori”
| APA | Qosimov, Abdulxay (2026). TOLKIEN ASARLARIDA METAFORALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNING DISKURSIV XUSUSIYATLARI. Қўқон университети хабарномаси, 18, 11-12. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1558 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Qosimov, Abdulxay TOLKIEN ASARLARIDA METAFORALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNING DISKURSIV XUSUSIYATLARI // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 18. – B. 11-12. |
| MLA | Qosimov, Abdulxay. “TOLKIEN ASARLARIDA METAFORALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNING DISKURSIV XUSUSIYATLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 18, 11-12, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1558 |
| Chicago | Qosimov, Abdulxay. “TOLKIEN ASARLARIDA METAFORALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNING DISKURSIV XUSUSIYATLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 18, 11-12 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1558 |
| Harvard | Qosimov, Abdulxay (2026) ‘TOLKIEN ASARLARIDA METAFORALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNING DISKURSIV XUSUSIYATLARI’, Қўқон университети хабарномаси, 18, 11-12. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1558 |
| BibTeX | @article{qosimovabdulxay2026,
title = {TOLKIEN ASARLARIDA METAFORALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNING DISKURSIV XUSUSIYATLARI},
author = {Qosimov, Abdulxay},
journal = {Қўқон университети хабарномаси},
year = {2026},
volume = {18},
pages = {11-12},
url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1558}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
This article analyzes economic and organizational mechanisms that facilitate innovative development in hospitality services. The research identifies key tools and management practices that enhance innovation…
This article analyzes approaches to improving speed and speed endurance in short-distance track athletes. The study evaluates training strategies that enhance sprint efficiency and competitive performance. The results…
The article focuses on the analysis of costs and profitability in trade organizations as a critical component of financial performance assessment. The research explores the relationship between cost structures, pricing…
В статье предпринимается попытка логически и концептуально осмыслить органическую связь между эссеистическим письмом и мемуарной формой, а также выявить ряд ключевых теоретических аспектов их взаимодействия. Уточняется…
This article examines the lexicographic principles for arranging field-specific terminological translation dictionaries, focusing on English-Uzbek bilingual resources. It addresses the relevance of terminology…
This article describes contemporary approaches to teaching literature in the XXI century classroom with particular emphasis on strategies that strengthen student engagement. In modern education, literature is no longer…
Настоящая статья посвящена исследованию современного состояния и тенденций развития строительных услуг Самаркандской области Республики Узбекистан за период 2018–2025 гг. Проблема исследования обусловлена отсутствием в…
Mazkur maqola serebral falajli bolalarning nutqini art terapiyasi vositasida rivojlantirishda korreksion ish mazmuni tadqiqiga bag‘ishlangan. Maqolada serebral falajligi bo‘lgan bolalar bilan olib boriladigan korreksion…
Mazkur maqolada O‘zbekistonda ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar hamda “yashil iqtisodiyot” yo‘nalishidagi tashabbuslarning ta’lim jarayoniga integratsiyasi yoritilgan. Eshitishida nuqsoni bo‘lgan…
Ushbu maqolada bo‘lg‘usi musiqa o‘qituvchilarida kasbiy-pedagogik identitetni shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslari tahlil qilinadi. Identitet tushunchasining psixologik va pedagogik talqinlari yoritilib, musiqa…
Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu tadqiqot metaforalarning til va madaniyatdagi o‘rnini o‘rganadi va ularning oddiy badiiy vosita emas, balki asosiy kognitiv vosita ekanini ko‘rsatadi. Nazariy qarashlar va turli madaniy kontekstlarda metaforalarni…
Ushbu tadqiqotda metaforalarning lingvistik va pragmatik tipologiyasi, shuningdek, til va pragmatika o‘rtasidagi munosabatlar o‘rganilgan. Turli tillarda turli xil metaforik konstruksiyalar o‘rganilib, ushbu tadqiqotda…
J.R.R. Tolkienning asarlari, xususan, Uzuklar hukmdori va Silmarillion, dunyoning mifopoeik xususiyatlarini belgilovchi metaforik nutqga boy. Ushbu tadqiqot Tolkienning romanlarida metaforalarning lingvistik tahlil…
Ushbu maqolada badiiy matnlarda lingvokulturologik metafora tasnifi atroflicha tahlil qilindi. Lingvokulturologik yondashuvdan foydalanib, biz Jeyn Ostinning Andisha va g‘urur, Sharlotta Brontening Jeyn Eyr va Edit…
Mifologik, lingvistik va madaniy ahamiyat bilan boyitilgan nomlar sifatida mifonimlar J.R.R. Tolkien tomonidan yaratilgan asarlarda va uning dunyosida markaziy rol o‘ynaydi. Ushbu maqola Tolkien hikoyalaridagi…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…