“Alpomish” dostonida safar motivining badiiy xususiyatlari va mifologik asoslari

Sariyeva, Gulnurabegim

Қўқон университети хабарномаси · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada o‘zbek xalq qahramonlik eposi “Alpomish” dostonidagi markaziy syujet unsurlaridan biri bo‘lgan safar motivi tadqiq etiladi. Tadqiqotning maqsadi qahramonning Qo‘ng‘irotdan Qalmoq eliga safari va zindondagi asirlik davrini shunchaki geografik harakat emas, balki mifik initsiyatsiya (balog‘atga yetish sinovi) jarayoni sifatida yoritishdan iborat. Ishda qiyosiy-tarixiy va strukturaviy tahlil metodlaridan foydalanilgan bo‘lib, Alpomishning safari “Manas” va “Dada Qo‘rqut” dostonlaridagi turdosh motivlar bilan chog‘ishtiriladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, safar motivi doston kompozitsiyasida qahramonning shaxsiy manfaatlaridan (Barchinoyga yetishish) umumxalq manfaatlariga (el birligi va adolat o‘rnatish) o‘tishidagi asosiy transformatsiya vositasi bo‘lib xizmat qiladi. Zindon motivi esa “o‘lim va qayta tug‘ilish” ramzi sifatida qahramonning ma’naviy yuksalishini ta’minlaydi. Maqola xulosalari dostonning strukturaviy yaxlitligini va turkiy xalqlar mentalitetidagi “ideal qahramon” konsepsiyasini tushunishda muhim ilmiy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSariyeva, Gulnurabegim
JurnalҚўқон университети хабарномаси
NashriyotҚўқон университети
ISSN2181-1695
Nashr sanasi2026-01-15
Jild17
Betlar286-287
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Alpomish dostoni, safar motivi, initsiyatsiya, zindon motivi, transformatsiya, turkiy epos, Boychibor, mifik makon, strukturaviy tahlil, qahramonlik eposi.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APASariyeva, Gulnurabegim (2026). “ALPOMISH” DOSTONIDA SAFAR MOTIVINING BADIIY XUSUSIYATLARI VA MIFOLOGIK ASOSLARI. Қўқон университети хабарномаси, 17, 286-287. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1550
GOST (OAK)Sariyeva, Gulnurabegim “ALPOMISH” DOSTONIDA SAFAR MOTIVINING BADIIY XUSUSIYATLARI VA MIFOLOGIK ASOSLARI // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 17. – B. 286-287.
MLASariyeva, Gulnurabegim. ““ALPOMISH” DOSTONIDA SAFAR MOTIVINING BADIIY XUSUSIYATLARI VA MIFOLOGIK ASOSLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 17, 286-287, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1550
ChicagoSariyeva, Gulnurabegim. ““ALPOMISH” DOSTONIDA SAFAR MOTIVINING BADIIY XUSUSIYATLARI VA MIFOLOGIK ASOSLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 17, 286-287 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1550
HarvardSariyeva, Gulnurabegim (2026) ‘“ALPOMISH” DOSTONIDA SAFAR MOTIVINING BADIIY XUSUSIYATLARI VA MIFOLOGIK ASOSLARI’, Қўқон университети хабарномаси, 17, 286-287. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1550
BibTeX
@article{sariyevagulnurabegim2026,
  title = {“ALPOMISH” DOSTONIDA SAFAR MOTIVINING BADIIY XUSUSIYATLARI VA MIFOLOGIK ASOSLARI},
  author = {Sariyeva, Gulnurabegim},
  journal = {Қўқон университети хабарномаси},
  year = {2026},
  volume = {17},
  pages = {286-287},
  url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1550}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон университети хабарномаси jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari