Ushbu maqolada so‘z o‘yinlari (kalamburlar)ning kognitiv asoslari va ularning tarjima qilinuvchanlik darajasi G‘afur G‘ulomning “Shum bola” asari misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda o‘zbek, ingliz va rus tillari qiyosiy o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, so‘z o‘yinlarining tarjima qilinuvchanligi tillarning tipologik xususiyatlariga, leksik tizimlarning o‘xshashligiga va fonetik sistemalarning mosligiga bog‘liq. Rus tiliga tarjimada so‘z o‘yinlarining saqlanish darajasi ingliz tiliga tarjimaga nisbatan yuqori ekanligi aniqlandi. Tadqiqotda so‘z o‘yinlarining turlari (polisemik, omonimik, paronimik, morfologik) aniqlanib, ularning kontseptual integratsiya jarayonidagi roli o‘rganildi. Tarjima tahlili Delabastita va Chiaro tavsiyalariga asoslanib amalga oshirildi va har bir strategiyaning samaradorligi baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, rus tiliga tarjimada so‘z o‘yinlarining saqlanish darajasi ingliz tiliga nisbatan yuqori bo‘lib, bu tipologik va morfologik yaqinlik, shuningdek madaniy o‘xshashlik bilan izohlanadi. Tadqiqot shuningdek, tarjimonlar uchun strategik tavsiyalar beradi: tipologik yaqin tillarda so‘z o‘yinlarini saqlashga, tipologik uzoq tillarda esa kompensatsiya yoki izohli tarjima strategiyasidan foydalanishga urg‘u berish lozim.
| Mualliflar | Iroda, Baydjanova |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2026-02-11 |
| Jild | 17 |
| Betlar | 224-225 |
| Til | Ingliz |
so‘z o‘yini, kalambur, kognitiv asos, tarjima qilinuvchanlik, kontseptual integratsiya, omonimiya, polisemiya
Mazkur maqolada standartlashtirish fanini o‘qitishda xalqaro standartlar mazmunidan foydalanish metodikasi ilmiy-pedagogik jihatdan tahlil qilingan. Hozirgi globallashuv va ishlab chiqarish jarayonlarining xalqaro…
Mazkur maqolada zamonaviy tilshunoslikda muhim nazariy masalalardan biri hisoblangan valentlik kategoriyasi tahlil qilinadi. Xususan, grammatik shakl valentligining leksema semantik va leksik valentligiga ta’siri uch…
This article explores English proverbs that serve as vessels of moral assessments, thus shedding light on the ethical values, societal standards, and cultural ideals found in traditional English folklore. By…
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ijodiy tafakkurini bolalar she’riyati asosida shakllantirish masalasi yoritilgan. Tadqiqotda she’riyat orqali obrazli fikrlash, noodatiy yondashuv va emotsional…
Speaking fluency is vital for students participating in EMI courses, as it enables them to effectively communicate in discussions, give presentations, and engage in seminars and tutorials․ However, EFL students…
Maqolada klaster asosida ishlab chiqarishni boshqarishning xorijiy tajribasi tahlil qilinib, O‘zbekiston sharoitida uni joriy etish (implementatsiya)ning amaliy modeli taklif etildi. Tahlil natijasida klaster…
This qualitative study investigates the affective and cultural factors impacting university-level EFL learners' silence․ Drawing on interviews and follow-up reflective journals from 18 university learners in Central…
Uzbekistan's economy has experienced rapid growth, with the national poverty rate declining from 11% to 8.9% in 2024. However, many households—particularly in remote areas—continue to face food insecurity. Earlier…
Mazkur tadqiqotda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish nafaqat baholash mezonlarini avtomatlashtirish vositasi sifatida, balki adabiy ta’lim jarayonini metodik jihatdan takomillashtiruvchi didaktik instrument…
This evaluation proposal is drafted to examine the Open Budget initiative launched in 2021 to strengthen budgetary transparency, community engagement in decision-making, and improve government responsiveness. The…