Phoneme paradigms of linguistic sign gradation—systematic alternations of phonemes within lexemes signaling morphological, semantic, or prosodic contrasts—appear across diverse, often unrelated language families. This article examines how such paradigms develop, compares major types of gradation (vowel ablaut, consonant gradation, templatic alternation, reduplication, and tonal/ prosodic alternation), and synthesizes mechanisms that underlie their emergence and maintenance: phonetic/phonological conditioning, morphologization and grammaticalization, analogical leveling, prosodic reanalysis, and contact-induced diffusion. Representative case studies from Indo-European, Finnic, Semitic, Austronesian, and Bantu languages illustrate convergent developmental paths and typological variation. The article concludes with methodological recommendations for future research and discusses theoretical and applied implications for typology, acquisition, and computational modeling.
| Mualliflar | Azimova, Dilobarxon |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashriyot | Қўқон университети |
| ISSN | 2181-1695 |
| Nashr sanasi | 2026-01-15 |
| Jild | 17 |
| Betlar | 114-116 |
| Til | Ingliz |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
ablaut, consonant gradation, reduplication, typology, paradigms
| APA | Azimova, Dilobarxon (2026). THE DEVELOPMENT OF PHONEME PARADIGMS OF LINGUISTIC SIGN GRADATION IN VARIOUS LANGUAGE SYSTEMS. Қўқон университети хабарномаси, 17, 114-116. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1372 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Azimova, Dilobarxon THE DEVELOPMENT OF PHONEME PARADIGMS OF LINGUISTIC SIGN GRADATION IN VARIOUS LANGUAGE SYSTEMS // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 17. – P. 114-116. |
| MLA | Azimova, Dilobarxon. “THE DEVELOPMENT OF PHONEME PARADIGMS OF LINGUISTIC SIGN GRADATION IN VARIOUS LANGUAGE SYSTEMS.” Қўқон университети хабарномаси, 17, 114-116, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1372 |
| Chicago | Azimova, Dilobarxon. “THE DEVELOPMENT OF PHONEME PARADIGMS OF LINGUISTIC SIGN GRADATION IN VARIOUS LANGUAGE SYSTEMS.” Қўқон университети хабарномаси, 17, 114-116 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1372 |
| Harvard | Azimova, Dilobarxon (2026) ‘THE DEVELOPMENT OF PHONEME PARADIGMS OF LINGUISTIC SIGN GRADATION IN VARIOUS LANGUAGE SYSTEMS’, Қўқон университети хабарномаси, 17, 114-116. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1372 |
| BibTeX | @article{azimovadilobarxon2026,
title = {THE DEVELOPMENT OF PHONEME PARADIGMS OF LINGUISTIC SIGN GRADATION IN VARIOUS LANGUAGE SYSTEMS},
author = {Azimova, Dilobarxon},
journal = {Қўқон университети хабарномаси},
year = {2026},
volume = {17},
pages = {114-116},
url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1372}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
This study investigates how oxidative stress modulates the structure and function of the hepatic microsomal monooxygenase system and consequently alters xenobiotic biotransformation. Oxidative imbalance was…
Ushbu maqola dorivor va xo‘jalik ahamiyatiga ega bo‘lgan qalampir (Capsicum annuum), aloe (Aloe vera) va geran (Pelargonium spp.) o‘simliklarining turli organlarida (ildiz, poya va barg) uchraydigan endofit…
The teaching of English as a Foreign Language (EFL) in higher education has become a strategic priority in Uzbekistan due to globalization and educational reforms. Despite significant policy-level attention, linguistic…
Ushbu tadqiqot sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining turizmni rivojlantirishdagi rolini aralash tadqiqot usullari orqali tahlil qiladi. Tadqiqot doirasida 2019–2025 yillarda chop etilgan 150 ta ilmiy va sanoat…
В статье представлен углублённый и комплексный анализ концепции “зелёной экономики” как одного из ключевых направлений устойчивого развития в условиях глобальных экологических и социально-экономических вызовов…
This article examines youth slang as a dynamic force driving language change in the digital era, focusing on the transition of informal expressions from street-based interaction to online communication platforms. With…
В данной статье исследуется проблема мотивации учащихся при изучении иностранного языка как одного из ключевых факторов успешности обучения. Автор рассматривает психологические и педагогические аспекты, влияющие на…
This study investigates the role of digital technologies in modern pedagogy by applying a mixed empirical approach that combines comparative analysis and econometric regression analysis. The research focuses on…
Har bir inson hayotida bir necha bor stress va uning oqibatlarini boshidan kechirgan. Asosan hozirgi davrda vaqtning yetishmasligi, kelajak haqida xavotir hamda bir vaqtning o‘zida inson odob-axloqi pasayishi oqibatida…
Quyidagi maqola nemis tili darslarida o‘quvchilarning madaniyatlararo muloqot kompetensiyasini shakllantirishda qo‘llaniladigan innovatsion yondoshuvlar haqida bo‘lib, unda o‘zbek va nemis urf-odatlari va bayramlarini…
Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…