Pragmatik rol kategoriyasining sun'iy intellekt gallyutsinatsiyalarini bartaraf etishdagi nazariy asoslari: lingvopragmatik model

Iftixor, Lafasov

Science time · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada sun'iy intellekt (SI) tizimlarining gallyutsinatsiya hodisasi lingvopragmatik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy muammosi quyidagicha shakllantiriladi: rol yuklash (role prompting) amaliyoti keng tarqalgan bo‘lsa-da, uning gallyutsinatsiyaga ta'siri bo‘yicha empirik natijalar bir-biriga zid. Muallif ushbu ziddiyatning sababi metodologik emas, balki konseptual ekanligini — ya'ni "rol" tushunchasining o‘zi differensiatsiyalanmagan holda qo‘llanilayotganini asoslaydi. Grays kooperativ prinsipi, Ostin va Sirl nutqiy aktlar nazariyasi hamda Sperber–Uilson relevantlik nazariyasi asosida pragmatik rolning to‘rt komponentli modeli (identifikatsion, epistemik, deontik, verifikatsion) taklif etiladi. Model doirasida gallyutsinatsiyaga ta'sir ko‘rsatuvchi omil identifikatsion komponent emas, balki epistemik-verifikatsion komponent ekanligi haqidagi nazariy gipoteza ilgari suriladi va bu gipoteza mavjud empirik ma'lumotlarni izohlash imkonini beradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarIftixor, Lafasov
JurnalScience time
NashriyotАжиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти
ISSN2992-8850
Nashr sanasi2026-08-05
Jild4
Son8/1
Betlar11-14
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.66345/st.7071
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.66345/st.7071 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

pragmatik rol, sun'iy intellekt gallyutsinatsiyasi, katta til modellari, kooperativ prinsip, nutqiy akt, epistemik majburiyat, relevantlik nazariyasi, promptlash

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAIftixor, Lafasov (2026). PRAGMATIK ROL KATEGORIYASINING SUN'IY INTELLEKT GALLYUTSINATSIYALARINI BARTARAF ETISHDAGI NAZARIY ASOSLARI: LINGVOPRAGMATIK MODEL. Science time, 4(8/1), 11-14. https://doi.org/10.66345/st.7071
GOST (OAK)Iftixor, Lafasov PRAGMATIK ROL KATEGORIYASINING SUN'IY INTELLEKT GALLYUTSINATSIYALARINI BARTARAF ETISHDAGI NAZARIY ASOSLARI: LINGVOPRAGMATIK MODEL // Science time. – 2026. – T. 4, № 8/1. – B. 11-14. – DOI: 10.66345/st.7071.
MLAIftixor, Lafasov. “PRAGMATIK ROL KATEGORIYASINING SUN'IY INTELLEKT GALLYUTSINATSIYALARINI BARTARAF ETISHDAGI NAZARIY ASOSLARI: LINGVOPRAGMATIK MODEL.” Science time, 4(8/1), 11-14, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7071
ChicagoIftixor, Lafasov. “PRAGMATIK ROL KATEGORIYASINING SUN'IY INTELLEKT GALLYUTSINATSIYALARINI BARTARAF ETISHDAGI NAZARIY ASOSLARI: LINGVOPRAGMATIK MODEL.” Science time, 4(8/1), 11-14 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7071
HarvardIftixor, Lafasov (2026) ‘PRAGMATIK ROL KATEGORIYASINING SUN'IY INTELLEKT GALLYUTSINATSIYALARINI BARTARAF ETISHDAGI NAZARIY ASOSLARI: LINGVOPRAGMATIK MODEL’, Science time, 4(8/1), 11-14. https://doi.org/10.66345/st.7071
BibTeX
@article{iftixorlafasov2026,
  title = {PRAGMATIK ROL KATEGORIYASINING SUN'IY INTELLEKT GALLYUTSINATSIYALARINI BARTARAF ETISHDAGI NAZARIY ASOSLARI: LINGVOPRAGMATIK MODEL},
  author = {Iftixor, Lafasov},
  journal = {Science time},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {8/1},
  pages = {11-14},
  doi = {10.66345/st.7071},
  url = {https://doi.org/10.66345/st.7071}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Science time jurnalidan boshqa maqolalar

Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari