Ushbu maqolada bevosita (to‘g‘ridan-to‘g‘ri) va bilvosita (bilvosita) tarjimaning lingvistik va madaniy jihatlari atroflicha tahlil qilinadi. Bevosita tarjima asliyat tilidagi leksik, grammatik va sintaktik birliklarni imkon qadar so‘zma-so‘z ifodalashga qaratilgan bo‘lsa, bilvosita tarjima mazmunni qayta shakllantirish, ekvivalent vositalar orqali kitobxonga tushunarli tarzda yetkazishga asoslanadi. Madaniy jihatdan qaralganda, bevosita tarjima milliy-madaniy rang-baranglikni saqlashga yordam bersa, bilvosita tarjima orqali qabul qiluvchi auditoriya uchun qiyosiy ravishda qulayroq va sodda matn yaratiladi. Mustaqillik yillarida ingliz tilini mukammal biladigan tarjimonlar faoliyatining kengayishi natijasida o‘zbek kitobxonlari jahon adabiyoti durdonalari bilan asl manbadan tanishish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Ayniqsa, J.Oruellning “1984” va “Molxona”, F.Skott Fitsjeraldning “Buyuk Getsbi”, J.Grinning “Tepaga qaragan yulduz” kabi asarlarning ona tilimizga tarjimasi jarayonida bevosita va bilvosita yondashuvlarning o‘ziga xos imkoniyatlari hamda cheklovlarini ochib berdi. Tadqiqot davomida ikki tarjima usulining lingvistik imkoniyatlari, estetik samarasi, madaniy ekvivalentlikni ta’minlashdagi o‘rni, afzallik va kamchiliklari ko‘rib chiqiladi.
| Mualliflar | Abdullayeva, Marxabo |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-07-18 |
| Jild | 4 |
| Son | 7/2 |
| Betlar | 45-51 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/st.6968 |
DOI: 10.66345/st.6968 · Maqolaning asl sahifasi
tarjimashunoslik, badiiy tarjima, bevosita tarjima, bilbilvosita tarjima, lingvistik jihat, madaniy jihat, ekvivalentlik, milliy-madaniy xususiyat, semantik moslik, qiyosiy tahlil.
Ushbu maqolada qadimgi ingliz adabiyotining durdonasi bo‘lmish "Beowulf" eposining Burton Raffel tarjimasi asosida uning tarkibidagi qahramonlik leksikasi (heroic lexicon) lingvo-poetik, semantik va madaniy-tipologik…
Badiiy tarjima madaniyatlararo muloqotni ta'minlovchi muhim vositalardan biri hisoblanadi. U muallifning individual badiiy dunyoqarashi va estetik qarashlarini boshqa tilga ko‘chirish vazifasini bajaradi. Shu sababli…
The increasing globalization of financial markets and international banking has intensified the need for accurate translation of financial and banking terminology across different languages. This study examines the…
Ushbu maqolada Sibir, Markaziy Osiyo, Volgabo‘yi, Janubiy Kavkaz va Qrim hududlarida yashovchi ko‘plab turkiy xalqlar orasida keng tarqalgan «Edige» dostonining o‘zbek variantlari tahlil qilinadi. Ularning tatar…
Mazkur maqolada o‘zbek lug‘atchiligining shakllanishi va tarixiy taraqqiyot bosqichlari yoritilgan. Tadqiqotda lug‘atchilikning ilk namunalari qadimgi Mesopotamiya sivilizatsiyasida yaratilgan ikki tilli…
Mazkur maqolada Ozod Sharafiddinovning “E’tiqodimni nega o‘zgartirdim” maqolasida qo‘llangan frazeologik birliklarning ingliz tiliga tarjima qilinish jarayoni lingvomadaniy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot…
Ushbu maqolada kognitiv tilshunoslikning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan freym semantikasi nazariyasi asosida ingliz va o‘zbek tillaridagi perseptiv fe’llar qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqotning maqsadi ikki til…
Mazkur maqolada oliy ta'lim tizimida talabalarning analitik tafakkurini rivojlantirishning falsafiy va didaktik asoslari tahlil qilingan. Analitik tafakkurning mazmuni, tarkibiy komponentlari hamda zamonaviy ta'lim…
Maqolada badiiy matndagi modal so‘zlar qahramon xarakterini shakillantiruvchi va ifodalovchi leksik birlik sifatida lingvopoetik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Modal so‘zlar nafaqat Grammatik vosita, balki…
Ushbu tadqiqotda oliy ta’lim muassasalarida, xususan tibbiyot universitetlari talabalarining jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarida voleybol sport turini о‘qitish metodikasini raqamli ta’lim muhiti negizida takomillashtirish…